Әлемдегі ең ірі автонарық саналатын Қытай жаңа кезеңге аяқ басып келеді. Сала өкілдерінің бағалауынша, 2026 жылы елдегі автомобиль сатылымы мүлде өспеуі мүмкін. Бұл соңғы жылдары байқалып отырған өсімнің біртіндеп әлсіреу үрдісін жалғастырады. Мұндай мәлімдемені 9 қаңтарда Қытайдың салалық өнеркәсіп қауымдастығы жасады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұған дейін жаһандық автонарықтың басты қозғаушысы болған Қытайда енді тіпті электромобиль сегменті де бұрынғыдай жоғары қарқын көрсете алмай отыр.
Соңғы үш жылдағы ең баяу өсім
Қытайдың жеңіл автомобильдер қауымдастығының (CPCA) деректеріне сәйкес, 2025 жылы елдегі автомобиль сатылымы 3,9%-ға өсті. Бұл 2024 жылғы 5,3% өсіммен салыстырғанда айтарлықтай баяу. Осылайша, бұл соңғы үш жылдағы ең төмен өсім қарқыны болды.
Сонымен қатар нарықта маңызды құрылымдық өзгеріс тіркелді. Электромобильдер мен қосылатын гибридтер алғаш рет бензинмен жүретін көліктерді сатылым көлемі бойынша басып озды. Алайда бұл сегменттің өзі де баяулай бастады.
Электромобильдер сегментіндегі қарқын күрт төмендеді
Жаңа энергия көздерін пайдаланатын көліктердің сатылымы бұрынғыдай жылдам өсіп жатқан жоқ. Егер 2024 жылы электромобильдер мен қосылатын гибридтердің сатылымы 40,7%-ға артса, 2025 жылы бұл көрсеткіш бар болғаны 17,6% болды.
CPCA бағалауынша, 2026 жылы таза электромобильдер мен қосылатын гибридтердің жиынтық сатылымы шамамен 10%-ға ғана өсуі мүмкін. Бұл нарықтың жедел өсім кезеңінен біртіндеп тұрақтану сатысына өткенін аңғартады.
Экспорт әлі де үміт сыйлап отыр
Ішкі сұраныстың әлсіреуіне қарамастан, экспорт автосала үшін сирек кездесетін оң факторлардың бірі болып отыр.
2025 жылы Қытайдан автомобиль экспорты 19,4%-ға өсіп, 5,79 млн данаға жетті. Ал таза электромобиль экспорты одан да жылдам өсіп, 48,8%-ға артып, 1,52 млн көлікке жеткен.
Дегенмен сарапшылар мұндай жоғары қарқынның ұзақ уақыт сақталуына күмәнмен қарайды. Сауда шектеулері мен шетелдік нарықтардағы бәсеке экспорттың алдағы жылдардағы өсімін тежей түсуі мүмкін.
BYD ішкі нарықта баяулады, бірақ сыртта рекорд орнатты
Қытайдың ірі автоконцерні BYD 2025 жылы соңғы бес жылдағы ең әлсіз өсімді көрсетті. Соған қарамастан, компания сыртқы нарықтарда рекордтық нәтижеге қол жеткізді.
BYD-тің шетелдегі сатылымы алғаш рет 1 млн көліктен асты. Ал компанияның жаңа энергия көзіндегі көліктерінің (NEV) жалпы сатылымы 4,6 млн данаға жетті, оның ішінде 2,26 млн-ы толық электрлі автомобильдер.
Салыстыру үшін, Tesla 2025 жылы әлем бойынша шамамен 1,63 млн электромобиль жеткізді.
Дилерлер 2026 жылға сақтықпен қарап отыр
Саладағы сақтық көңіл күй дилерлер арасында да байқалады. Қытайдың автомобиль дилерлері қауымдастығы жүргізген сауалнама нәтижесіне сәйкес, респонденттердің 41%-ы 2026 жылы автоконцерндер тарапынан сатылым жоспарларының төмендетілуін күтеді.
Ал 18,1% дилер сатылым көлемі 10%-дан астам қысқаруы мүмкін деп болжайды. Бұл нарықтағы пессимизмнің күшейіп келе жатқанын көрсетеді.
Алда не күтіп тұр
Әлемдегі ең ірі автонарықтағы баяулау Қытаймен шектеліп қалмайды. Ішкі сұраныстың әлсіреуі, электромобиль сегментіндегі өсімнің төмендеуі және экспортқа қатысты белгісіздік жаһандық автонарыққа да әсер етуі мүмкін.
Сала біртіндеп көлем қуалаудан табыстылық пен технологиялық артықшылық үшін күреске көшіп жатыр. Осы тұрғыдан алғанда, 2026 жыл Қытай ғана емес, бүкіл әлемдік автонарық үшін шешуші кезеңге айналуы ықтимал.
