Қазақстан мен Ресей арасындағы қарым-қатынас сырт көзге тыныш көрінгенімен, жабық есіктердің ар жағында қызу талқылаулар мен күрделі келіссөздер жүріп жатады.
Ресей президенті Владимир Путиннің айтуынша, Астана көптеген мәселеде өз ұстанымын табанды қорғайды. Соған қарамастан, екі ел өзара тиімді шешімдер табуға мүдделі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан мен Ресей арасындағы ынтымақтастық соңғы жылдары тұрақты түрде дамып келеді. Алайда бұл қарым-қатынас барлық мәселе бойынша оңай келісімге келу дегенді білдірмейді. Бұл туралы Ресей президенті Владимир Путин Санкт-Петербург халықаралық экономикалық форумы аясында өткен кездесуде айтты.
Путиннің сөзінше, Қазақстан көптеген бағыт бойынша Ресей үшін маңызды серіктес болғанымен, келіссөздер барысында өз мүддесін белсенді қорғайтын мемлекеттердің бірі.
«Қазақстанмен қарым-қатынасымыз өте табысты, өрлеу бағытында дамып келеді. Сонымен қатар бірден атап өткім келеді: қазақстандық достарымыз, серіктестеріміз онша оңай серіктестер емес. Бізде әрбір дерлік мәселе бойынша өте қызу пікірталастар жүреді».
Ресей президентінің айтуынша, мұндай пікірталастар қаржы саласына да, өнеркәсіптік кооперацияға да, инвестициялық жобаларға да қатысты болады.
Соған қарамастан, тараптар ортақ мақсаттар жолында ымыра табуға дайын екенін көрсетіп келеді.
«Екі тарапта да тек өзара тиімді емес, ортақ мақсаттарға жетуге ықпал ететін ымыраны табуға деген ниет бар. Ал ортақ мақсат біреу – Қазақстан мен Ресей азаматтарының әл-ауқатын арттыру және елдердің дамуын қамтамасыз ету».
Білім беру – жаңа басымдықтардың бірі
Путин Қазақстан мен Ресейді ғасырлар бойы қалыптасқан байланыстар біріктіретінін атап өтті. Оның пікірінше, алдағы жылдары екі ел арасындағы ынтымақтастықтың ең перспективалы бағыттарының бірі білім беру саласы болуы мүмкін.
Ол Қазақстанда талантты жастардың әлеуеті жоғары екенін айтып, екі ел бірлесіп іске асырып жатқан «Сириус» жобасының маңызын ерекше атап өтті.
«Қазақстанда талантты балалар өте көп, оларды тек тауып, қолдау қажет. Біздің ынтымақтастығымыздың осы бағыты дәл осыған арналады».
АЭС, уран және энергетика
Форум барысында Ресей президенті Қазақстандағы атом электр станциясы жобасына да тоқталды. Оның айтуынша, Қазақстанның табиғи ресурстық әлеуеті елдің энергетикалық қауіпсіздігін күшейтуге мүмкіндік береді.
«Қазақстан – әлемде аса қажет әрі сұранысқа ие табиғи ресурстарға өте бай мемлекет».
Путиннің сөзінше, Қазақстан болашақта электр энергиясының шамамен 20 пайызын атом энергетикасы арқылы өндіруді жоспарлап отыр.
Ресей басшысы АЭС құрылысы тек жаңа энергия көзін ғана емес, жаңа индустрия қалыптастыруға да ықпал ететінін айтты. Оның пікірінше, бұл жоба мамандар даярлау, ғылыми зерттеулерді дамыту және өндірістік инфрақұрылымды кеңейту сияқты ұзақмерзімді міндеттермен қатар жүреді.
Сонымен бірге тараптар уран өндіру, машина жасау, ғарыш саласы және өнеркәсіптің басқа да бағыттарындағы ынтымақтастықты жалғастыруға ниетті.
Жолбарыс дипломатиясы
Кездесу барысында журналистер Амур жолбарыстарын Қазақстанға беру бастамасы туралы да сұрақ қойды. Кей сарапшылар мұны екі ел арасындағы сенімнің символы ретінде бағалап отыр.
Путин бұл мәселені ең алдымен экологиялық жоба ретінде қарастыру қажет екенін айтты.
«Біз табиғатты, экологияны, өсімдіктер мен жануарлар дүниесін қалпына келтіруді ойлаймыз».
Оның айтуынша, Ресей Қиыр Шығыс жолбарыстарының популяциясын сақтап қалу үшін көп жұмыс атқарған. Сондықтан Қазақстанда осы жануарлардың тарихи мекенін қайта қалпына келтіруге көмек көрсетуге дайын.
«Егер біз қазақстандық достарымызға көмектесе алсақ, әрине, көмектесеміз».
Су мен экология мәселесі күн тәртібінде қала береді
Ресей президенті екі ел арасындағы экологиялық ынтымақтастықтың маңызы артып келе жатқанын айтты. Әсіресе трансшекаралық өзендер мен су ресурстарын пайдалану мәселелері алдағы уақытта да тұрақты диалогтың тақырыбы болып қала бермек.
Сарапшылардың пікірінше, Путиннің мәлімдемелері Қазақстан мен Ресей арасындағы қарым-қатынастың жаңа сипатын көрсетеді: стратегиялық серіктестік сақталғанымен, Астана өз ұстанымын ашық қорғап, ұлттық мүдделерді алдыңғы орынға қоятын дербес ойыншы ретінде көрініп отыр.
