Биыл Қазақстан Еуразиялық экономикалық одаққа төрағалық етуде. Бұл мәртебе тек формалды рөл емес, Одақтың болашақ даму бағытын айқындауға тікелей ықпал ететін кезең саналады. Мәскеуде өткен Еуразиялық экономикалық комиссия кеңесінің биылғы алғашқы отырысында осы ұстаным айқын көрінді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кеңесті аша отырып, Серік Жұманғарин Кеңес мүшелері мен байқаушы елдердің өкілдеріне сөз сөйлеп, Қазақстан төрағалығының негізгі басымдықтарын таныстырды.
Қазақстан төрағалығының стратегиялық бағыты
Оның айтуынша, бұл басымдықтар Мемлекет басшысының ЕАЭО елдерінің көшбасшыларына жолдаған үндеуінде нақты көрсетілген.
Қазақстан төрағалығы аясында мына бағыттарға ерекше назар аудару ұсынылады:
- Экономиканың түрлі салаларына жасанды интеллект құралдарын енгізу
- Одақтың логистикалық әлеуетін барынша тиімді пайдалану
- Өнеркәсіп пен агроөнеркәсіп кешенін цифрландыру
- Өзара саудадағы кедергілерді жою
- Үшінші елдермен сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамыту
«Бұл бағыттар Одақтың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға және ішкі нарықты күшейтуге мүмкіндік береді», – деді ол.
Ортақ процестер неге баяу іске асып жатыр?
Жиында тағы бір маңызды мәселе көтерілді. Қазіргі таңда бекітілген 77 ортақ процестің тек 42-сі ғана толық іске асырылған.
Мәселенің негізгі себептері ретінде мыналар аталды:
- Уәкілетті органдардың ақпараттық жүйелерінің өзара интеграцияланбауы
- Цифрлық деректер алмасуының жеткіліксіздігі
- Ұлттық деңгейдегі рәсімдердің біріздендірілмеуі
Бұл жағдай ЕАЭО аясында тауарлардың еркін қозғалысын қамтамасыз етуді қиындатып отыр.
«Кедергісіз» транзит – басты міндеттердің бірі
Қазақстан төрағалығы кезінде ерекше мән берілетін бағыттардың бірі – кедергісіз транзитті қалыптастыру.
Бұл үшін мынадай шаралар ұсынылды:
- Навигациялық пломбаларды кеңінен қолдану
- Бірыңғай транзиттік декларацияны енгізу
- Кедендік баждарды төлеуді қамтамасыз етудің біріздендірілген тетіктерін пайдалану
Аталған қадамдар тасымалдың жылдамдығына да, оның өзіндік құнына да тікелей әсер етеді.
Кооперация: өндіріс пен жұмыс орындары
Кеңесте кооперациялық жобаларды дамыту мәселесіне де айрықша көңіл бөлінді. Қазіргі таңда Қазақстан, Қырғызстан, Беларусь және Ресей компанияларының қатысуымен бес жоба мақұлданған.
Алдағы міндеттер:
- Кооперациялық жобалар қоржынын кеңейту
- Бірлескен өндірістердің санын арттыру
- Жаңа жұмыс орындарын ашу
- Өндірістегі локализация деңгейін көтеру
Бұл бағыт Одақ елдері экономикасының өзара тәуелділігін күшейтіп, қосылған құнды ел ішінде қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Үшінші елдермен сауда – өсім көзі
Өткізу нарықтарын кеңейту үшін үшінші елдермен сауда келісімдерін кезең-кезеңімен ілгерілету ұсынылды. Мұндай келісімдер ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің бизнесі үшін тұрақты өсудің маңызды көзі ретінде қарастырылады.
Сарапшылардың пікірінше, сыртқы нарықтарға бірлесіп шығу Одақ ішіндегі компаниялардың экспорттық әлеуетін күшейтеді.
Қорытынды
Қазақстанның ЕАЭО-ға төрағалығы нақты реформалар мен жүйелі өзгерістерге бағытталған кезең ретінде басталды. Цифрландыру, кедергісіз транзит, кооперация және сыртқы нарықтармен байланыс – осы басымдықтар Одақтың келесі даму сатысын айқындайтын негізгі факторларға айналмақ.
