Баку қаласында өтіп жатқан BEW 2026 халықаралық энергетикалық форумы Орталық Азияның энергетикалық болашағына қатысты маңызды пікірталас алаңына айналды. Форум аясында Қазақстанның Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов өңірдегі энергетикалық ауысымның негізгі бағыттары мен Қазақстанның алдағы жоспарларын таныстырды.
Бүгінде әлем энергетика саласындағы үлкен өзгерістер кезеңін бастан өткеріп жатыр. Климаттық міндеттемелердің күшеюі, энергияға сұраныстың артуы және энергетикалық қауіпсіздік мәселелері мемлекеттерді жаңа шешімдер іздеуге мәжбүрлеуде. Осы жағдайда Қазақстан жаңартылатын энергия көздерін дамыту мен энергетикалық жүйенің тұрақтылығын қатар қамтамасыз етуді басты басымдықтардың бірі ретінде қарастырады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан қандай мақсат қойып отыр?
Париж келісімі аясында Қазақстан 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына қол жеткізуді көздейді. Бұл мақсатқа жету үшін елде жаңартылатын энергия көздерінің үлесін кезең-кезеңімен арттыру жұмыстары жүргізіліп келеді.
Қазіргі уақытта жаңартылатын энергия көздері елдегі жалпы электр энергиясы өндірісінің шамамен 7 пайызын қамтамасыз етеді. Ал 2030 жылға қарай бұл көрсеткішті екі еседен астам өсіріп, 15 пайызға жеткізу жоспарланған.
Энергетика министрлігінің мәліметінше, бұл мақсаттарға қол жеткізу үшін ашық аукциондық тетік сақталады және стратегиялық инвесторлардың қатысуымен ірі энергетикалық жобалар жүзеге асырылады.
Жасыл энергетикаға көшу тек станциялар салумен шектелмейді
Форум барысында сарапшылар мен мемлекеттік органдар өкілдері жаңартылатын энергия көздерін дамыту тек жаңа жел немесе күн электр станцияларын іске қосумен аяқталмайтынын атап өтті.
Қазақстан тұрақты энергетикалық жүйені қалыптастыру үшін бірнеше бағытқа ерекше көңіл бөлуде:
- энергия жинақтау жүйелерін дамыту;
- дәстүрлі электр желілерін жаңғырту;
- интеллектуалды басқару технологияларын енгізу;
- мемлекетаралық энергетикалық байланыстардың икемділігін арттыру.
Мамандардың пікірінше, дәл осы факторлар жаңартылатын энергия көздерінің үлесі артқан жағдайда электр жүйесінің тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік береді.
Орталық Азия үшін жаңа мүмкіндік
Дөңгелек үстелде IRENA ұсынған APRECA бастамасы да кеңінен талқыланды. Бұл жоба Орталық Азия елдері арасында тәжірибе алмасуды күшейтуге, технологиялық шешімдерді бірге дамытуға және өңірлік ынтымақтастықты тереңдетуге бағытталған.
Қазақстан аталған бастаманы өңірлік диалогты дамытуға арналған маңызды алаң ретінде бағалайды. Сонымен бірге энергетикалық реформалар әр мемлекеттің ұлттық мүдделері мен экономикалық ерекшеліктерін ескере отырып жүзеге асырылуы тиіс екені айтылды.
Энергетикалық қауіпсіздік – басты мәселе
Форумдағы негізгі тақырыптардың бірі энергетикалық қауіпсіздік болды. Әлемдегі геосаяси өзгерістер мен энергия нарығындағы тұрақсыздық жағдайында мемлекеттер үшін сенімді энергиямен қамту стратегиялық мәнге ие болып отыр.
Ерлан Ақкенженов сондай-ақ «Тұрақты және әртараптандырылған энергетикалық болашақ үшін халықаралық ынтымақтастық» тақырыбындағы министрлік пленарлық сессияға қатысып, халықаралық серіктестікті кеңейту, тұрақты энергия көздерін дамыту және өңірлік қауіпсіздікті күшейту мәселелерін талқылады.
Министр Қазақстанның халықаралық ұйымдармен және өңірлік серіктестермен ашық әрі прагматикалық диалог жүргізуге дайын екенін атап өтті.
«Қазақстан IRENA және өңірлік серіктестермен технологиялық шешімдерді бірлесіп талқылауға, Орталық Азияның энергетикалық қауіпсіздігін арттыруға және тұрақты экономикалық дамуды қамтамасыз етуге бағытталған прагматикалық диалогқа ашық».
Орталық Азия энергетикалық трансформация дәуіріне қадам басты
Сарапшылардың бағалауынша, алдағы онжылдықта Орталық Азия энергетикасы бұрын-соңды болмаған өзгерістер кезеңіне енеді. Электр энергиясына сұраныстың артуы, цифрландыру, жасыл технологиялардың дамуы және өңірлік кооперацияның күшеюі жаңа мүмкіндіктерге жол ашуы мүмкін.
Қазақстан осы өзгерістердің ортасында қалып, энергетикалық қауіпсіздік пен экологиялық тұрақтылық арасындағы теңгерімді сақтай отырып, өңірдегі энергетикалық көшбасшылардың бірі болуға ұмтылып отыр.
