Астанада өткен Еуразиялық экономикалық форум биыл тек экономика мен интеграция туралы әңгіремен шектелген жоқ.
Форумның басты назарын өзіне аударған тақырыптардың бірі — жасанды интеллект болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
28 мамыр күні өткен «Жасанды интеллект және бәсекелестіктің жаңа парадигмасы: ЕАЭО трансшекаралық нарықтарын дамытудың қатері ме әлде драйвері ме?» атты панельдік сессияда Қазақстанның AI бағытындағы амбициясы ашық көрсетілді.
Бүгінде әлемдік державалар жасанды интеллект үшін күресіп жатқанда, Қазақстан Орталық Азиядағы технологиялық көшбасшы ретіндегі позициясын күшейтіп келеді.
Қазақстан AI-ға неге сонша қарқын беріп жатыр?
Жасанды интеллект енді тек IT саласының құралы емес. Ол экономиканың, мемлекеттік басқарудың, банкингтің, білімнің және тіпті бәсекелестіктің жаңа ережесін жазып жатыр.
Форум барысында сарапшылар AI компанияларға нарықты тез талдауға, сұранысты болжауға және қызметтерді автоматтандыруға мүмкіндік беретінін айтты. Бірақ сонымен бірге жаңа тәуекелдер де пайда болуда: алгоритмдік баға белгілеу, деректердің шектен тыс шоғырлануы және жабық цифрлық экожүйелер.
Осындай жағдайда Қазақстан тек технологияны импорттайтын мемлекет емес, өз экожүйесін қалыптастыратын ел болуға ұмтылып отыр.
Қазақстан Орталық Азияда көш бастап тұр
Сессия барысында айтылған мәліметтерге сүйенсек, Қазақстан цифрлық даму мен AI енгізу деңгейі бойынша өңірде көшбасшы саналады.
2025 жылы еліміз жасанды интеллектке дайындықтың жаһандық индексінде 195 елдің ішінде 58-орынға көтерілді. Сонымен қатар Қазақстан БҰҰ-ның Электрондық үкіметті дамыту индексінде 24-орынды иеленсе, Онлайн-сервистер индексінде әлем бойынша ТОП-10 қатарына кірді.
Бұл — жай рейтинг емес. Бұл мемлекеттік қызметтердің цифрлануы мен деректерге негізделген басқару жүйесінің нақты нәтижесі.
Smart Data Ukimet: мемлекеттің «цифрлық миы»
Қазақстанның AI стратегиясындағы негізгі платформалардың бірі — Smart Data Ukimet.
Бұл жүйе мемлекеттік деректерді орталықтандырып, қауіпсіз интеграциялауға мүмкіндік береді. Сарапшылардың айтуынша, дәл осы инфрақұрылым жасанды интеллектті мемлекеттік басқаруға енгізудің іргетасына айналып отыр.
Яғни, Қазақстан енді жай электрондық қызмет көрсететін мемлекеттен data-driven модельге өтуде. Бұл шешім қабылдау процесін жылдамдатып қана қоймай, мемлекеттік аппараттың тиімділігін арттыруы тиіс.
Қазақстанда NVIDIA H200 негізіндегі суперкомпьютерлер іске қосылды
Форумдағы ең көп талқыланған жаңалықтардың бірі — Қазақстандағы екі ірі суперкомпьютерлік кластер туралы ақпарат болды.
Біріншісі — мемлекеттік сектор, университеттер мен стартаптарға арналған alem.cloud кластері. Ол өңірдегі ең ірі AI-инфрақұрылымдарының біріне айналып, әлемдік TOP500 рейтингіне енді.
Екіншісі — «Қазақтелеком» іске қосқан AI-Farabi кластері. Бұл жүйе корпоративтік сектор мен банкингке бағытталған және оның өнімділігі 103 PFLOPS-тан асады.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай есептеу қуаты Қазақстанды тек өңірлік емес, халықаралық AI хабқа айналдыруы мүмкін.
Қазақстан AI туралы жаңа заң қабылдамақ
AI технологиялары дамыған сайын реттеу мәселесі де өзекті бола бастады. Форум барысында Қазақстанның «Жасанды интеллект туралы» жаңа заңы ерекше аталды.
Құжаттың негізгі мақсаты — технологияның дамуына кедергі жасамай, азаматтардың құқықтарын қорғау және инвесторлар үшін түсінікті ереже қалыптастыру.
Сессияға қатысушылар алгоритмдердің ашықтығы, AI жүйелеріне тәуелсіз аудит жүргізу және монополияға қарсы бақылау сияқты мәселелерді де көтерді.
AI Movement және Tomorrow School: Қазақстан жаңа буынды дайындап жатыр
Қазақстан жасанды интеллект дәуіріне тек инфрақұрылыммен емес, кадрмен де дайындалуда.
Елде AI Movement бастамасы арқылы халыққа жасанды интеллектпен жұмыс істеудің базалық дағдылары үйретілуде.
Ал Astana Hub базасында ашылған Tomorrow School — Қазақстандағы алғашқы жасанды интеллект мектебі ретінде жұмыс істеп жатыр. Сонымен бірге университеттерде AI Sana бағдарламасы енгізіліп, студенттердің AI-компетенциялары мен технологиялық кәсіпкерлігі дамытылуда.
Қазақстанның жаңа амбициясы — AI орталығына айналу
Форум қорытындысында қатысушылар бір мәселеде ортақ пікірге келді: жасанды интеллект алдағы онжылдықтағы басты экономикалық драйверлердің бірі болады.
Қазақстан болса, бұл жарыста сырттан бақылаушы емес, белсенді ойыншы болуға ниетті екенін анық көрсетті.
Бүгінде ел өзін сенімді технологиялық серіктес әрі AI-инновациялардың өңірлік орталығы ретінде таныстыруда. Ендігі басты сұрақ — Қазақстан осы қарқынды сақтап қала ала ма?
Әлемдегі AI жарысы енді ғана басталды.
