Қаңтардың басында жаһандық күн тәртібі бірден бірнеше ірі әрі өзара байланысты тақырыппен айқындалып отыр. АҚШ-та Дональд Трамптың сайлау алдында тұрғын үй бағасын төмендетуге ұмтылысы, Қытайдың ішкі сұранысты жандандыруға бағытталған жаңа қадамдары және ірі корпорациялар арасындағы ықтимал мега-мәмілелер - мұның барлығы қазірдің өзінде қаржы нарықтарына, шикізат бағасына және компаниялардың ұзақмерзімді стратегияларына әсер ете бастады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Трамп сайлау алдында тұрғын үй бағасын тежеуге кірісті
Bloomberg мәліметінше, Дональд Трамп ипотекалық нарықтағы ірі операторлар Fannie Mae мен Freddie Mac-ке 200 млрд доллар көлемінде ипотекалық облигациялар сатып алуды тапсырды. Мақсат - қарашада өтетін аралық сайлау қарсаңында АҚШ-та тұрғын үйдің қолжетімділігін арттыру.
Трамп бұл шешімді әлеуметтік желіде жариялап, оның ипотекалық мөлшерлемелерді төмендетіп, америкалықтар үшін үй сатып алуды жеңілдететінін айтты. Ал Тұрғын үйді қаржыландыру жөніндегі федералды агенттіктің (FHFA) директоры Билл Пулте бұл қадамды «қос соққы» деп атады. Себебі билік институционалдық инвесторларға жеке тұрғын үйлерді сатып алуға тыйым салу мәселесін де қатар қарастырып жатыр.
Нарық бұл бастаманы тұрғын үй секторына жасалған тікелей саяси араласу ретінде қабылдады. Егер шара толық іске асса, сұраныс пен ұсыныс теңгеріміне қысқа мерзімде әсер етуі мүмкін.
Мұнай, Венесуэла және ірі инвестициялар
Сол сұхбатта Трамп мұнай компаниялары Венесуэлаға 100 млрд доллар инвестиция салуға міндеттеме алғанын мәлімдеді. Politico дерегіне сәйкес, ол бүгін ірі мұнай компанияларының басшыларымен кездесуі тиіс.
Бұл мәлімдеме Венесуэла бағытына инвесторлардың қызығушылығын қайта күшейтіп, АҚШ-тың санкциялық саясаты қайта қаралуы мүмкін деген болжамдарды арттырды. Ал бұл жаһандық мұнай жеткізілімдеріне тікелей әсер етеді.
Қытай: инфляция үдей түсті, билік ынталандыруды күшейтуде
Қытайда желтоқсан айында инфляция біршама жеделдеді. Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, тұтыну бағалары индексі жылдық есеппен 0,8 пайызға өсті. Бұл нарық болжамымен сәйкес келіп, 2023 жылдың басынан бергі ең жоғары көрсеткіш болды.
Айлық есепте тұтыну бағалары 0,2 пайызға артты. Қарашада керісінше 0,1 пайыздық төмендеу тіркелген еді. Бұл ішкі сұраныстың біртіндеп қалпына келе бастағанын аңғартады.
Осы күні Қытайдың Мемлекеттік кеңесі экономикаға қолдау көрсетуге бағытталған фискалдық және қаржылық шаралар пакетін іске асыруға арналған отырыс өткізді. Reuters хабарлауынша, билік 2026 жылды экономикалық тұрғыда «сенімді бастауға» уәде берді.
Негізгі шаралар қатарында:
- қызмет көрсету секторына кредиттік қолдауды кеңейту
- жеке тұтынушылық несиелер бойынша пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялау
- халыққа ұсынылатын сапалы қызметтер көлемін арттыру
Бейжің экономикалық өсімнің басты қозғаушы күші ретінде ішкі тұтынуға басымдық беріп отыр.
Сирек кездесетін металдар және Жапониямен шиеленіс
Сонымен қатар Қытай экспорттық шектеулерді күшейтуді жалғастыруда. The Wall Street Journal мәліметінше, Жапонияға сирек кездесетін металдарды экспорттауға берілетін лицензиялар уақытша тоқтатылған.
Жапонияның қаржы министрі Катаяма бұл мәселені келесі аптада АҚШ билігімен талқылауы мүмкін. Бұл қадам жоғары технологиялық салалар үшін аса маңызды сирек металдар нарығында белгісіздікті күшейтті.
Фармацевтика, ритейл және тау-кен саласындағы ірі мәмілелер
Корпоративтік жаңалықтар да назар аударарлық.
Financial Times дерегіне сәйкес, Merck фармацевтикалық алыбы Revolution Medicines компаниясын 28-32 млрд доллар аралығында сатып алуы мүмкін. Мәміле әлі аяқталған жоқ, алайда ол Merck-ке клиникалық сынақтың соңғы кезеңіндегі перспективалы дараксонрасиб препаратына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл дәрі АҚШ-тың дәрі-дәрмек сапасын қадағалайтын басқармасынан жедел қарау ваучерін алған.
Ал бөлшек сауда секторында Kroger өзіне тиесілі Vitacost брендін iHerb компаниясына сататынын жариялады. Мәміле 8 қаңтарда жабылды және компанияның 2025 жылға арналған қаржылық болжамдарына әсер етпейді.
Тау-кен саласындағы ықтимал мега-бірігу
Reuters хабарлауынша, Glencore мен Rio Tinto арасында келіссөздер жүріп жатыр. Егер мәміле жүзеге асса, нарықтық құны шамамен 207 млрд долларды құрайтын әлемдегі ең ірі тау-кен корпорациясы құрылуы мүмкін.
Айта кетейік, 2014 жылы Rio Tinto Glencore-дің бірігу ұсынысын акционерлер мүддесіне сай емес деп қабылдамаған. Алайда Financial Times жариялаған соң, компаниялар Glencore-дің «бір бөлігін немесе толықтай» сатып алу нұсқасы қарастырылып жатқанын растады.
Meta ядролық энергияға ірі ставка жасады
Технологиялық сектор да стратегиялық бағыттарын қайта қарап жатыр. Meta Platforms деректерді өңдеу орталықтарын энергиямен қамтамасыз ету үшін 2035 жылға дейін 6,6 ГВт-қа дейінгі ядролық энергияны жеткізуге арналған 20 жылдық келісімдер жасады.
Reuters мәліметінше, Meta Огайо мен Пенсильвания штаттарындағы атом электр станцияларынан электр қуатын сатып алады. Сонымен қатар компания Oklo және Билл Гейтс қолдайтын TerraPower жобаларымен бірге шағын модульді реакторларды дамытуға қатысады. Бұл - технологиялық компаниялар арасындағы ең ауқымды энергетикалық бастамалардың бірі.
Нарықтар үшін бұл нені білдіреді
Бұл жаңалықтардың барлығы 2026 жылдың басында мемлекеттер мен ірі корпорациялар өз ұстанымдарын белсенді түрде қайта қалыптастырып жатқанын көрсетеді. Тұрғын үй, энергетика және өнеркәсіп салаларындағы мемлекеттік араласу, Қытайдағы жаңа ынталандыру шаралары мен стратегиялық мәмілелер жаһандық нарықтардың болашағын айқындауда.
Мұндай кезеңдер көбіне бетбұрыс сәтіне айналады. Инвесторлар дәл қазір осы өзгерістерді ерекше мұқият бақылап отыр.