53 адам ұсталды: трансұлттық алаяқтар желісі әшкереленді

Қазақстан азаматтарын нысанаға алған ірі халықаралық алаяқтық желі әшкереленді. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Украинадағы әріптестерімен бірлесіп, трансұлттық қылмыстық топтың бірнеше call-орталығын жойды.

Бұл операция тек бір елдің емес, бірнеше мемлекеттің азаматтарын қорғауға бағытталған маңызды қадам болды, деп хабарлайды DKNews.kz.

Не болды?

31 наурыз күні Украинадағы Днепр қаласында бір мезетте үш call-орталықтың қызметі тоқтатылды. Бұл орталықтар Қазақстан, Украина және Еуропа елдерінің азаматтарын алдап келген.

Арнайы операцияға Қазақстан ІІМ, Украина Ұлттық полициясы және екі елдің Бас прокуратуралары қатысты. Тергеу мәліметінше, күдіктілер ұзақ уақыт бойы кәсіби түрде интернет-алаяқтықпен айналысқан.

Алаяқтар қандай схемаларды қолданған?

Бұл жай ғана телефон алаяқтары емес — олар заманауи технологияны шебер пайдаланған.

Негізгі тәсілдері:

• Жалған инвестициялық жобалар — өздерін халықаралық компания қызметкерлері ретінде таныстырған
• Романтикалық алаяқтық — сенімге кіріп, кейін ақша сұрау
• Криптовалюта арқылы алдау — "пайдалы инвестиция" ұсыну
• Фишинг сайттар — танымал платформалардың көшірмесін жасап, логин/пароль ұрлау

Яғни, алаяқтар тек ақша сұрап қоймай, адамдардың банк шоттарына, жеке кабинеттеріне және цифрлық активтеріне толық қол жеткізген.

Қалай ұсталды?

Жедел іс-шаралар барысында:

• 40 мекенжайда тінту жүргізілді
• 53 адам ұсталды
• Оның ішінде 8 негізгі күдікті қамауға алынды

Тәркіленген заттар да аз емес:

• 100 мың АҚШ доллары
• 90 компьютер
• 125 смартфон
• 6 қымбат автокөлік
• қаруға ұқсас заттар

Бұл деректер қылмыстық топтың ауқымы мен кәсіби деңгейін көрсетеді.

Неге бұл маңызды?

Соңғы жылдары интернет-алаяқтық Қазақстанда да күрт көбейді. Көп жағдайда адамдар:

• оңай табысқа сенеді
• инвестицияны тексермейді
• бейтаныс адамдарға сеніп қалады

Ал мұндай call-орталықтар дәл осы психологияны пайдаланады.

Бұл операцияның басты нәтижесі — үлкен қаржылық шығындардың алдын алу. ҚР ІІМ дер кезінде әрекет етпегенде, зардап шеккендердің саны әлдеқайда көп болуы мүмкін еді.

Қазір не болып жатыр?

Тергеу әлі жалғасуда. Құқық қорғау органдары:

• барлық эпизодтарды анықтап жатыр
• басқа қатысушыларды іздестіруде
• келтірілген шығын көлемін есептеуде

Қазақстан ІІМ халықаралық киберқылмысқа қарсы күресті күшейтетінін мәлімдеді.

Қорытынды

Бұл оқиға бір нәрсені тағы дәлелдеді:
интернеттегі "оңай ақша" — көбіне тұзақ.

Егер біреу:

• тез табыс уәде етсе
• криптовалютаға "сенімді" инвестиция ұсынса
• немесе жеке деректеріңізді сұраса

онда бұл — дабыл белгісі.

Ең бастысы: ешқашан жеке мәліметтеріңізді бейтаныс адамдарға бермеңіз және күмәнді ұсыныстарға сенбеңіз.