Апта теңгенің мықты позициясымен басталды. Алайда Қазақстанның валюта нарығындағы салыстырмалы тыныштық енді бірден бірнеше сыртқы сынаққа тап болады: ФРЖ хаттамасы, Қытайдағы LPR мөлшерлемесі, Еуропадағы инфляция, АҚШ мемлекеттік облигацияларының аукциондары және мұнай нарығындағы геосаясат, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мұндай көріністі Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығының Талдау орталығының жаңа шолуы көрсетеді. Сонымен қатар халықаралық күнтізбенің бір бөлігі 17 тамыздың таңында-ақ жаңарды: Жапония ЖІӨ деректерін, Қытай өнеркәсіп өндірісінің көрсеткіштерін жариялады.
Доллар салық кезеңі қарсаңында 464 теңге маңында тұрақтады
Жұма күнгі USD/KZT саудасы бір доллар үшін 463,97 теңге деңгейінде аяқталды. Бұл алдыңғы көрсеткіштен 1,07 теңгеге төмен.
Сауданың жиынтық көлемі $310,2 млн болды, өзгеріс небәрі $3,7 млн-ды құрады. KASE деректері де 14 тамыз қорытындысы бойынша USDKZT_TOM бағамын 463,97 теңге деңгейінде көрсетеді.
Қазір теңгені бірден бірнеше фактор қолдап отыр. Мұнай бағасы жоғары деңгейде сақталуда, жаһандық доллар әлсіреді, ал қазақстандық ірі экспорттаушылар тоқсандық салық кезеңіне дайындалып жатыр.
Компанияларға бюджетпен есеп айырысу үшін теңге қажет болғандықтан, экспорттық валюталық түсімнің бір бөлігін айырбастау ішкі нарықтағы доллар ұсынысын арттыруы мүмкін. ҚҚҚ сарапшыларының бағалауынша, Ұлттық Банктің операциялары аясындағы шетел валютасының ұлғайтылған сатылымы да қосымша қолдау көрсетіп отыр.
Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасы екі аптадан бері өзгермеді
Ішкі нарықтан тағы бір сигнал түсті.
ҚҚҚ шолуындағы деректерге сәйкес, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасының индексі екінші апта қатарынан өзгеріссіз қалды.
Осы аптада нарық Қазақстан бойынша жаңа статистикалық деректер алады. Инвесторлар ақша базасы мен кең ақша массасының агрегаттарын, сыртқы сауда айналымын, негізгі капиталға салынған инвестицияларды және әлеуметтік маңызы бар азық-түлік бағасының кезекті динамикасын бақылайды.
Бұл көрсеткіштер экономикадағы ақша көлемін, инвестициялық белсенділікті және күнделікті тұтынудағы баға қысымының сақталып отырғанын бағалауға мүмкіндік береді.
Ұлттық Банктің депозиттік аукционына 2,6 трлн теңге түсті
Ақша нарығында өтімділіктің айтарлықтай профициті сақталып отыр.
TONIA мөлшерлемесі 15,80%-дан 15,85%-ға өсті, ал SWAP-1D кірістілігі, керісінше, 12,34%-дан 12,15%-ға төмендеді.
Операциялардың жалпы көлемі 89,8 млрд теңгеге азайып, 620,5 млрд теңгені құрады. KASE 14 тамыз қорытындысы бойынша TONIA көрсеткішін де 15,85% деңгейінде тіркеді.
Ұлттық Банктің депозиттік аукционында қозғалыс одан да айқын болды.
14 тамызда сұраныс 2,649 трлн теңгеге жетіп, жылдық 16,75% мөлшерлемемен толық қанағаттандырылды. Бір күн бұрын оның көлемі шамамен 1,26 трлн теңге болған.
ҚҚҚ бағалауынша, Ұлттық Банктің операциялар бойынша ашық позициясы 8,9 трлн теңге маңында сақталды.
KASE индексі 0,77%-ға төмендеді
Қор нарығында жұма теңгедегідей сәтті болған жоқ.
KASE индексі 0,77%-ға төмендеп, сауданы 8 039,86 пункт деңгейінде аяқтады. Акциялармен жасалған мәмілелер көлемі 489 млн теңгені құрады, бұл алдыңғы деңгейден шамамен 3,5 есе аз.
Қазатомөнеркәсіптің акциялары 1,3%-ға төмендеді. ҚҚҚ бұл қозғалысты инвесторлардың пайдасын тіркеуімен байланыстырады.
Индекстің сауда көлемі күрт қысқарған кезде төмендеуі жоғары айналыммен жүретін жаппай сатылымнан ерекшеленеді. Бұл жерде нарық қатысушылары белсенділігінің өзі айтарлықтай азайған.
