Стэнфорд университетінің жанындағы StartX акселераторы - әлемдегі ең жабық бағдарламалардың бірі. Классикалық модель бойынша оған тек Стэнфордтың өз түлектері ғана қабылданады. Бәсеке өте жоғары, іріктеу бірнеше кезеңнен тұрады. StartX Summer 2026 жазғы легіне санаулы ғана жобалар өтті - олардың қатарында қазақстандық WeGlobal AI стартапы да бар, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мүмкіндік StartX пен Назарбаев Университетінің экожүйесіне кіретін Astana Business Campus арасындағы Платиналық келісімнің арқасында жүзеге асты. Ұйым инновациялық ортаны дамытып, технологиялық стартаптарды қолдайды және Қазақстан мен жаһандық нарық арасындағы көпірлерді қалыптастырады. Осы серіктестік арқылы қазақстандық компаниялар акселерацияға, халықаралық венчурлық қорларға, корпоративтік серіктестерге және Стэнфорд түлектерінің кең желісіне қол жеткізе алады.
Біз Стэнфорд өз бағдарламасына лайық деп таныған жобаның артында кім тұрғанын білгіміз келді. Осы мақсатта негізін қалаушылармен сөйлестік.
Тараздан шыққан екеу
WeGlobal AI жобасының артында Ақжол Замбаев (CEO) пен Болат Әшім (CTO) тұр - екеуі де Жамбыл облысының тумалары, Тараздағы КТЛ мектебінде бірге оқыған сыныптастар. Стартапты іске қосқан кезде олар бір-бірін 17 жылдан бері танитын.
Ақжол Замбаев Назарбаев Университетіне биологиялық ғылымдар мамандығы бойынша оқуға түсті. Алайда студенттік жылдары оның бағыты өзгеше болатыны анық болды: ол екі жыл қатарынан Астана экономикалық форумында жұмыс істеп, халықаралық инвесторлар мен саясаткерлерді сүйемелдеді. Бұл тәжірибе оны кәсіпкерлікке бұрды. Үшінші курста ол қаржыны өз бетінше зерттесе, төртінші курста алғашқы EdTech-стартапын іске қосты. Университеттен кейін АҚШ-тағы Draper University акселерациясынан өтті, екінші жобасынан экзит жасап, 2023 жылы WeGlobal жобасын бастады.
Болат Әшім мектептен кейін Оңтүстік Кореяға аттанып, KAIST университетіне оқуға түсті - бұл елдегі жетекші техникалық оқу орындарының бірі. Оның мамандығы - компьютерлік ғылымдар және жасанды интеллект. Оқуын аяқтаған соң Сеулде қалып, шамамен бес жыл ірі телеком-компанияның зерттеу және әзірлеу бөлімінде AI-инженер ретінде жұмыс істеді, машиналық көру модельдерін әзірледі. Ақжол бірге бизнес бастауға ұсыныс жасағанда, ол Қазақстанға оралды. Өзінің айтуынша, бұл шешім табиғи түрде қабылданған - ол да жеке стартап ашу туралы ойланып жүрген және толықтыратын қабілеттері бар мықты серіктес қажет екенін түсінген.
Олар не істейді
WeGlobal AI - жасанды интеллект негізіндегі мектептерге арналған платформа. Ол оқушылардың психикалық саулығы мен кәсіби бағдарын жүйелі түрде ұйымдастыруға көмектеседі: балалардың жағдайы туралы тұрақты сауалнамалар жүргізеді, тәуекелдерді анықтайды, мектеп психологтарының жұмысын сүйемелдейді және есептілікті қалыптастырады. Жобаның бөлек бағыты - оқушыларға мамандық пен университет таңдауда көмек көрсету.
Жүйе оқушылардан сауалнамалар мен өтініштер арқылы сигналдарды жинап, оларды талдайды және қажетті мамандарға бағыттайды: психологқа, профориентологқа, оқу ісі жөніндегі орынбасарға, мектеп директорына. Мәліметтер тек мектеп ішінде ғана емес, аудан және облыс деңгейінде де жинақталады - бұл басқарушы құрылымдарға нақты жағдайды көруге және жүйелі түрде әрекет етуге мүмкіндік береді.
«Платформа мектептерге бұрын назардан тыс қалуы мүмкін жүздеген жағдайларды анықтауға көмектеседі: психологиялық қиындықтар, мазасыздық, эмоциялық күйзелістер және уақытында жұмыс істеуді қажет ететін басқа да сигналдар. Біз күн сайын мектептерді жүйеде сүйемелдеп, психологтар мен басқа мамандарды оқытамыз», - дейді компания өкілдері.
Бүгінде WeGlobal AI Қазақстанның 13 өңіріндегі 1720 мектепте жұмыс істейді. Платформаны 14 000-нан астам мектеп мамандары пайдаланады, ал жалпы қамту 1 миллионнан астам оқушыны құрайды.
Оларға Стэнфорд не үшін қажет
WeGlobal үшін Қазақстан нарығы әлдеқашан дәлелденген. Компания 2023 жылғы алғашқы пилоттардан бастап мыңдаған мектепке дейін өсті - бұл ретте бастапқы кезеңде венчурлық инвестициясыз, нақты пайдаланушылардың кері байланысы арқылы дамыды. 2025 жылы олар Digital Bridge алаңында Social Impact номинациясында жеңіске жетіп, Google for Startups бағдарламасынан өтті.
Келесі қадам - АҚШ нарығы. Дәл осы мақсатта StartX қажет: америкалық білім беру ортасында кәсіби байланыстар орнату, мектептермен және профильдік ұйымдармен келіссөздерді бастау, қажетті сертификаттардан өту және алғашқы пилоттарды дайындау.
«StartX бағдарламасына өту біз үшін бұл шешімнің тек Қазақстанда ғана емес, оның сыртында да өзекті екенін көрсететін маңызды дәлел болды», - дейді негізін қалаушылар.
Ақжол Замбаевтың айтуынша, іріктеу барысында өткен сұхбат командаға маңызды сыртқы пікір берді: олар шешіп жатқан мәселе Орталық Азиядан тыс жерде де түсінікті әрі өзекті болып шыққан.
Тараздан шыққан екі түлек. Бірі биология мен Draper University арқылы, екіншісі KAIST пен Сеул арқылы өтті. Бірге олар Стэнфорд назарын аударған өнімді жасады.
