Қазақстанның мәдени мұрасы әлем алдында тағы бір маңызды белесті бағындырды.
Маңғыстаудағы Бекет ата, Шопан ата, Қараман ата, Шақпақ ата және Сұлтан Үпі жерасты мешіттері ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне ресми түрде енгізілді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл шешім Корея Республикасының Пусан қаласында өткен ЮНЕСКО Дүниежүзілік мұралар комитетінің 48-сессиясында қабылданды.
Бұл жаңалық – тек тарихи ескерткіштердің халықаралық деңгейде мойындалуы ғана емес. Сарапшылардың пікірінше, ол Қазақстанның мәдени дипломатиясын күшейтіп, Маңғыстауды әлемдік туристік картадағы маңызды бағыттардың біріне айналдыруға мүмкіндік береді.
22 жылдан кейінгі тарихи шешім
Президенттің кеңесшісі Ерлан Кариннің айтуынша, бұл жетістік Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасы мен тікелей қолдауының нәтижесі болды.
«Бұл – Қазақстан тарихындағы айтулы оқиға. Өйткені, төл мәдени мұрамыз ЮНЕСКО-ның беделді тізіміне соңғы рет 22 жыл бұрын, яғни 2004 жылы қосылған болатын. Кейінгі жылдары ғана Президенттің бастамасымен бұл бағыттағы жұмыс қайта жанданып, жаңа деңгейге көтерілді», – деді Ерлан Карин.
Еске салсақ, бұған дейін Қазақстаннан ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне Қожа Ахмет Ясауи кесенесі (2003 жыл) мен Таңбалы петроглифтері (2004 жыл) енгізілген еді.
Неге дәл Маңғыстаудың жерасты мешіттері?
Маңғыстаудың жерасты мешіттері ғасырлар бойы тек құлшылық ететін орын ғана болған жоқ. Олар қазақ даласындағы діни білімнің, ағартушылықтың және рухани тәрбиенің маңызды орталықтарына айналды.
Ерлан Карин өз сөзінде осыған ерекше тоқталды.
«Маңғыстаудың жартасты мешіттері тек құлшылық жасайтын мекен ғана емес, өз заманында білім мен ағартудың өзіндік орталықтары болды. Бұл жартастарда халқымыздың тарихи жады, ата-бабаларымыздың аманаты сақталған. Осылайша, ЮНЕСКО аталған нысандарды көпғасырлық рухани, мәдени, архитектуралық дәстүрлердің озық үлгісі ретінде мойындады», – деді ол.
Бекет ата, Шопан ата, Қараман ата, Шақпақ ата және Сұлтан Үпі кешендері ғасырлар бойы зияратшылардың қасиетті мекені ретінде танылып келеді. Бұл орындар табиғи жартасқа қашалып салынған ерекше сәулеттік шешімімен және тарихи маңызымен ерекшеленеді.
Бұл шешім Қазақстанға не береді?
ЮНЕСКО тізіміне ену – мәртебелі атақ қана емес. Мұндай шешім халықаралық туристердің қызығушылығын арттырып, аймаққа инвестиция тартуға, жол, инфрақұрылым және туристік сервисті дамытуға жаңа мүмкіндік ашады.
Сонымен қатар, мәдени мұраны халықаралық стандарттарға сай қорғау мен сақтау жұмыстары күшейеді.
Ерлан Кариннің сөзінше, бұл бағыттағы жұмыс мұнымен аяқталмайды.
Келесі кезекте қандай нысандар бар?
Президент тапсырмасына сәйкес, Қазақстан алдағы жылдары ЮНЕСКО тізімдеріне тағы бірнеше ұлттық мұраны енгізуді көздеп отыр.
Олардың қатарында:
- Жаркент мешіті;
- Алматыдағы Вознесенск кафедралды шіркеуі;
- Қаратау петроглифтері;
- хәкім Абайдың «Қара сөздері».
Бұл бастамалар Қазақстанның мәдени және тарихи мұрасын әлемдік деңгейде кеңінен танытуға бағытталған.
Тарихи жеңіс және жаңа мүмкіндік
Маңғыстаудың жерасты мешіттерінің ЮНЕСКО Дүниежүзілік мұралар тізіміне енуі – елдің мәдени мұрасы үшін соңғы онжылдықтардағы ең маңызды жаңалықтардың бірі. Бұл шешім Қазақстанның тарихи-рухани құндылықтарының халықаралық деңгейде мойындалғанын көрсетіп қана қоймай, ішкі туризмнің дамуына, өңірдің экономикалық әлеуетінің артуына және ұлттық мұраны келер ұрпаққа сақтауға жаңа серпін береді.
Ендігі міндет – осы бірегей мұраны әлемге кеңінен танытып, оның тарихи құндылығын сақтай отырып, тиімді дамыту.