Мұнайдың $88,5-ке өсуі теңге үшін қайтадан маңызды факторға айналды
Мұнай нарығы қазақстандық активтерге бір мезгілде қолдау да, геосаяси тәуекел де әкеліп отыр.
ҚҚҚ шолуында мұнай бағасы 2,2%-ға өсіп, барреліне $88,5-ке жеткені көрсетілген. Қозғалыс Иран төңірегіндегі жағдаймен және АҚШ-тың Иран порттарына қатысты теңіз блокадасын жалғастыру жөніндегі сигналдарымен байланыстырылады.
Иранның сыртқы істер министрі Аббас Арагчидің мәлімдеуінше, Тегеран Вашингтонмен келіссөздерді қайта бастау туралы шешім қабылдаған жоқ.
АҚШ президенті Дональд Трамп жалғасып жатқан қақтығыс жағдайында америкалықтарды бензин бағасының біршама жоғары болуына дайын болуға шақырды.
Қазақстан үшін қымбат мұнай әдетте экспорттық түсімді және ішкі нарықтағы ықтимал валюта ұсынысын арттырады. Алайда қазіргі мұнай өсімінің геосаяси себебі әлемдік нарықта қорғаныс активтеріне сұранысты да күшейтіп отыр.
Алтын $4 437-ге, Treasuries кірістілігі 4,70%-ға жетті
Бұл қосарланған әсер басқа нарықтардан да байқалады.
Алтын 0,4%-ға қымбаттап, трой унциясы $4 437-ге жетті. АҚШ-тың он жылдық қазынашылық облигацияларының кірістілігі бір мезгілде 4,64%-дан 4,70%-ға көтерілді.
Ал DXY доллар индексі керісінше 0,3%-ға төмендеп, 99,67 пунктке түсті.
Әлсіз доллар қазір теңгеге тиімді. Бірақ бұл қозғалыстың қаншалықты тұрақты болатыны инвесторлардың АҚШ Федералдық резерв жүйесінің құжаттарынан қандай сигнал көретініне байланысты.
ФРЖ хаттамасы 19 тамызда жарияланады
ФРЖ осы аптадағы ақша-кредит саясатының басты оқиғасына айналуы мүмкін.
19 тамызда реттеуші 28–29 шілдеде өткен отырыстың хаттамасын жариялайды.
Шілдедегі отырыста ФРЖ базалық мөлшерлеменің мақсатты диапазонын 3,50–3,75% деңгейінде сақтады.
Шешім бірауыздан қабылданған жоқ: комитет мүшелері 9-ға 3 дауыспен қолдады, ал Бет Хэммак, Нил Кашкари және Лори Логан мөлшерлемені 25 базистік тармаққа көтеруді жөн көрді.
Сондықтан инвесторларды өткен шешімнің өзі емес, комитет ішіндегі пікірталастың мазмұны көбірек қызықтырады. Негізгі сұрақ — ФРЖ басшыларының бір бөлігі инфляциялық тәуекелді қаншалықты жоғары бағалайды және еңбек нарығының жағдайы олардың шешіміне қалай әсер етеді.
АҚШ-та бөлшек сауда төмендеп, тұтынушылардың көңіл күйі нашарлады
Соңғы статистика нарыққа сақтық танытуға себеп берді.
АҚШ-та бөлшек сауда шілдеде бір айда 0,6%-ға төмендеп, $763,6 млрд болды.
Мичиган университетінің тұтынушылық көңіл күй индексінің тамыздағы алдын ала көрсеткіші шілдедегі 55,2 пункттен 51,0 пунктке төмендеді. ҚҚҚ келтірген консенсус бойынша нарық 54,7 пункт күткен.
Осы фонда АҚШ-тың үш негізгі қор индексі жұма күні шамамен 0,2–0,3%-ға төмендеді.
Тұтынушылық белсенділіктің әлсіреуі мен инфляцияның сақталуы ФРЖ хаттамасын доллар, облигациялар кірістілігі және тәуекелді активтер үшін ерекше сезімтал оқиғаға айналдырады.
АҚШ ұзақмерзімді қарызға сұранысты тексереді
Тағы бір сынақ АҚШ мемлекеттік қарыз нарығында өтеді.
19 тамызда АҚШ Қазынашылығының 20 жылдық облигацияларының аукционы, ал 20 тамызда 30 жылдық TIPS аукционы өтеді. TIPS — инфляциядан қорғалған мемлекеттік бағалы қағаздар.
Ұзақмерзімді облигацияларға сұраныс тек борыш нарығы үшін маңызды емес.
