Түркістан тағы да тарихи сәттің куәсі болды.
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Әзербайжан басшысы Ильхам Әлиев, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Түркия лидері Режеп Тайип Ердоған және Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне арнайы барып, түркі дүниесінің рухани мұрасына тағзым етті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жай ғана ресми сапар емес еді. Бұл – тарих, руханият және түркі халықтарының ортақ тамырына деген құрметтің символына айналған ерекше сәт болды.
Ясауи кесенесі неге маңызды?
Қожа Ахмет Ясауи кесенесі – түркі әлемінің ең қасиетті орындарының бірі. XIV ғасырдың соңында Әмір Темірдің бұйрығымен салынған бұл алып кешен ғасырлар бойы тек сәулет ескерткіші ғана емес, рухани орталық ретінде де бағаланып келеді.
ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген кесене бүгінгі таңда бүкіл түркі жұртының ортақ символына айналған. Сондықтан бес мемлекеттің президенттерінің дәл осы жерде бас қосуының астарында үлкен мағына жатыр.
Президенттер кесенеде нені көрді?
Мәртебелі меймандар алдымен Қожа Ахмет Ясауидің рухына тағзым етті. Сонымен қатар кесене аумағында жерленген тарихи тұлғалардың рухына да құран бағышталды.
Президенттерге кесененің құрылымы туралы мәлімет берілді. Ғимарат 35 бөлмеден тұрады. Ішкі биіктігі – 39 метр, ал сыртқы биіктігі 41 метрге жетеді. Ортағасырлық сәулет өнерінің бұл жауһары әлі күнге дейін өзінің ауқымымен таңғалдырады.
Мемлекет басшылары қабірханаға кіріп, орталық залдағы әйгілі Тайқазанды, қазандықты және қола лауханы тамашалады. Тайқазан – тек тарихи жәдігер емес, ол бірлік пен берекенің символы ретінде бағаланады.
Сирек кітаптар мен түркі өркениетінің ізі
Кесенедегі ерекше назар аудартқан дүниелердің бірі – көне қолжазбалар мен әдеби мұралар қойылған экспозиция болды.
Мұнда Қожа Ахмет Ясауидің «Диуани Хикметі», Низамидің «Хамсасы», Әлішер Науаидің ғазалдары, Фирдоусидің «Шахнамасы», Физулидің «Ләйлі мен Мәжнүні», Бақырғанидың шығармалары және «Манас» жырының үзінділері қойылған.
Бұл кітаптар жай ғана әдеби туындылар емес. Олар – түркі-ислам өркениетінің ортақ жады.
Ердоғанның ерекше сыйы
Сапардың ең әсерлі сәттерінің бірі Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоған жасаған тарту болды.
Ердоған кесенеге Осман дәуірінің атақты каллиграфы Ахмед Шемседдин Карахисаридің қолымен жазылған Құран кітабын сыйға тартты. Бұл – тарихи әрі рухани құндылығы аса жоғары сыйлық.
Мұндай тарту Түркияның Ясауи мұрасына деген айрықша құрметін ғана емес, түркі халықтарының мәдени байланысының қаншалықты терең екенін де көрсетті.
Түркістанның жаңа миссиясы
Соңғы жылдары Түркістан тек туристік қала емес, түркі әлемінің рухани астанасына айналып келеді. Бес ел президентінің Ясауи кесенесіне бірге баруы – осының айқын дәлелі.
Сарапшылардың айтуынша, мұндай символдық қадамдар болашақта түркі мемлекеттері арасындағы мәдени, рухани және саяси байланысты одан әрі күшейте түседі.
Ал Ясауи кесенесі ғасырлар бойы түркі жұртын біріктіріп келген қасиетті мекен ретіндегі орнын сақтап қала бермек.
