Биыл Airbus пен Қазақстан арасындағы ынтымақтастыққа 20 жыл толып отыр. Осы уақыт ішінде серіктестік жолаушылар ұшақтарын жеткізумен ғана шектелмей, азаматтық авиацияны, қорғаныс секторын, тікұшақ индустриясын және ғарыш технологияларын қамтитын деңгейге жетті. Қазақстанның Airbus үшін маңызы қандай, әлемдік авиацияны қандай үрдістер өзгертіп жатыр және жасанды интеллект саланың болашағына қалай әсер етеді? Бұл туралы Airbus-тың Еуропадағы президенті Жоан Пелисье айтып берді.
- Орталық Азия мен Қазақстан Airbus компаниясының ұзақ мерзімді стратегиясында қаншалықты маңызды орын алады?
Сұрағыңызға рақмет. Біз үшін 2026 жыл ерекше жыл болып отыр. Биыл Airbus пен Қазақстан арасындағы ынтымақтастықтың басталғанына дәл 20 жыл толды. Осыдан жиырма жыл бұрын Air Astana A320 ұшағына алғашқы тапсырысын берген болатын.
Air Astana/FlyArystan
Содан бері біздің ынтымақтастығымыз айтарлықтай кеңейді және бүгінде Airbus қызметінің барлық негізгі бағыттарын қамтиды. Қазақстанда Airbus компаниясының шамамен 80 қызметкері жұмыс істейді. Біз бұл елде азаматтық авиация саласында ғана емес, сондай-ақ қорғаныс және ғарыш салаларында да жұмыс істеп келеміз.
Қорғаныс бағытына тоқталсақ, Қазақстан C295 әскери-көлік ұшақтарын табысты пайдаланып келеді. Сонымен қатар бір A400M ұшағы жеткізілді, ал екіншісі осы жылдың соңына дейін тапсырылады деп жоспарлануда.
Ынтымақтастықтың тағы бір маңызды бағыты - тікұшақ индустриясы. Airbus Helicopters бірлескен кәсіпорны Қазақстанда шамамен 15 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Осы уақыт ішінде біз қазақстандық инженерлер мен ұшқыштарға елеулі көлемде білім мен технологиялар бердік. Бүгінде елде H145 тікұшақтарына техникалық қызмет көрсетіледі, сондай-ақ басқа да үлгілер бойынша мамандар даярланады.
Airbus Helicopters
Алайда азаматтық авиацияның дамуы ерекше әсер қалдырады. Пандемиядан кейін Орталық Азия нарығы, әсіресе Қазақстан, әлемнің көптеген өңірлеріне қарағанда әлдеқайда жоғары қарқынмен өсіп келеді.
Қазіргі таңда Air Astana шамамен 60 Airbus ұшағын пайдаланады. Сонымен қатар біз биыл авиакомпанияның A320 және A321 ұшақтарының 25 данасына берік тапсырыс бергенін мақтан тұтамыз. Бұл біздің ынтымақтастығымыз тарихындағы осындай көлемдегі алғашқы тікелей тапсырыс.
Сондықтан Қазақстан Airbus үшін стратегиялық тұрғыдан маңызды серіктес болып қала береді және біз бұл қарым-қатынасты одан әрі дамытуды көздейміз.
- Бүгінде әлемдік авиацияның болашағын қандай негізгі үрдістер айқындап отыр?
Геосаяси сын-қатерлер мен экономикалық белгісіздікке қарамастан, әуе тасымалдарына деген сұраныс өте жоғары деңгейде қалып отыр.
Жақында біз жылдың алғашқы айларындағы Airbus қызметінің нәтижелерін жарияладық. Қаңтар мен мамыр айлары аралығында компания 800-ден астам жаңа ұшаққа тапсырыс алды. Бұл авиация нарығының белсенді түрде дамып жатқанын айқын көрсетеді.
Тағы бір маңызды үрдіс - ұзақ қашықтыққа ұшуларға деген көзқарастың өзгеруі. Біз A321LR және A321XLR ұшақтарына деген қызығушылықтың артып келе жатқанын байқап отырмыз.
@Yelena Sergiyenko
Бұл ұшақтар тар фюзеляжды әуе кемелері арқылы ұзақ бағыттарда ұшуға мүмкіндік береді және авиакомпанияларға жоғары тиімділік ұсынады.
Орталық Азия үшін бұл өте өзекті. Мысалы, A321LR Лондонға да, Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне де рейстер орындауға өте қолайлы.
Сонымен қатар жаңа A321XLR ұшағы бойынша да өте жақсы пікірлер алып жатырмыз. Қазір бұл ұшақ бірқатар авиакомпанияларда сәтті пайдаланылып келеді және оған деген қызығушылық артып отыр.
Жалпы алғанда, біз тар фюзеляжды ұшақтардың мүмкіндіктері кеңейіп, бұрын экономикалық тұрғыдан тиімсіз немесе мүмкін болмаған бағыттардың ашылып жатқанын көріп отырмыз.
- Airbus авиакомпанияларға тиімділікті арттыруға және пайдалану шығындарын азайтуға қалай көмектеседі?