Аукциондарға әлсіз сұраныс кірістілікті жоғарылатуы мүмкін. Ал Treasuries кірістілігінің өсуі акциялар мен дамушы нарықтардың активтері үшін капиталға бәсекені күшейтеді.
Сонымен қатар инвесторлар АҚШ еңбек нарығы, жылжымайтын мүлік және ФРЖ балансы бойынша статистиканы бақылайды. Корпоративтік есептілік маусымы да жекелеген акциялар мен секторларға әсер етуді жалғастырады.
Еуропада инфляция шығады, ал ЕОБ хаттамасы кейін жарияланады
Күнтізбеде бір маңызды түзету бар.
ҚҚҚ шолуында Еуропалық орталық банктің хаттамасы осы аптадағы оқиғалар қатарына енгізілген. Алайда ЕОБ-тың ресми күнтізбесіне сәйкес, келесі отырыс есебі 27 тамызда, яғни келесі аптада жарияланады.
Ал 19 тамызда Eurostat шілдедегі инфляцияның қорытынды деректерін шығарады. Алдын ала бағалау бойынша жылдық инфляция маусымдағы 2,8%-дан 2,9%-ға дейін өскен.
Шілдедегі отырыста ЕОБ депозиттік мөлшерлемені 2,25%, негізгі қайта қаржыландыру операцияларының мөлшерлемесін 2,40%, ал маржиналдық кредиттеу мөлшерлемесін 2,65% деңгейінде қалдырды.
Реттеуші шешімдерді әр отырыста жеке қабылдауды жалғастырып, мөлшерлемелердің алдын ала белгіленген бағытын жариялап отырған жоқ.
Қытай негізгі LPR мөлшерлемесін 20 тамызда жариялайды
Қытай бойынша апталық күнтізбе де таңғы болжамнан бері жаңарды.
Өнеркәсіп өндірісі жөніндегі статистика 17 тамызда шықты. Шілдеде ірі өнеркәсіп кәсіпорындарының өндірісі жылдық есеппен 4,5%-ға, ал қаңтар–шілдеде 5,3%-ға өсті.
Сонымен бірге негізгі капиталға салынған инвестициялар және Қытай экономикасының басқа да шілделік көрсеткіштері жарияланды.
Енді нарық үшін келесі негізгі күн — 20 тамыз. Сол күні жаңа Loan Prime Rate жарияланады.
Шілдеде бір жылдық LPR 3,00%, бес жылдық және одан ұзақ мерзімді мөлшерлеме 3,50% болған.
Қазақстан үшін Қытай статистикасының тікелей нарықтық маңызы бар. Әлемдегі екінші ірі экономиканың жағдайы шикізатқа сұранысқа, юань бағамына және инвесторлардың аймақ активтеріне көзқарасына ықпал етеді.
Жапония ЖІӨ-нің 0,3%-ға өскенін көрсетті
Жапония экономикасы аптаны қалыпты өсіммен бастады.
17 тамызда жарияланған сәуір–маусым кезеңінің алдын ала бағалауы нақты ЖІӨ-нің алдыңғы тоқсанмен салыстырғанда 0,3%-ға өскенін көрсетті.
Тоқсандық қарқын жылдық мәнге қайта есептелгенде өсім 1,1%-ды құрады.
Енді инвесторлар Жапонияның сыртқы саудасы мен бағалар статистикасына назар аударады. Шілдедегі ұлттық тұтыну бағалары индексін жариялау 21 тамызға жоспарланған.
Валюта нарығы үшін бұл көрсеткіштер Жапония Банкінің болашақ саясаты және иенаның динамикасы арқылы маңызды.
Қазақстанда инвесторлар тек валюта бағамын бақылап отырған жоқ
ҚҚҚ жергілікті күн тәртібінде бизнес пен жекелеген салалардың күтулеріне ықпал етуі мүмкін бірнеше тақырыпты бөліп көрсетеді.
Олардың қатарында Қашағанды игеру кезінде мұнай компанияларына қатысты Қазақстан тарапынан айтылған талаптар және шетелдік инвестициялардың шамамен $1 млрд-қа азаюы туралы мәліметтер бар.
Сонымен бірге Қазақстан мен Беларусь арасындағы ауыл шаруашылығы өнімдері саудасының артуы, Қазақстан мен Австрияның КҚК арқылы мұнай жеткізілімінің тұрақтылығын талқылауы және Арменияға азық-түлік экспортын кеңейту жоспары экономикалық күн тәртібінде тұр.
