Алматы екі күн бойы тек технология туралы емес, болашақ туралы сөйлеген қалаға айналды.
«Атакентте» өткен GITEX AI Kazakhstan 2026 форумы Орталық Азияның енді жай ғана дамушы IT-нарық емес, жаһандық AI-экономиканың жаңа шебіне айналып келе жатқанын көрсетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Биылғы форумға 60-тан астам елден келген компаниялар, инвесторлар, стартаптар мен мемлекеттік құрылым өкілдері қатысты. Бірақ ең бастысы — бұл жолы әңгіме жай трендтер туралы емес, нақты ақша, инфрақұрылым, өндіріс және технологиялық тәуелсіздік туралы болды.
336 компания, активтері 200 миллиард доллардан асатын 100-ден астам инвестор, ондаған халықаралық корпорация және жүздеген келіссөз. Алматыда өткен екі күн Қазақстанның AI-картасындағы орнын түбегейлі өзгертті деуге болады.
Қазақстанға неге әлемдік техгиганттар келе бастады?
Бірнеше жыл бұрын Орталық Азия әлемдік технологиялық форумдардың шетінде жүретін аймақ саналатын. Ал бүгінде Cisco, Huawei, Dell, Salesforce, Lenovo, Cloudflare секілді алыптар Алматыға арнайы келіп, аймақты болашақ нарық ретінде қарап отыр.
Форумдағы ең қызық дебюттердің бірі — әлемге танымал Atlassian компаниясы болды. Jira мен Trello өнімдерін жасаған корпорация Қазақстан нарығына алғаш рет ресми түрде кіріп отыр. Оның үстіне GITEX көрмесіне де тарихында алғаш рет қатысып, дәл Алматыны таңдауы — кездейсоқтық емес.
Компания AI негізіндегі Rovo AI платформасын таныстырды. Бұл жүйе HR-дан бастап IT мен мемлекеттік секторға дейін командалардың жұмысын автоматтандыруға көмектеседі.
Atlassian өкілдерінің айтуынша, олар Қазақстанды тек жаңа нарық емес, болашақ технологиялық хаб ретінде көре бастаған.
Бұл жерде маңызды нәрсе бар: халықаралық компаниялар енді Қазақстанға «мұнай елі» ретінде емес, цифрлық инфрақұрылымы өсіп келе жатқан мемлекет ретінде қарай бастады.
AI енді чат-бот емес. Ол мұнай өндіреді, энергия үнемдейді
Форумдағы ең әсерлі тақырыптардың бірі — жасанды интеллектінің энергетика саласына қалай кіріп жатқаны болды.
Eni Kazakhstan басшысы Зегер Хойтинк AI көмегімен бұрғылау уақытын 35 пайызға қысқартқанын айтты. Бұл жай ғана өндіріс тиімділігі емес. Мұндай өзгеріс миллиардтаған теңге үнемдеуге және көмірқышқыл газын азайтуға әсер етеді.
Бұрын геологиялық талдау апталар мен айларды қажет етсе, енді күрделі есептеулерді AI бірнеше сағат ішінде орындай алады.
Siemens өкілдері де AI өндірістегі ақауларды алдын ала анықтап, энергетика секторындағы шығындарды азайтып жатқанын айтты.
Яғни жасанды интеллект енді тек сурет салып, мәтін жазатын құрал емес. Ол — нақты экономикалық қару.
Қазақстандық стартаптар да өзгеріп жатыр
GITEX-тің басты ерекшелігі — бұл жолы қазақстандық стартаптар «болашақ идея» ретінде емес, дайын бизнес ретінде көрінді.
Мысалы, Prosper Pay финтех-платформасының қазірдің өзінде 120 мыңнан астам пайдаланушысы бар. Ал SHAI.PRO мемлекеттік сектор мен банктерге арналған корпоративтік AI жүйелерін енгізіп жатыр.
Ең көп назар аудартқандардың бірі — THRUST жобасы. Стартап Қазақстанда зымыран қозғалтқыштарын әзірлеумен айналысады.
Тағы бір маңызды сигнал — инвесторлардың қызығушылығы. Бұрын халықаралық қорлар Орталық Азиядағы стартаптарға сақ қарайтын. Ал қазір форумға келген инвесторлар нақты жобаларды іздеп жүр.
Бұл аймақта венчурлық нарықтың ояна бастағанын білдіреді.
Кванттық технология туралы әңгіме неге көбейді?
Форумда көп талқыланған тағы бір тақырып — кванттық есептеулер.
QuantumBasel компаниясының өкілі Дамир Богдан болашақта AI-дың өзі жеткіліксіз болатынын айтты. Оның сөзінше, күрделі өндірістік және ғылыми мәселелерді шешу үшін кванттық технологиялар қажет болады.
Қазірдің өзінде Қытай кванттық зерттеулерге 15,5 миллиард доллар инвестиция құйып жатыр. Ұлыбритания, Франция, Жапония да жарысқа қосылған.
Бұл жерде маңыздысы — Қазақстан мұндай талқылауларға енді сырттан қарап отырған жоқ. Ел алғаш рет осы технологиялық күн тәртібінің ішінде жүр.
GITEX-тегі басты жеңіс — ақша емес
Форум соңындағы Supernova Challenge стартап байқауында қазақстандық IDOCS жобасы жеңіске жетті.
Компания құжат айналымын автоматтандыратын AI-жүйе әзірлейді. Олар 30 мың доллар грант алып қана қоймай, Дубайдағы әлемдік стартап алаңына жолдама иеленді.
Бірақ GITEX-тің басты нәтижесі жүлделер емес.
Ең маңызды өзгеріс — Қазақстанға технологиялық мемлекет ретінде қарай бастауы.
Бірнеше жыл бұрын аймақтағы цифрлық болашақ туралы әңгіме көбіне презентация деңгейінде қалатын. Ал биыл Алматыда нақты инфрақұрылым, нақты инвестиция және нақты технология туралы сөйлесті.
Бұл форум Қазақстанның AI дәуіріне ресми түрде кіргенін көрсетті.
Ал келесі GITEX AI Kazakhstan 2027 жылы 8-9 маусымда өтеді. Бірақ форумнан кейін қалған басты сұрақ басқа:
Қазақстан технологиялық революцияны бақылаушы болып қала ма, әлде оның ойыншыларының біріне айнала ма?
GITEX AI Central Asia & Caucasus Kazakhstan 2026 жылғы 4-5 мамыр күндері алғаш рет Алматы қаласында өтіп, әлемдегі ең ірі технологиялар желісін Жер-шарындағы ең жылдам дамып келе жатқан цифрлық экономикалардың бірімен біріктіреді. Қазақстан Республикасының ЖИ және цифрлық даму министрлігі, Astana Hub және Алматы қаласы әкімдігінің қолдауымен ұйымдастырған – inD. Форум өңірдің AI-болашағын бірге қалыптастыру мақсатында жаһандық корпорацияларды, стартаптарды, инвесторларды және мемлекеттік сектор өкілдерін бір алаңға жинады. Дербес бұлттық технологиялар мен суперкомпьютинг, финтех, киберқауіпсіздік, телекоммуникация және венчурлік даму – GITEX AI Kazakhstan Еуразияда ауқымды серіктестік орнату және нақты бизнес нәтижелерге қол жеткізу үшін басты орталыққа айналуда.
Екінші GITEX AI Central Asia & Caucasus Kazakhstan 2027 жылғы 8-9 маусым күндері өтеді
