Мюнхен қауіпсіздік конференциясының аясында өткен кездесу жаһандық саясаттың алдағы бағытына әсер етуі мүмкін маңызды оқиғаға айналды. ҚКП ОК Саяси бюросының мүшесі, Қытай Халық Республикасының сыртқы істер министрі Ван И АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубиомен келіссөз жүргізді. Кездесу кулуарлық форматта өткенімен, берілген сигнал анық - Бейжің мен Вашингтон диалог пен ынтымақтастықты күшейтуге дайын, деп хабарлайды DKNews.kz.
Тұрақтылыққа басымдық
Келіссөздер екі ірі экономиканың қарым-қатынасы күрделі кезеңнен өтіп жатқан тұста өтті. Сауда қайшылықтары, технологиялық бәсеке, қауіпсіздік мәселелері - күн тәртібіндегі негізгі тақырыптар осылар. Дегенмен Мюнхендегі әңгімеде тараптар шиеленісті емес, болашақты талқылауға назар аударды.
Ван И ҚХР Төрағасы Си Цзиньпин мен АҚШ Президенті Дональд Трамп екіжақты қатынастарды дамытуға стратегиялық бағыт бергенін атап өтті.
«Тараптар мемлекет басшылары қол жеткізген маңызды консенсусты бірлесіп іске асырып, 2026 жылы өзара құрметке, бейбіт қатар өмір сүруге және өзара тиімді ынтымақтастыққа қарай ілгерілеуі тиіс».
Бұл формула - «өзара құрмет, бейбіт қатар өмір сүру және өзара тиімді ынтымақтастық» - Қытай дипломатиясында бұрыннан айтылып келеді. Алайда қазіргі геосаяси жағдайда оның маңызы арта түсті.
Қарсы тұрудан гөрі - диалог
Ван И Қытайдың Вашингтонмен қарым-қатынасқа қатысты ұстанымын нақтылай түсті.
«Қытай-америка қатынастарында диалог қарсы тұрудан жақсы, ынтымақтастық қақтығыстан жақсы, ал өзара ұтыс нөлдік нәтиже ойынынан жақсы».
Бұл мәлімдеме әлемнің жаңа «қырғи қабақ соғысқа» қарай сырғып кетуі мүмкін деген қауіптерге жауап ретінде қабылдануы мүмкін. Қытай тарапы теңдік пен өзара тиімділік сақталған жағдайда прагматикалық өзара іс-қимылға дайын екенін көрсетіп отыр.
Министр сондай-ақ теңдік, құрмет және өзара пайда қағидаттары сақталса, тараптар бір-бірінің алаңдаушылықтарын түсініп, келіспеушіліктерді реттей алатынын айтты.
«Ынтымақтастық тізімін» кеңейту, «проблемалар тізімін» қысқарту
Ван И ұсынған тағы бір формула назар аудартты.
«Ынтымақтастық тізімін тұрақты түрде кеңейтіп, проблемалар тізімін қысқарту үшін бірлескен күш-жігер жұмсау қажет».
Бұл - прагматикалық тәсілдің айқын көрінісі. Яғни ортақ мүдде бар салаларда прогреске ұмтылу және қатар жүріп жатқан қайшылықтарды бақылауда ұстау. Мұндай бағыт экономика, климат мәселесі, жаһандық қауіпсіздік, қаржы тұрақтылығы және өңірлік тақырыптарды қамтуы мүмкін.
Әлемге берілген позитивті белгі
Кездесу қорытындысы бойынша екі тарап та оны «позитивті және конструктивті» деп бағалады. Мемлекет басшылары қол жеткізген маңызды консенсусты бірлесіп іске асыру, саяси және дипломатиялық арналардың үйлестіруші рөлін толық пайдалану, жоғары деңгейдегі өзара іс-қимылды қолдау және түрлі салаларда диалог пен ынтымақтастықты күшейту жөнінде уағдаластыққа қол жеткізілді.
Қазіргі жаһандық тұрақсыздық жағдайында - әскери қақтығыстар мен экономикалық белгісіздік күшейген шақта - Қытай мен АҚШ арасындағы диалогтың өзі тұрақтандырушы фактор ретінде қарастырылады.
Мюнхен конференциясы дәстүрлі түрде халықаралық қауіпсіздік жүйесіне қатысты стратегиялық сигналдар берілетін алаң саналады. Бұл жолғы Бейжің мен Вашингтон арасындағы кездесу де сондай сигналдардың бірі болды.
Енді басты сұрақ - дипломатиялық формулалар нақты қадамдарға ұласа ма? Егер солай болса, 2026 жыл Қытай мен АҚШ қатынастары үшін анағұрлым болжамды кезеңнің басталуына айналуы мүмкін. Ал бұл өз кезегінде бүкіл әлемдік саясатқа әсер етпей қоймайды.
