АҚШ-тың жетекші қаржылық реттеуші органдары 2025 жылға арналған Shared National Credit (SNC) есебін жариялады. Есепке сәйкес, ірі синдикатталған банктік несиелерге байланысты кредиттік тәуекелдер орташа деңгейде сақталуда, алайда жоғары пайыздық мөлшерлемелер жағдайында жекелеген бағыттарда қысым бар, деп хабарлайды DKNews.kz.
Құжатты АҚШ Федералдық резерв жүйесі, Депозиттерді сақтандыру жөніндегі федералдық корпорация (FDIC) және Ақша айналымын бақылау басқармасы (OCC) бірлесіп дайындаған. Бұл есеп АҚШ банк жүйесінің орнықтылығын бағалаудағы негізгі индикаторлардың бірі саналады.
Нені тексерді
2025 жылғы есепке 2025 жылдың 30 маусымына дейін берілген ірі синдикатталған несиелер енді. Талдау барысында назар мына бағыттарға аударылды:
- көлемі 100 млн доллардан асатын кредиттік міндеттемелер;
- бірнеше реттелетін қаржы институттары қатысатын несиелер;
- жоғары қарыз жүктемесі бар (левереджделген) қарыздар;
- пайыздық мөлшерлемелердің өсуіне сезімтал салалардағы компаниялар.
Портфель өсуде, бірақ сақтық қажет
2025 жылы SNC портфеліне:
- 6 857 қарыз алушы,
- жалпы көлемі 6,9 трлн доллар болатын міндеттемелер кірді,
- бұл бір жылда 6%-ға өсім көрсеткен.
Банктердің ерекше бақылауын қажет ететін несиелердің (non-pass, яғни special mention және classified) үлесі 9,1%-дан 8,6%-ға дейін төмендеді. Алайда реттеушілер бұл жақсару несие сапасының артуымен емес, жаңа кредиттер көлемінің өсуімен байланысты екенін атап өтеді.
Негізгі тәуекел – левереджделген несиелер
Есептегі ең маңызды тұжырымдардың бірі – тәуекелдердің қай жерде шоғырланғаны:
- барлық SNC міндеттемелерінің шамамен 50%-ы левереджделген несиелерге тиесілі;
- дәл осы сегмент non-pass несиелердің 81%-ын құрайды.
Бұл жоғары қарыз жүктемесі бар компаниялар жоғары пайыздық мөлшерлемелер жағдайында банк жүйесі үшін негізгі әлсіз буын болып қала беретінін көрсетеді.
АҚШ банктерінің позициясы
Есеп АҚШ банктерінің тәуекел профилін де айқын көрсетті:
- америкалық банктер SNC міндеттемелерінің 45%-ын ұстайды;
- алайда олардың үлесіне non-pass несиелердің тек 22%-ы ғана тиесілі;
- бұл көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда аздап төмендеген.
Яғни, АҚШ банктері ірі синдикатталған несиелер нарығында салыстырмалы түрде тұрақты әрі сапалы портфельді сақтап отыр.
Жоғары мөлшерлемелер – басты сынақ
Реттеушілердің айтуынша, қазіргі кредиттік үрдістер қарыз алушылардың:
- жоғары пайыздық шығындарды көтеру қабілетін,
- экономикалық баяулауға бейімделуін,
- операциялық шығындардың өсуіне төтеп беруін көрсетеді.
Қазіргі таңда көптеген ірі компаниялар бұл қысымды еңсере алып отыр, бірақ тәуекел толық жойылған жоқ.
Неліктен бұл маңызды
Shared National Credit есебі – АҚШ банк жүйесінің қаржылық «рентгені» іспеттес. Ол жүйенің жалпы тұрақтылығын көрсеткенімен, жоғары қарыз жүктемесі бар секторларда қауіп сақталып отырғанын аңғартады.
2026 жылы нарық үшін шешуші фактор несие көлемінің өсуі емес, қарыз сапасы мен қарыз алушылардың жоғары мөлшерлемелер жағдайында өмір сүру қабілеті болмақ.
