2026 жылы жаһандық авиация сенімді өсім көрсетіп отыр. IATA ұсынған ақпан айына арналған деректерге сәйкес, жолаушылар мен жүк тасымалына сұраныс артып келеді. Бұл геосаяси жағдайдың күрделілігі мен отын бағасының өсуіне қарамастан байқалуда, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жалпы көрініс оң болғанымен, осы өсімнің артында алғашқы қысым белгілері де байқала бастады.
Жолаушылар нарығы: өсім бар, бірақ біркелкі емес
Ақпан айы жыл басындағы негізгі үрдісті тағы да растады — адамдар әуе қатынасын белсенді пайдаланып жатыр.
Жалпы жолаушылар сұранысы 6,1%-ға өсті, ал жүктеме коэффициенті 81,4%-ға жетіп, осы ай үшін рекордтық көрсеткішке айналды. Бұл ұшақтардың басым бөлігі толыққа жуық толып ұшып жатқанын білдіреді.
Алайда маңызды жайт бар:
сұраныс ұсыныстан жылдамырақ өсіп отыр.
- Халықаралық тасымал: +5,9%
- Ішкі нарық: +6,3%
- Ұсыныс өсімі: шамамен 5–6%
Бұл өз кезегінде билет бағасының өсуіне әсер етуде.
Moe Zoyari/Bloomberg
«Ақпанда жолаушылар сұранысының 6,1%-ға өсуі негізгі сұраныс факторларының әлі де мықты екенін және жылға оң серпін беріп отырғанын көрсетеді. Сонымен қатар Таяу Шығыстағы жағдайға байланысты белгісіздік сақталып отыр, оның салаға қандай әсер ететінін әзірге нақты бағалау қиын. Қазірдің өзінде отын бағасының күрт өскені байқалады. Шектеулі сыйымдылық пен табыстылықтың төмендігі жағдайында бұл тарифтердің өсуіне әкеледі. Әуе компаниялары бағыттар желісін қайта қарап жатыр, әсіресе Таяу Шығысқа қатысты және отын жеткізіліміне байланысты тәуекелдер бар өңірлерде. Нәтижесінде ұсыныс өсімінің қарқыны баяулап келеді: наурыз айына жоспарлар 3,3%-ға дейін төмендетілді, ал бұған дейін 5%-дан жоғары болады деп күтілген еді», — деп атап өтті IATA бас директоры Уилли Уолш.
Қай өңірлерде өсім жоғары
Өңірлік динамика айтарлықтай ерекшеленеді:
- Латын Америкасы: +9,2%
- Азия-Тынық мұхиты өңірі: +9,1%
- Еуропа: +4,9%
- Солтүстік Америка: +2,8%
- Таяу Шығыс: +0,8%
Азиядағы өсімге Ай күнтізбесі бойынша жаңа жылға байланысты маусымдық сұраныс әсер етті.
Ал Таяу Шығыс өңірінде өсім баяулап отыр.
Негізгі фактор: геосаясат пен отын бағасы
Саланың негізгі белгісіздігі сыртқы факторлармен байланысты.
Отын бағасының өсуі әуе компанияларын:
- бағыттарды қайта қарауға
- ұсынысты сақтықпен арттыруға
- шығындарды тарифтерге енгізуге
мәжбүр етуде.
Victor Plop's Images
Ішкі нарықтар: Қытай мен Бразилия алда
Ішкі жолаушылар тасымалы 6,3%-ға өсті.
Негізгі өсім драйверлері:
- Қытай: +12,5%
- Бразилия: +12,6%
Ал АҚШ-та керісінше төмендеу байқалды: -1,5%.
Бұл тіпті ірі нарықтардың да тұрақсыз болуы мүмкін екенін көрсетеді.
Жүк тасымалы: ең қарқынды өсім
Жүк тасымалы сегменті анағұрлым жоғары қарқын көрсетті:
- Жалпы өсім: +11,2%
- Халықаралық тасымал: +11,6%
- Ұсыныс: +8,5%
«Ақпанда жүк әуе тасымалына сұраныс 11,2%-ға өсті. Ай күнтізбесі бойынша жаңа жыл алдындағы маусымдық өсімді ескергеннің өзінде, динамика сенімді түрде оң болып отыр. Алайда ай соңында басталған Таяу Шығыстағы қақтығыс жыл қорытындысына қатысты белгісіздікті күшейтеді. Отын бағасының күрт өсуі, кей өңірлердегі тапшылық, сондай-ақ Парсы шығанағы елдеріндегі негізгі жүк хабтарының жұмысындағы іркілістер салаға айтарлықтай қысым түсіріп отыр. Жүк әуе тасымалы секторы бұған дейін де сыртқы күйзелістерге төзімділігін бірнеше рет дәлелдегенімен, қақтығыстың тезірек аяқталуы және отын жеткізілімі мен бағасының тұрақтануы бүкіл сала үшін маңызды», - деп мәлімдеді Уилли Уолш.
Жүк нарығындағы өңірлік көшбасшылар
- Африка: +21,0%
- Таяу Шығыс: +16,5%
- Азия: +13,6%
- Еуропа: +6,9%
- Солтүстік Америка: +9,4%
Латын Америкасы ең төмен нәтиже көрсетті — +0,7%.
Alfred Evelina's Images
Сауда бағыттары жанданып келеді
Негізгі бағыттардың барлығында өсім байқалады:
- Еуропа - Азия: +13,1%
- Таяу Шығыс - Азия: +24,0%
- Африка - Азия: +61,9%
- Азия - Солтүстік Америка: +9,1%
Бұл жаһандық сауданың қайта жанданып келе жатқанын көрсетеді.
Қазақстан үшін маңызы
Бұл үрдістер Қазақстан үшін маңызды сигнал береді:
- жолаушылар ағынының артуы - транзиттік әлеуеттің күшеюі
- жүк тасымалының өсуі - логистикалық мүмкіндіктердің кеңеюі
- отын бағасының өсуі - тәуекелдердің артуы
Қазақстан Азия мен Еуропаны байланыстыратын маңызды бағыт ретінде өз позициясын күшейте алады.
Ақпан айының нәтижелері авиация саласының өсім кезеңіне өткенін көрсетті.
Алайда бұл өсіммен қатар:
- геосаяси белгісіздік
- отын бағасының қымбаттауы
- ұсыныстың шектеулілігі
сақталып отыр.
Басты қорытынды: авиация өсіп келеді, бірақ тұрақсыз жағдайда дамып жатыр.
