Қытай мен Орталық Азия елдері экологиялық қауіп-қатерлерге бірлесіп қарсы тұрудың жаңа кезеңіне өтті. Қытай мен Орталық Азия елдерінің шөлейттенуге қарсы күрес жөніндегі ынтымақтастық орталығы делегациясы жуырда Өзбекстан, Қазақстан, Тәжікстан және Қырғызстан елдеріне сапар жасап, шөлейттенудің алдын алу, орман өрттерін болдырмау және зиянкестермен күрес бағыттарындағы өзара іс-қимылды күшейтуді көздеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Чжунго синьвэньван ақпараттық порталы хабарлады. Тараптар бірқатар нақты уағдаластықтарға қол жеткізіп, өңірлік экологиялық сын-қатерлерге қарсы ұзақмерзімді әрі жүйелі әріптестіктің негізін қалады.
Шөлейттену – ортақ мәселе
Орталық Азия елдері үшін шөлейттену, жердің тозуы, орман өрттері мен зиянкестердің таралуы соңғы жылдары барған сайын өзекті мәселеге айналып отыр. Климаттың өзгеруі, су тапшылығы және антропогендік қысым бұл қауіптердің шекара танымайтын сипат алуына себеп болды.
Осыған байланысты Қытай делегациясының сапары формалды кездесулерден гөрі практикалық тәжірибе алмасуға бағытталды. Қытай тарапы экологиялық өркениет қалыптастыру саясаты аясындағы нақты шараларымен бөлісіп, шөлейттенуге қарсы күресте қолданылып жүрген тиімді технологияларды көрсетті.
Қытай тәжірибесі: қарапайым, бірақ тиімді шешімдер
Сапар барысында Орталық Азия елдерінің мамандары Қытайда кеңінен қолданылатын құм мен желден қорғау технологияларына ерекше қызығушылық танытты. Соның ішінде сабаннан жасалған торды шахмат үлгісінде орналастыру арқылы құмды бекіту әдісі назар аудартты. Бұл тәсіл жылжымалы құмдарды тұрақтандырып, кейінгі көгалдандыруға қолайлы жағдай жасайды.
Сонымен қатар Қытай тарапы:
- орман өрттерінің алдын алу,
- өсімдік зиянкестерімен күрес,
- тозған жерлерді қалпына келтіру бағытындағы тәжірибесін ұсынды.
Ғылым, кадр және технология
Делегация төрт елдегі шөлейттенумен күрес жүргізіліп жатқан аймақтарға және ғылыми-зерттеу мекемелеріне барды. Кездесулер барысында мынадай мәселелер жан-жақты талқыланды:
- тұзға және қуаңшылыққа төзімді өсімдіктерді селекциялау;
- «ақылды» жылыжай технологияларын қолдану;
- экология және орман шаруашылығы саласында кадр даярлау.
Нәтижесінде ұзақмерзімді ынтымақтастықтың негізгі бағыттары айқындалды.
Жаңа орталықтың болашағы
Аталған ынтымақтастық орталығы 2025 жылғы шілдеде Қытайдың солтүстік-батысындағы Нинся-Хуэй автономиялық ауданының орман және дала шаруашылығы басқармасы қамқорлығымен ресми түрде ашылған болатын.
Қысқа уақыт ішінде орталық Орталық Азия елдерінің мемлекеттік органдары мен ғылыми мекемелерімен тұрақты байланыс арналарын қалыптастырып үлгерді.
Алдағы кезеңде орталық:
- Орталық Азияның табиғи жағдайына бейімделген технологияларды ілгерілетуге,
- шағын, бірақ тиімді демонстрациялық жобаларды іске асыруға,
- сараптамалық орталық құруға,
- технологиялық әзірлемелер, тәжірибе алмасу және кадр даярлауды біріктіретін практикалық платформа қалыптастыруға ниетті.
Экология – өңірлік тұрақтылықтың негізі
Сарапшылардың пікірінше, бұл ынтымақтастық тек экологиямен шектелмейді. Шөлейттенуге қарсы күрес азық-түлік қауіпсіздігіне, ауылдық аумақтардың дамуына және әлеуметтік тұрақтылыққа тікелей әсер етеді.
Қытай мен Орталық Азия елдерінің бұл бастамасы өңірде жасыл дамуға жаңа серпін беріп, экологиялық қауіпсіздік саласында бірлескен әрекетсіз нәтиже болмайтынын тағы бір мәрте көрсетті.
