Қазақстан мен Қырғызстан гидрометеорология саласындағы ынтымақтастықты қайта жандандыруға нақты қадам жасады.
Астанада өткен маңызды кездесуде екі ел өзендер мен ірі су қоймалары бойынша деректер алмасуды жүйелі түрде жолға қоюға келісті. Бұл – жай ғана қағаздағы келісім емес, аймақтық қауіпсіздікке тікелей әсер ететін шешім, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесу кімдердің арасында өтті?
Келіссөздерге Қырғызстан тарапынан Төтенше жағдайлар министрінің бірінші орынбасары Азамат Мәмбетов, ал Қазақстан тарапынан Су ресурстары және ирригация бірінші вице-министрі Нұрлан Алдамжаров жетекшілік етті. Кездесу 2025 жылғы қарашада Астанада өткен Қазақ-қырғыз үкіметаралық кеңесінің XIII отырысында қабылданған уағдаластықтарды іске асыру аясында ұйымдастырылды.
Қандай құжатқа қол қойылды?
Кездесу қорытындысы бойынша Қазгидромет пен Қырғыз Республикасының Төтенше жағдайлар министрлігі жанындағы Гидрометеорологиялық қызмет 2026–2028 жылдарға арналған жедел-өндірістік ынтымақтастық бағдарламасына қол қойды.
Бұл бағдарлама нені қамтиды?
- өзендер мен су қоймалары бойынша жедел гидрологиялық ақпарат алмасу;
- бассейндік ағын сулар мен жауын-шашын болжамдарын бөлісу;
- дауылды ескертулерді бір-біріне уақтылы жеткізу;
- мамандар арасында тәжірибе алмасу және бірлескен ғылыми-техникалық жұмыстар.
Неге бұл маңызды?
Киров, Орто-Токой және Тоқтоғұл су қоймалары – екі ел үшін де стратегиялық маңызы бар нысандар. Осы су көздеріндегі жағдайды дер кезінде білу әсіресе тасқын мен су басу кезеңдерінде шешуші рөл атқарады. Төменгі ағыста орналасқан елді мекендер мен инфрақұрылымның қауіпсіздігі көбіне дәл осы деректердің жеделдігіне байланысты.
Нұрлан Алдамжаровтың айтуынша, бұл келісім – су дипломатиясы саласындағы көпжылдық келіссөздердің нақты нәтижесі:
«Су қоймалары бойынша деректермен уақтылы алмасу трансшекаралық өзендердің төменгі ағысындағы халық пен инфрақұрылымның қауіпсіздігін қамтамасыз етуде аса маңызды. Әсіресе тасқын қаупі жоғары кезеңдерде», – деді ол.
Қарапайым тілмен айтқанда
Екі ел енді «әркім өз бетінше» емес, бір-біріне сеніп, дерекке сүйене отырып әрекет етеді. Бұл – төтенше жағдайлардың алдын алуда уақыт ұтып, шығынды азайтудың ең тиімді жолы.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай қадамдар Орталық Азиядағы су қауіпсіздігі мәселесінде сенімділік пен ашықтықты арттырады. Ал қарапайым халық үшін бұл – су тасқыны қаупінің төмендеуі, демек, қауіпсіз өмір деген сөз.
Қысқасы, Астанадағы бұл кездесу екі ел арасындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге шығарып, су мен ауа райы деректерін бөлісуде «жабық есіктерді» ашты. Бұл бастама алдағы жылдары нақты нәтижесін береді деген үміт зор.
