Қытайдың Чжанбэй ауданында қазақстандық жауынгерлердің рухына тағзым етілді

Қытайдың Хэбэй өлкесіндегі Чжанбэй уезінде Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 81 жылдығына арналған ерекше рәсім өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.

Бұл жолы мемориал маңына жиналғандар тек тарихты еске алып қана қоймай, туған жерінен жырақта мәңгі қалған жауынгерлердің рухына тағзым етті.

Салтанатты шара Чжанцзякоу қаласына қарасты Чжанбэй уезіндегі кеңес және моңғол сарбаздарына арналған мемориалда ұйымдастырылды. Қазақстан атынан рәсімге Қытайдағы Қазақстан Елшілігінің қорғаныс мәселелері жөніндегі атташесі, генерал-лейтенант Марат Құсайынов бастаған делегация қатысты.

Іс-шараға Армения, Әзербайжан, Беларусь, Қырғызстан, Моңғолия, Ресей, Тәжікстан, Түркіменстан және Өзбекстан дипломаттары да келді. Сонымен қатар ШЫҰ Хатшылығы мен жергілікті билік өкілдері қатысып, ортақ тарихқа құрмет көрсетті.

Қытай жеріндегі қазақ сарбаздарының ізі

Бұл мемориалдың тарихы соғыстан кейін көп ұзамай басталған. Алғашқы ескерткіш 1945 жылы орнатылып, кейін 1957 жылы толыққанды мемориалдық кешен ашылған. Обелискке барлығы 53 кеңестік және 13 моңғол әскери қызметшінің есімі қашалып жазылған.

Сол тізімнің ішінде Қазақстан үшін ерекше маңызы бар есімдер де бар. Ресми деректер бойынша, мұнда Қазақ КСР аумағынан әскерге шақырылған немесе Қазақстанда туған 21 жауынгердің есімі анықталған.

Бұл — көпшілік біле бермейтін тарихтың бір бөлігі. Себебі Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде кеңес әскері Қиыр Шығыс бағытында да операциялар жүргізген. Кей сарбаздар туған жеріне оралмай, Қытай жерінде мәңгі қалған.

Бір минут үнсіздік және үнсіз сөйлейтін тарих

Рәсім барысында қатысушылар қаза тапқандарды бір минут үнсіздікпен еске алып, мемориалға гүл шоқтарын қойды. Мұндай сәттерде ресми сөздерден гөрі үнсіздік көп нәрсені аңғартады.

Әсіресе, туған елінен мыңдаған шақырым алыста жатқан ескерткіште қазақ жауынгерлерінің есімін көру — тарихи жадының жоғалмағанын көрсетеді.

Мемориалдық музейді аралаған дипломаттар тарихи жәдігерлермен танысып, құрметті қонақтар кітабына естелік жазба қалдырды. Экспозицияда сол кезеңдегі әскери құжаттар, фотосуреттер мен сарбаздардың жеке заттары сақталған.

Ұмытылмаған есімдер

Бүгінде соғыс ардагерлерінің қатары сиреп барады. Бірақ мұндай шаралар бір нәрсені еске салады: тарих тек кітап бетінде қалмайды. Ол — адамдардың тағдырында, отбасылардың жадында, ал кейде бөтен елдегі үнсіз ескерткіштерде өмір сүреді.

Қытай жеріндегі осы мемориал да сондай орындардың бірі. Мұнда тасқа қашалған әр есім — аяқталмай қалған тағдыр, орындалмай қалған арман және бүгінгі бейбіт өмірдің бағасын еске салатын тарих.