ТШО Батуми арқылы экспортты ұлғайтады. Қымбат теміржол бағыты КҚК жұмысындағы үзілістер кезінде Теңіздегі өндірісті сақтауға мүмкіндік береді.
Тамызда «Теңізшевройл» Грузия арқылы шамамен 100 мың тонна мұнай жөнелтуді жоспарлап отыр, деп Reuters агенттігіне екі салалық дереккөз хабарлады. Шілдеде компания Батуми арқылы 20 мың тонна мұнай экспорттаған — тамыз жоспары одан бес есе жоғары, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мұнай теміржолмен тасымалданады
Теңіз мұнайын теміржол цистерналарына тиеп, Грузияның Батуми портына жеткізеді. Портта шикізат танкерлерге ауыстырылып, Қара теңіз арқылы Түркия бағытына жөнелтіледі.
Бұл бағыт құбыр арқылы тасымалдаудан қымбатқа түседі. ТШО экспорттағы шектеулер өндірісті қайта қысқартуға мәжбүрлемеуі үшін оны резервтік арна ретінде пайдаланады.
Дереккөздер тасымал құны мен тамыздағы жеткізу шарттарын жарияламады. Сондықтан экспорттаушыға түсетін қосымша шығынды әзірге есептеу мүмкін емес.
КҚК мұнайды үзіліспен қабылдап жатыр
Қазақстан мұнай экспортының шамамен 80%-ы Каспий құбыр консорциумы арқылы өтеді. Құбыр елдің батысындағы ірі кен орындарын Новороссийск маңындағы теңіз терминалымен байланыстырады.
Шілдеде танкерлерге мұнай тиеу кемелерге жасалған шабуылдар мен қауіпсіздік тәуекелдеріне байланысты бірнеше рет тоқтады. Кеме иелері бұл бағытқа шығудан тартына бастағандықтан, бос танкер табу қиындады.
Үзілістер өндіріс көлеміне бірден әсер етті. Reuters дерегінше, Қазақстан шілдеде мұнай өндіруді маусыммен салыстырғанда 14%-ға қысқартқан.
Энергетика министрлігі КҚК жұмысын толық тоқтату мәселесі қарастырылмайтынын және жағдай бақылауда екенін мәлімдеді. Алайда тамыздың басында қауіпсіздік мәселелері мен танкерлер тапшылығы салдарынан тиеу жұмыстары қайта үзіліспен жүрді.
Ең бастысы осы. Батуми бағыты экспорттың бір бөлігін сақтандыра алады, бірақ өткізу мүмкіндігі мен логистика құны жағынан КҚК-ны толық алмастыра алмайды.
Қазақстан Грузиядағы өз активін пайдаланады
Батуми мұнай терминалы «ҚазТрансОйлға» тиесілі. Компанияның мәліметінше, кешен жылына 11 млн тоннаға дейін жүк өңдей алады.
Терминалда жалпы сыйымдылығы 585 мың текше метрден асатын 132 резервуар және алты теміржол эстакадасы бар. Теңіздегі мұнай құю жүйесі дедвейті 100 мың тоннаға дейінгі танкерлерді қабылдайды.
Меншікті терминал Қазақстанға Қара теңізге шығатын дайын логистикалық нүкте береді. Бірақ Теңіз бен Батуми арасында тікелей мұнай құбыры жоқ, сондықтан шикізатты қымбатырақ теміржол көлігімен тасымалдауға тура келеді.
ТШО-ның төрт акционері бар: Chevron — 50%, ExxonMobil Kazakhstan — 25%, «ҚазМұнайГаз» — 20%, LukArco — 5%. Бұл үлестерді компанияның өзі растайды.