Қазіргі уақытта әлемде пайдаланылып жүрген ұшақтардың шамамен 70 пайызы алдыңғы буын авиациялық техникасына жатады.
Сондықтан жаңа ұшақтарға деген сұраныс жоғары болып отыр.
Airbus-тың жаңа буын ұшақтары - A220, A320neo отбасы, A330neo және A350 - авиакомпанияларға өз қызметінің тиімділігін айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді.
Модельге байланысты бұл ұшақтар алдыңғы буынмен салыстырғанда отын шығынын және көмірқышқыл газының шығарылуын шамамен 20-30 пайызға дейін азайтады.
Авиакомпаниялар үшін бұл қоршаған ортаға әсерді азайтып қана қоймай, операциялық шығындарды да едәуір қысқартуға мүмкіндік береді. Өйткені авиация саласында отын ең ірі шығын баптарының бірі болып қала береді.
Сондықтан флотты жаңарту бүгінгі таңда бәсекеге қабілеттілікті арттырудың маңызды құралдарының бірі саналады.
- Болашақ авиацияда жасанды интеллект пен жаңа технологиялардың рөлі қандай болады?
Шын мәнінде Airbus жасанды интеллект технологияларын көптен бері қолданып келеді.
Алғашқы қолдану бағыттарының бірі ғарыштық жобалар мен Жерді қашықтан зондтау деректерін өңдеу болды. Жасанды интеллект спутниктік ақпараттың үлкен көлемін талдауға және анағұрлым дәл нәтижелер алуға мүмкіндік береді.
Айтпақшы, Қазақстан туралы айтқанда ғарыш саласындағы ынтымақтастығымызды атап өтпеуге болмайды. Airbus Қазақстан үшін Жерді бақылауға арналған екі спутникті жеткізу жобасына қатысты.
Азаматтық авиацияға келсек, жасанды интеллектті қолданудың ең жарқын мысалдарының бірі - Skywise платформасы.
Жақында біздің цифрлық сервистеріміз осындай шешімдерді дамытуға жауап беретін бірыңғай құрылымға біріктірілді.
Air Astana да бұл платформаны пайдаланып келеді.
Skywise - техникалық қызмет көрсету процестерін оңтайландыруға және ықтимал ақауларды алдын ала анықтауға мүмкіндік беретін болжамды талдау платформасы.
Қарапайым тілмен айтқанда, жүйе мәселені рейстің кешігуіне немесе қосымша жөндеу шығындарына әкелмей тұрып анықтауға мүмкіндік береді.
Сондықтан жасанды интеллект бүгінде авиациялық операциялардың сенімділігі мен тиімділігін арттыруда маңызды рөл атқарып отыр.
- Қазіргі уақытта әлемдік авиация саласының алдында тұрған басты сын-қатерлер қандай және оларды қалай шешуге болады?
Бір жағынан алғанда, жоғары сұраныс бүкіл сала үшін жақсы жаңалық.
Екінші жағынан, дәл осы сұраныс жаңа сын-қатерлерді де тудырып отыр.
Қазіргі уақытта Airbus-тың тапсырыстар портфелі 9 мыңнан астам ұшақты құрайды. Бұл компания үшін үлкен жауапкершілік.
Біз өндіріс көлемін ұлғайтып қана қоймай, тапсырыс берушілерге ұшақтарды уақытында жеткізуді де қамтамасыз етуіміз керек.
Бұл алдағы жылдардағы негізгі міндеттердің бірі.
Қазақстан туралы айтсақ, тағы бір маңызды фактор - нарықтың барлық қатысушылары арасындағы тығыз ынтымақтастықтың қажеттілігі.
Соңғы жиырма жыл ішінде біздің әріптестігіміз серіктестік пен өзара қолдау қағидаттарына негізделді.
Алайда әрі қарай даму үшін авиакомпаниялардың, мемлекеттік құрылымдардың, өнеркәсіптік серіктестердің және жеткізушілердің белсенді қатысуы қажет.
Бұл әсіресе өндірісті жергіліктендіру, технологиялар трансфері және ел ішіндегі құзыреттерді дамыту бағыттары үшін маңызды.
Мысалы, тікұшақ саласында біз қазірдің өзінде мықты білім базасын қалыптастырып, көптеген маман даярладық. Осы құзыреттерді сақтау үшін тұрақты сұраныс пен ұзақ мерзімді қолдау қажет.
Бұл тек Қазақстанға ғана емес, әлемнің көптеген елдеріне қатысты мәселе.
- Сұхбат соңында не қосар едіңіз?
Ең алдымен Airbus компаниясы Қазақстанмен әріптестікті жоғары бағалайтынын атап өткім келеді.
Біз азаматтық авиация, қорғаныс, ғарыш және тікұшақ индустриясы сияқты негізгі бағыттардың барлығында ынтымақтастықты одан әрі дамыту үшін үлкен әлеует көріп отырмыз.
Қазақстандағы қатысуымызды кеңейтіп, жаңа бірлескен жобаларды іске асыруды жалғастыруға ниеттіміз.
Соңғы жиырма жыл ішінде берік негіз қалыптастырдық және бұл серіктестіктің болашақта одан әрі нығая түсетініне сенімдіміз.
