Қазақстан ғылымы мен жоғары білім беру жүйесі халықаралық деңгейдегі жаңа әріптестікке қадам басты. ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек бастаған еліміздің жетекші жоғары оқу орындарының ректорларынан құралған қазақстандық делегация AstraZeneca компаниясының ең ірі ғылыми-зерттеу және инновациялық орталығы – Discovery Centre (DISC) кешеніне барды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сапар аясында ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі мен AstraZeneca Kazakhstan арасында өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды. Бұл құжат ғылым, зерттеу және инновациялар саласындағы ынтымақтастықтың жаңа, практикалық кезеңін бастап береді.
Меморандумның басты мәні неде
Жаңа әріптестік Қазақстанның ғылыми-білім беру және денсаулық сақтау экожүйесін нақты жобалар арқылы трансформациялауды көздейді. Тараптар ғылыми құзыреттерді күшейтуге, медицинаға жоғары технологиялық шешімдерді енгізуге және елдің денсаулық сақтау жүйесінің орнықтылығын арттыруға бағытталған бастамаларды бірлесіп дамытуға уағдаласты.
Бұл – зерттеу нәтижелері университет қабырғасынан шығып, нақты клиникалық практикада қолданылуы тиіс деген ұстанымға негізделген серіктестік.

Нақты бағыттар қандай
Ынтымақтастықтың негізгі бағыттарының бірі – нақты клиникалық тәжірибе деректері (RWE/RWD). Бұл деректер ғылыми зерттеулерді қолдауға, клиникалық шешімдерді дәл қабылдауға және денсаулық сақтау саласында дәлелді база қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар Қазақстанда Young Health Program бағдарламасын кеңейту жоспарланып отыр. Жоба жастар арасында жұқпалы емес аурулардың алдын алуға, денсаулыққа жауапты көзқарасты қалыптастыруға және болашақ ұрпақтың денсаулығын нығайтуға бағытталған.
Тағы бір маңызды бағыт – тұрақты даму және экономиканы әртараптандыру. Экология, «жасыл» технологиялар және орнықты тәжірибелер саласындағы бірлескен жобалар Қазақстан экономикасының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға сеп болмақ.
Бұдан бөлек, ерте диагностика және денсаулық сақтау жүйесінің орнықтылығын күшейту мәселелеріне де басымдық берілді. Бұл скринингтің заманауи тәсілдерін енгізуді, мамандарды даярлауды және диагностикалық инфрақұрылымды дамытуды қамтиды.

DISC орталығында не көрсетілді
Кездесу барысында AstraZeneca өкілдері DISC орталығында жаңа молекулалардың идеядан бастап нарыққа шығуға дейінгі толық жолын таныстырды. Делегация зертханалардағы ғылыми зерттеулермен, академиялық серіктестермен ынтымақтастық үлгілерімен және клиникалық орталықтарда зерттеулерді ауқымдау үдерісімен танысты.
Сондай-ақ компанияның жаһандық инвестициялық стратегиясы және ғылымды, цифрлық технологияларды және серіктестікті біріктіретін ашық инновациялық экожүйе қағидаттары ұсынылды.
Министр не дейді
ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбектің айтуынша, бұл меморандум Қазақстан үшін жаңа мүмкіндіктерге жол ашады.
«AstraZeneca компаниясымен меморандумға қол қою Қазақстан үшін ғылым мен білім беруді интеграциялауда түбегейлі жаңа мүмкіндіктер ашады. Біз үшін тек іргелі зерттеулерді дамыту ғана емес, сонымен қатар озық технологиялар мен деректерді нақты клиникалық практикаға тиімді трансферттеу аса маңызды. Мұндай әріптестік еліміздің биомедицина мен жоғары технологиялық медицина саласындағы әлеуетін нығайтады», – деді министр.
AstraZeneca және жаһандық ғылым
AstraZeneca компаниясы озық ғылымға жүйелі түрде инвестиция салып келеді. Бүгінде компания портфелінде 191 зерттеу жобасы бар. Бұл жобалар Кембриджде және әлемнің тағы тоғыз ірі ғылыми хабында жүзеге асырылуда.
Кембридждегі DISC орталығында түрлі елдерден келген 2000-нан астам ғалым еңбек етеді. Бұл орталық биомедицина саласындағы пәнаралық зерттеулер үшін ең серпінді дамып келе жатқан алаңдардың бірі саналады.
Қоғамдық әсерге басымдық
«AstraZeneca Kazakhstan» компаниясының мемлекеттік органдармен жұмыс және сыртқы коммуникациялар жөніндегі директоры Арсен Насырхановтың айтуынша, серіктестік нақты қоғамдық нәтижеге бағытталған.
Оның сөзінше, RWE/RWD бастамаларынан бастап жастар арасындағы профилактиканы күшейту мен тұрақты дамуға дейінгі жобалар Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесі мен экономикасы үшін нақты құндылық қалыптастырады.
Неге бұл маңызды
Бұл әріптестік Қазақстанның ғылымды, білімді және медицинаны бір жүйеге біріктіру арқылы халықаралық ғылыми кеңістікке тереңірек кірігуге ұмтылысын көрсетеді. Мұндай жобалар елде жоғары технологиялық медицина мен биомедицина саласының дамуына ұзақмерзімді негіз қалайды.
