Орталық Азия бүгінде жаһандық экономикалық картада барған сайын айқынырақ көріне бастады. Мұны Қырғызстанда өткен жыл сайынғы Business B5+1 форумы тағы бір мәрте дәлелдеді. Іс-шара барысында Орталық Азия елдері мен АҚШ арасындағы ынтымақтастықтың негізгі бағыттары талқыланды. Банктік сектор, агроөнеркәсіп кешені, сирек жер металдарын игеру, электрондық коммерция, ақпараттық технологиялар, көлік пен логистика – дәл осы салалар бүгінде өңір үшін басым инвестициялық бағыт ретінде аталды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сарапшылардың пікірінше, мұнда таңғаларлық ештеңе жоқ. Қазіргі таңда Орталық Азия елдері экономикалық өсудің жаңа модельдерін белсенді түрде іздеп отыр және ұзақ мерзімді инвестиция тартуға күш салып келеді. Бұл – қысқа уақыттық пайда емес, тұрақты даму мен болашаққа есептелген стратегия.
Өңір біртұтас экономикалық кеңістік ретінде
Форумдағы маңызды ойлардың бірі Қазақстан Республикасының өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаевтың баяндамасында айтылды. Оның сөзінше, Орталық Азия халықаралық іскерлік ортада барған сайын біртұтас, өзара тығыз байланысты экономикалық кеңістік ретінде қабылдана бастады.
Суретті түсірген: Любовь Борисенко
Бұл үрдіс өңірдің шетелдік инвесторлар үшін тартымдылығын айтарлықтай арттырып отыр. Әсіресе америкалық компаниялар Қазақстанды Орталық Азиядағы ауқымды өңірлік жобаларды іске асыруға арналған негізгі алаң ретінде жиі пайдалана бастады. Қазақстан мұны бүкіл өңірдің экономикалық дамуына қосылған маңызды үлес деп қарастырады.
Министрдің айтуынша, басты мақсат – ұзақ мерзімді әрі өзара тиімді іскерлік ынтымақтастыққа қолайлы, тұрақты және сенімді өңір қалыптастыру.
600-ден астам америкалық компания және технологияға басымдық
Қазіргі таңда Қазақстанда 600-ден астам америкалық компания жұмыс істейді. Олар энергетика, өнеркәсіп және жоғары технологиялар сияқты стратегиялық маңызды салаларда белсенді. Сонымен қатар инновациялар мен цифрлық шешімдер саласындағы ынтымақтастық қарқынды дамып келеді.
Электрондық коммерция, ақпараттық технологиялар, логистика және заманауи қаржы құралдары Орталық Азия елдері үшін экономикалық өсімнің жаңа драйверіне айналуда. Бұл бағыттар енді қосымша емес, өңірлік дамудың өзегіне айналып отыр.
C5+1 форматы – нақты нәтижеге бағытталған құрал
Ерсайын Нағаспаев Қазақстанның C5+1 форматындағы ынтымақтастықты таза саяси алаң емес, бизнес мүдделері мен мемлекеттік саясат басымдықтарын үйлестіруге арналған практикалық құрал ретінде қарастыратынын атап өтті.
Ортақ ұсынымдарды әзірлеу және оларды іске асыру елдер арасындағы диалогты нақты жобаларға айналдыруға мүмкіндік береді. Қазақстан алдағы уақытта да Орталық Азия мемлекеттері мен АҚШ-пен тығыз өзара іс-қимылды жалғастырып, келіссөздерді нақты нәтижелерге жеткізуге дайын екенін мәлімдеді.
Суретті түсірген: Любовь Борисенко
Вашингтондағы саммиттен нақты жобаларға дейін
Қазіргі үрдістердің негізі 2025 жылғы қарашада Вашингтонда өткен «Орталық Азия – АҚШ» саммитінде қаланды. Сол кезде АҚШ президенті Дональд Трамп Орталық Азия елдерінің басшыларымен кездесу өткізді.
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ-ты ел экономикасының өзіндік «мәңгі қозғалтқышы» деп атап, америкалық инвестициялардың Қазақстанға 100 млрд доллардан асқанын айтты. Сондай-ақ соңғы жылдары екіжақты тауар айналымы шамамен 5 млрд долларға жеткені белгілі болды.
Неге бұл кезең маңызды
Business B5+1 форумы Орталық Азияның әлемдік экономикадағы рөлі түбегейлі өзгеріп жатқанын көрсетті. Өңір енді шеткері аймақ емес, мемлекеттер, бизнес және халықаралық серіктестер мүдделері тоғысқан дербес өсу орталығы ретінде қабылдануда.
АҚШ-тың агроөнеркәсіптен бастап сирек жер металдары мен цифрлық экономикаға дейінгі салаларға бағытталған инвестициялық қызығушылығы ұзақ мерзімді серіктестікке деген сенімді аңғартады. Ал Орталық Азия елдері үшін бұл жаһандық қосылған құн тізбектеріне жаңа, тиімді шарттармен енуге берілген мүмкіндік.
Бүгінгі талқылаулар нақты шешімдерге ұласа бастады. Форумның басты нәтижесі де осында: өңір инвесторлармен енді уәделер емес, стратегиялар, жобалар және нақты көрсеткіштер тілінде сөйлей бастады.
