Қырғызстанда соңғы айлардағы ең резонансты кадрлық шешімдердің бірі қабылданды. Ел президенті Садыр Жапаров Камчыбек Қыдыршаевич Ташиевті Министрлер кабинетінің төрағасының орынбасары – Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік комитеттің (ҰҚМК) төрағасы қызметінен босату туралы Жарлыққа қол қойды. Құжат ресми жарияланған сәттен бастап күшіне енді және елдің негізгі күштік құрылымындағы ауқымды өзгерістердің бастауы болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ресми түрде не белгілі
Жарлықта шешім Қырғыз Республикасының Конституциясының 70-бабы 1-бөлігінің 4-тармағына және 71-бабына сәйкес қабылданғаны көрсетілген. Формалды тұрғыда бұл – заң аясындағы қалыпты рәсім. Алайда бір мезетте бірнеше жоғары лауазымды тұлғаның қызметтен босатылуы бұл шешімнің жай ғана кадрлық ауыс-түйіс емес екенін аңғартады.
Сол Жарлықпен ҰҚМК басшылығындағы бірқатар лауазымды тұлғалар да қызметтерінен босатылды. Атап айтқанда:
- Құрванбек Авазов – ҰҚМК төрағасының бірінші орынбасары;
- Даниэл Рысалиев – ҰҚМК төрағасының орынбасары, Киберқауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі үйлестіру орталығының директоры;
- Элизар Сманов – ҰҚМК төрағасының орынбасары, Терроризмге қарсы орталықтың директоры.
Сонымен қатар қолда бар ақпаратқа сәйкес, ҰҚМК төрағасының бірінші орынбасары – Шекара қызметінің директоры Абдикарим Алимбаевты қызметтен босату мәселесі де қарастырылып жатыр. Бұл шешім әзірге ресми түрде расталмағанымен, оның талқылануының өзі өзгерістердің тереңдігін көрсетеді.
ҰҚМК-ны кім басқаруда
Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік комитет төрағасының міндетін уақытша атқарушы болып ведомство басшысының орынбасары Жумгалбек Шабданбеков тағайындалды. Бұл – уақытша шешім, алайда дәл осы тұлғаға өтпелі кезеңде құрылымның тұрақты жұмысын қамтамасыз ету міндеті жүктеліп отыр.
© Қырғызстан президентінің баспасөз қызметі
Президент ұстанымы: бірлік пен тұрақтылық
Кадрлық шешімнің себептері туралы ресми түсіндірмені президенттің баспасөз хатшысы Аскат Алагозов берді. Ол Kaktus.media редакциясына берген түсініктемесінде бұл шешімнің тікелей мемлекет басшысының бастамасымен қабылданғанын атап өтті.
«Ең алдымен бұл шешімді мемлекетіміздің мүддесі үшін, қоғамда, соның ішінде мемлекеттік құрылымдар арасында жікке бөлінуге жол бермеу, керісінше бірлікті нығайту мақсатында қабылдадым», – деп келтірді президенттің сөзін Аскат Алагозов.
Сарапшылар бұл мәлімдемені билік ішіндегі ықтимал шиеленістерді ашық текетіреске жеткізбей, кадрлық шешімдер арқылы реттеуге ұмтылу ретінде бағалап отыр.
Жаңа тағайындаулар және күштік блоктағы өзгерістер
Қызметтен босатулармен қатар жаңа тағайындаулар да болды. Кейінірек Рустам Мамасадыковтың Қырғыз Республикасының Қауіпсіздік кеңесінің хатшысы қызметінен босатылып, ҰҚМК төрағасының бірінші орынбасары болып тағайындалғаны белгілі болды. Осылайша ол жаңартылған күштік құрылымдағы негізгі фигуралардың біріне айналып отыр.
Бұл өзгерістер нені білдіреді
Камчыбек Ташиевтің қызметтен кетуі және ҰҚМК басшылығындағы бірқатар тұлғалардың бір мезетте ауысуы Қырғызстандағы күштік блоктың жүйелі түрде қайта құрылып жатқанын көрсетеді. Мұндай қадамдар әдетте:
- мемлекеттік құрылымдар ішіндегі басқару тиімділігін арттыру;
- ішкі саяси тәуекелдерді азайту;
- алдағы маңызды кезеңдер алдында билік вертикалін күшейту мақсатында қабылданады.
Қысқа мерзімде бұл ҰҚМК үшін бейімделу кезеңін білдірсе, ұзақ мерзімде елдегі ұлттық қауіпсіздік саясаты мен күштік құрылымдар арасындағы ықпал теңгерімінің өзгеруіне әкелуі мүмкін.
Бір нәрсе анық: бұл – жеке тұлғаның ғана қызметтен кетуі емес, бүкіл жүйеге әсер ететін стратегиялық кадрлық шешім. Оның салдары Қырғызстанның ішкі саяси күн тәртібінде әлі талай талқыланатыны сөзсіз.
