Қазақстан алдағы алты жылға арналған экономикалық серіктестіктің жаңа кезеңіне қадам басты. Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Дүниежүзілік банк тобының өкілдерімен 2026–2031 жылдарға арналған Әріптестіктің жаңа негіздемелік стратегиясын талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл – жай ғана құжат емес. Бұл – инфрақұрылым, жеке сектор, агроөнеркәсіп және цифрлық даму бағыттарын қамтитын ұзақ мерзімді экономикалық бағдар.
Стратегиялық серіктестік
Кездесуді ашқан Серік Жұманғарин ынтымақтастықтың маңызын атап өтті:
«Біз Дүниежүзілік банкпен әріптестікті жоғары бағалаймыз. Ұсынылған стратегия сараптама, қаржыландыру және бірлескен бастамалар арқылы біздің реформаларды қолдау үшін негіз жасайды».
Министрдің айтуынша, құжатта көрсетілген басымдықтар елдің әлеуметтік-экономикалық даму мақсаттарына толық сәйкес келеді.
Олардың қатарында:
- көлік және цифрлық байланысты дамыту
- су және энергетика секторларындағы қызмет сапасын арттыру
- қаржы нарығын жетілдіру
- жеке инвестицияны ынталандыру
- климаттық саясатты күшейту
- жаңартылатын энергия көздерін кеңейту
Алты жылда жыл сайын $1 млрд дейін
Дүниежүзілік банк алты жыл бойы жыл сайын $1 млрд дейін қаржыландыруға дайын екенін мәлімдеді.
Вице-премьердің пікірінше, бұл жеке секторды нығайтуға, инфрақұрылымды дамытуға және экономиканың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға қосымша мүмкіндік береді.
Реформаларды талдамалық сүйемелдеу Қазақстан Үкіметі мен Дүниежүзілік банктің бірлескен Экономикалық зерттеу бағдарламасы аясында жалғасады.
2020–2025: нақты нәтижелер
Алдыңғы стратегия шеңберінде жалпы сомасы $4,2 млрд болатын 14 жоба жүзеге асырылды.
Маңызды жобалардың қатарында:
- «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық көлік дәлізін дамыту
- «Алматы – Қорғас» автожолын қайта жаңарту
- ирригациялық және дренаждық жүйелерді жаңғырту
Дүниежүзілік банктің Қазақстан мен Түркіменстандағы тұрақты өкілі Андрей Михнев өткен кезең пандемия сияқты сыртқы сын-қатерлермен қатар жүргенін атап өтті. Соған қарамастан, тараптардың өзара іс-қимылы нақты нәтижелерге жеткізген.
Оның айтуынша, «Шығыс–Батыс» және «Оңтүстік–Батыс» жобалары 5 миллионнан астам адам үшін көлік байланысын жақсартты.
Жол жүру уақыты үштен екіге қысқарып, қозғалыс жылдамдығы үш есе артты.
Көлік шығындары 35%-ға төмендеді.
1 200-ден аса тұрақты жұмыс орны құрылды, ал тұрғындардың 93%-ы өмір сүру сапасының артқанын атап өткен.
Бизнес пен агросекторға қолдау
Шағын және орта бизнесті қолдау бағдарламалары мыңнан астам кәсіпорынға гранттық және консультациялық көмек көрсетуге мүмкіндік берді.
175 стартап $41 млн көлемінде сатылым жасап, $16 млн инвестиция тартты.
Ирригациялық инфрақұрылымды жаңғырту 92 мың гектар жерде су пайдаланудың тиімділігін арттырды.
60 мың фермерді қоса алғанда, 94 мың су пайдаланушының жағдайы жақсарды.
763 шақырым канал жаңартылып, өнімділік өсіп, жаңа жұмыс орындары құрылды.
IFC және жеке инвестициялар
Халықаралық қаржы корпорациясы (IFC) мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын әрі қарай қолдауға дайын екенін білдірді.
Сәтті мысал ретінде ҚТЖ қатысуымен Алматы айналма теміржолын қаржыландыру жобасы аталды.
Алдағы басым бағыттар:
- темір жол инфрақұрылымын жаңғырту
- шағын және микро бизнесті қаржы институттары арқылы қолдау
- заманауи ауыл шаруашылығы техникасын жеткізуді қаржыландыру
- астықты терең өңдеу жобаларын дамыту
Келесі қадам
Тараптар стратегия жобасын айтылған ұсыныстарды ескере отырып пысықтап, оны Дүниежүзілік банктің Директорлар кеңесінің қарауына ұсынуға уағдаласты.
Егер жаңа стратегия бекітілсе, Қазақстан 2031 жылға дейін тұрақты қаржылық және сараптамалық қолдауға ие болады.
Бұл – инфрақұрылымға, бизнеске және елдің ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігіне бағытталған инвестиция.