Ішкі инвестициялық жобалар да назарда: жыл соңына дейін құрылыс материалдарын өндіретін 29 кәсіпорынды іске қосу жоспарланып отыр, қалаларды жасанды интеллект негізінде интеллектуалды басқаруға көшіру қарастырылуда, ал мемлекеттік қызметтер жүйесінде азаматтарға формалды себептермен бас тартуды жою мәселесі көтерілген.
Тұтыну секторында ҚҚҚ қазақстандықтардың 2025 жылғы қыркүйектен бергі рекордтық көлемде жаңа несие алғанын, ал ауыл шаруашылығында астық өнімділігінің былтырғы деңгейден асқанын атап көрсетеді.
Корпоративтік күн тәртібі биржамен шектелмейді
Аптаның корпоративтік оқиғалары арасында ҚҚҚ Freedom Yatırım-ның Түркия нарығына шығуын жеке атап өтті. Компания Түркияда тиісті лицензия алған соңғы 34 жылдағы алғашқы шетелдік брокер атанды.
Solva 2026 жылғы сәуір–маусым аралығындағы қаржылық есебін жариялады.
Қазақстанда бірнеше инфрақұрылымдық жоба қатар дамып жатыр. Астанада қайтарылған активтер есебінен 1 200 орындық мектеп салу жоспарланған, ал Алматы облысында Kusto Logistics көлік-логистикалық орталығы іске қосылды.
Павлодар облысында көмірді терең өңдейтін зауыт салу көзделген. Елдің оңтүстігінде австралиялық технология бойынша мал биржасы салынып жатыр.
Бұл жобалар әртүрлі салаларға тиесілі болғанымен, жиынтығында қаржы секторынан логистикаға, құрылыстан өнеркәсіп пен агробизнеске дейінгі инвестициялық белсенділіктің ауқымын көрсетеді.
Геосаясат макростатистиканы қайтадан екінші орынға ығыстыруы мүмкін
Халықаралық жағдай соншалықты тығыз қалыптасып отыр, кей сәтте экономикалық статистика екінші жоспарға сырғуы ықтимал.
ҚҚҚ халықаралық шолуында Дональд Трамптың Ормуз бұғазы туралы мәлімдемелері, Иранның Парсы шығанағы ластануынан келген шығынды бағалауы, сондай-ақ Қазақстанның Қытаймен саудасына қатысты Ақ үй позициясы және АҚШ пен Қытай арасындағы жасанды интеллект бәсекесіне байланысты мәліметтер қамтылған.
Сонымен қатар Израильдің Ливанға соққылары мен олардың келіссөздер перспективасына әсері, Оңтүстік Корея президентінің КХДР-ға Корей соғысын аяқтау жөнінде келіссөз бастауды ұсынуы және үш жылдық келіссөздерден кейін Қазақстанның Оңтүстік Кореяның еңбекке орналастыру жүйесіне қосылуы да халықаралық күн тәртібінде.
Негізгі макроэкономикалық бағдардың бірі — АҚШ-тағы инфляция. Ол жылдық есеппен 3,4%-ға жетті.
Мұнай нарығындағы геосаяси қысыммен бірге бұл көрсеткіш ФРЖ ішінде қатаң ақша-кредит саясатын жақтайтындардың әлі де бар екенін және бір уақытта тұтынушылық белсенділіктің әлсіреуіне назар күшейгенін түсіндіреді.
Теңгені бірден төрт фактор қолдап отыр
Апта басында ұлттық валютаның басымдығы сақталып отыр: USD/KZT жұма күнін 464 теңге маңында аяқтады, мұнай қымбат, салық кезеңі жақындап келеді, ал жаһандық доллар индексі төмендеді.
Енді осы төрт фактордың үйлесімі күн сайын тексеріледі.
Алдымен нарық Еуропаның инфляция деректерін және АҚШ-тың 20 жылдық облигациялары аукционын алады. Одан кейін ФРЖ хаттамасы, Қытайдың LPR мөлшерлемесі және АҚШ-тың 30 жылдық инфляциядан қорғалған қарыз қағаздарының аукционы шығады.
Бұған корпоративтік есептілік пен Таяу Шығыстағы геосаяси жағдай қосылады.
Теңге үшін ең сезімтал сценарий өзгерген жоқ: егер мұнай бағасы жоғары деңгейде қалса, ФРЖ долларды күшейтетін жаңа сигнал бермесе және салық кезеңі ішкі нарықтағы валюта ұсынысын арттырса, ұлттық валютаның позициясы мықты болып қала алады.
Ал доллардың күрт күшеюі немесе мұнай бағасының төмен қарай бұрылуы бұл тепе-теңдікті тез өзгертуі мүмкін.
