Ядролық күн тәртібі қайта алға шықты. Қазақстан мен Қытай өкілдері өңірлік және халықаралық мәселелерді талқылаған кездесуде ядролық қарусыздану мен қаруды таратпау тақырыбына ерекше назар аударды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сыртқы істер министрінің бірінші орынбасары Ержан Ашықбаев Қытай Халық Республикасының Қазақстандағы Елшісі Хань Чунлиньді қабылдады.
Тараптар көпжақты форматтардағы Қазақстан-Қытай ынтымақтастығын, сондай-ақ өңірлік және халықаралық күн тәртібіндегі негізгі мәселелерді талқылады.
29 тамызда Семей полигонының жабылғанына 35 жыл толады
Кездесуде Ержан Ашықбаев 2026 жылдың ядролық қарусыздану саласы үшін бірнеше атаулы датамен тұспа-тұс келетінін атап өтті.
Біріншісі — 29 тамыз.
Осы күні Семей ядролық сынақ полигонының жабылғанына 35 жыл толады.
Семей тақырыбы Қазақстанның ядролық қарусыздану жөніндегі халықаралық ұстанымымен тікелей байланысты. Сондықтан 35 жылдық елдің осы бағыттағы дипломатиялық күн тәртібін қайта алға шығаруға мүмкіндік береді.
Семей шартына 20 жыл толады
Екінші дата — 8 қыркүйек.
2026 жылы Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шартқа қол қойылғанына 20 жыл толады.
Құжат «Семей шарты» деген атаумен де белгілі.
Ол Орталық Азиядағы ядролық қауіпсіздік архитектурасының маңызды элементтерінің бірі саналады және өңір елдерінің ядролық қаруды таратпау жөніндегі ортақ ұстанымын бекітеді.
24 қыркүйекте тағы бір халықаралық дата бар
Үшінші атаулы күн — 24 қыркүйек.
Бұл күні Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарттың қол қоюға ашылғанына 30 жыл толады.
Осы үш дата бір айға жуық уақыт аралығында қатар келеді: Семей полигонының жабылуы, Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шарт және жаһандық деңгейдегі ядролық сынақтарға тыйым салу мәселесі.
Сондықтан 2026 жылғы тамыз-қыркүйек кезеңі Қазақстанның антиядролық күн тәртібі үшін символдық мәнге ие болып отыр.
Кездесуде жаңа келісімдер жарияланған жоқ
Қазақстан мен Қытай өкілдерінің кездесуінен кейін жаңа құжаттарға қол қойылғаны немесе ядролық қарусыздану саласында жеке бастама іске қосылатыны туралы ақпарат берілген жоқ.
Ресми хабарламада тараптардың көпжақты ынтымақтастық пен халықаралық күн тәртібі бойынша пікір алмасқаны ғана айтылған.
Сондықтан кездесудің негізгі саяси акценті — 2026 жылғы үш атаулы дата қарсаңында Қазақстанның ядролық қарусыздану мен таратпау тақырыбын қайта көтеруі.
29 тамыздан 24 қыркүйекке дейінгі кезеңде Қазақстан үшін үш маңызды меже қатар келеді: 35 жыл, 20 жыл және 30 жыл.
