Женева – жаһандық дипломатияның жүрегі. Дәл осы қалада Қазақстанның бастамасымен медициналық-санитарлық алғашқы көмек (МСАК) жөніндегі Жаһандық коалицияны дамытуға арналған Тұрақты өкілдер кездесуі өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Іс-шараны Қазақстанның Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымы бөлімшесі және өзге де халықаралық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілдігі ұйымдастырды.
Кездесуге елшілер, жоғары деңгейдегі дипломаттар және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДСҰ) өкілдері қатысып, бүгінгі күрделі жаһандық ахуалда алғашқы медициналық көмектің рөлі туралы ашық әрі бейресми форматта пікір алмасты.
Неге дәл қазір МСАК маңызды?
Соңғы жылдары әлем бірінен соң бірі келген сынақтарға тап болды: пандемия, гуманитарлық дағдарыстар, климаттық апаттар, экономикалық тұрақсыздық. Мұндай жағдайда денсаулық сақтау жүйесінің беріктігі – ел қауіпсіздігінің ажырамас бөлігі.
МСАК – бұл тек дәрігерге қаралу емес. Бұл – профилактика, ерте диагностика, ана мен бала денсаулығы, ауыл-аймақтағы қолжетімді медицина, вакцинация, созылмалы ауруларды бақылау. Яғни, денсаулық сақтау жүйесінің “іргетасы”.
Қазақстанның Женевадағы Тұрақты өкілі, Елші Ержан Қазыхан ашылу сөзінде еліміздің бұл саладағы тарихи көшбасшылығын еске салды. Ол 1978 жылғы Алматы декларациясы мен 2018 жылғы Астана декларациясы бүкіл әлемге алғашқы медициналық көмектің маңызын қайта мойындатқанын атап өтті.
«Гуманитарлық дағдарыстар, климаттық өзгерістер және теңсіздіктің өсуі жағдайында МСАК әділ әрі орнықты денсаулық сақтау жүйелерінің ең тиімді негізі болып қала береді», – деді ол.
Жаһандық коалиция – жай бастама емес
Қазақстан 2023 жылы МСАК жөніндегі Жаһандық коалицияны ерікті, өңіраралық платформа ретінде бастамашылық етті. Оның мақсаты – алғашқы медициналық көмекті жаһандық деңгейде саяси күн тәртібінің алдыңғы қатарына шығару.
Бүгінде Коалицияға 24 серіктес ел мүше, оның ішінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бар. Ең қызығы – жаңа мемлекеттердің қызығушылығы артып келеді. Бұл – бастаманың өміршең екенін көрсетеді.
Коалиция нені көздейді?
- Саяси міндеттемені сақтау
- Елдер арасындағы тәжірибе алмасу
- МСАК-ты қаржыландыруды күшейту
- Қызмет сапасын арттыру
- Дағдарыс жағдайында денсаулық жүйесінің төзімділігін нығайту
ДДСҰ не дейді?
Кездесу барысында ДДСҰ-ның Қызмет көрсету тиімділігі, қаржыландыру және қызметтер көрсету департаментінің директоры Калипсо Чалкиду және МСАК қызметтерін көрсету бөлімшесінің басшысы Шамс Сайед сөз сөйледі.
Олар ДДСҰ Бас директорының МСАК жөніндегі соңғы баяндамасына назар аударды. Құжатта Жаһандық коалиция саяси міндеттемені сақтаудың және тәжірибе алмасудың тиімді тетігі ретінде аталған.
Бұл – Қазақстан бастамасының халықаралық деңгейде мойындалғанының айқын белгісі.
Қазақстан үшін бұл нені білдіреді?
Қазақстан үшін МСАК тақырыбы кездейсоқ емес. Алматы декларациясынан бастап Астана декларациясына дейін еліміз алғашқы медициналық көмекті жаһандық деңгейде насихаттап келеді.
Бүгінде бұл бастама жаңа мазмұнға ие болды. Егер ХХ ғасырда мәселе “барлығына медициналық көмек” ұраны болса, ХХІ ғасырда сұрақ басқаша қойылады:
“Қалайша әр адамға сапалы, қолжетімді әрі тұрақты медициналық қызмет көрсетеміз?”
Женевадағы кездесу – осы сұраққа жауап іздеудің тағы бір қадамы.
Неліктен бұл жаңалық маңызды?
- Бұл Қазақстанның жаһандық денсаулық сақтау саясатындағы белсенді рөлін көрсетеді.
- МСАК – әлеуметтік әділеттілік пен тең қолжетімділіктің негізі.
- Дағдарыстар дәуірінде тұрақты денсаулық жүйесі – экономикалық және ұлттық қауіпсіздіктің факторы.
Қазақстан Жаһандық коалицияны диалог, әріптестік және нақты іс-қимыл алаңы ретінде дамытуға ниетті екенін тағы да растады.
Женева төріндегі бұл кездесу – жай дипломатиялық шара емес. Бұл – денсаулық сақтау саласының болашағына бағытталған стратегиялық қадам.
Ал алғашқы медициналық көмек – сол болашақтың берік тірегі.
