Үздік нәтиже финалға жеткізбеді. Қазақстандық садақшы Абдулла Дүйсен Мажарстанда өткен Ұлы құрылтайдағы жарыстың іріктеу кезеңінде ең жоғары нәтиже көрсеткенімен, сайысты жалғастыра алмады. Себебі спортшы жарысқа есептен тыс қатысқан, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл оқиға 2026 жылғы 14–16 тамызда Мажарстанның Бугац даласында өткен IX Ұлы ғұн-түркі құрылтайы кезінде болды. ТҮРКСОЙ мәліметінше, жиынға 27 түркітілдес мемлекет пен халықтың өкілдері қатысты. Қазақстан да шараға қатысты, бұл туралы Қазақстанның Мажарстандағы Елшілігі хабарлады.
Құрылтай бағдарламасындағы ең әсерлі көріністердің бірі «Жебе жаңбыры» болды. Жүздеген садақшы бір мезетте жебе ұшырған бұл шараға қазақстандықтар да қатысты.
Іріктеудегі үздік нәтиже келесі кезеңге жолдама бермеді
Абдулла Дүйсен ұлттық чемпионатқа есептен тыс қатысты. Садақ, жебе және қалқан жасау шебері Мұрат Ғабдусалимовтің айтуынша, қазақстандық спортшы іріктеу кезеңінің өзінде ең жоғары нәтиже көрсеткен.
Алайда бұл нәтиже оның жарыстағы мәртебесін өзгерткен жоқ. Дүйсен есептен тыс қатысқандықтан, келесі кезеңге жіберілмеді.
«Абдулла іріктеуде бәрінен көп ұпай жинады. Оның нәтижесі бірінші болды. Бірақ есептен тыс қатысқандықтан, ары қарай жібермеді. Менің садақтарыммен атты, бәрін мінсіз орындады!», — деді Мұрат Ғабдусалимов.
Бұл жерде төрешілердің даулы шешімі немесе спортшыны жарыстан шеттету туралы сөз жоқ. Оның келесі кезеңге өтпеуіне жарысқа бастапқыда есептен тыс қатысуы себеп болған.
Ұсынылған материалда Абдулла Дүйсен 2026 жылғы тамызда Қарағандыда өткен Қазақстан Республикасы кубогының абсолютті чемпионы ретінде де көрсетілген.
300-ден астам садақшы бір мезетте жебе ұшырды
Жарыстың өзі үлкен бағдарламаның бір бөлігі ғана болды. Құрылтайдағы ең көрнекті эпизодтардың бірі — Kurultáj Nyílzápor, яғни «Жебе жаңбыры».
Мажарстан Садақ ату федерациясының ресми бағдарламасында жаппай жебе ату 15 тамыз күні сағат 14:00-ге жоспарланғаны көрсетілген. Шараға тіркелу кезінде 450 адамға дейін қатысу мүмкіндігі қарастырылып, дәстүрлі дала садақтары мен ағаш жебелер пайдалануға рұқсат етілген. Ысқырықты жебелерді қолдануға да мүмкіндік болған.
Берілген материалға сәйкес, «Жебе жаңбырына» 300-ден астам садақшы қатысты.
Қатысушылар бес адамнан бірнеше қатарға тізілген. Алғашқы жебені алыс қашықтыққа садақ атудан танымал мажар спортшысы, әлемдік рекордтардың иегері Йожеф Монуш ұшырған.
Шара тәртібі бойынша алдыңғы қатарлар тізерлеп отырып, белгі берілген кезде барлығы садақтарын көтеріп, жебелерін керген. Содан кейін қатысушылар шамамен 180–190 метрлік аймаққа қарай үш рет бір мезетте жебе ұшырған.
«Өзіңді ұрыс даласында жүргендей сезінесің»
Атыраулық Мұрат Ғабдусалимов үшін бұл сәт Ұлы құрылтайға қатысқан жылдардағы ең есте қалған көріністердің біріне айналған. Қазақстандық шебер бұл шараға 2014 жылдан бері тұрақты қатысып келеді.
«Алғашқы екі қатар команда бойынша тізерлеп отырды, содан кейін садақтарымызды көтеріп, жебені керіп, аттық. Барлығы үш рет жебе ұшырдық. Бұл сезімді дәл қалай жеткізерімді білмеймін — өзіңді ұрыс даласында жүргендей сезінесің. Бірнеше жүз адамның бір мезетте бір әрекетті орындауынан ерекше бірлік сезімі пайда болады. Сырттай да өте әсерлі көрінді», — деді Мұрат Ғабдусалимов.
2026 жылғы жаппай жебе ату Ұлы құрылтайдың ресми бағдарламасына енгізілген. «Жебе жаңбыры» жаяу және ат үстіндегі садақшылардың бірлескен көрсетілімі ретінде ұйымдастырылып, оған Йожеф Монуш та қатысқан.
Мажарстандағы құрылтай бір отбасының тарихына айналды
Ғабдусалимовтер отбасы үшін Мажарстанға сапар бір ғана жарыспен шектелмейді.
Мұрат Ғабдусалимовтің өзі 2022 жылы Ұлы құрылтайдағы жарыста екінші орын алған. Ал 2024 жылы оның қызы Ғайния Асуат әйелдер арасында үшінші орынға ие болған.
2026 жылы бұл отбасылық тарихқа Ғайнияның жұбайы Абдулла Дүйсен қосылды. Ол есептен тыс өнер көрсетіп, іріктеуден кейін жарысты жалғастыра алмаса да, оның нәтижесін Ғабдусалимов ерекше атап өтті.
Шебер үшін Бугацқа сапардың мәні тек спорттық нәтижемен өлшенбейді.
«Мені делегацияға шақырмаса да, өзім баруға тырысар едім деп ойлаймын. Бірінші кезекте бұл — достармен кездесу, жаңа адамдармен танысу мүмкіндігі. Бір Құрылтайда біреумен танысасың, кейін онлайн сөйлесіп жүресің, бірнеше жылдан соң осы жерде қайта кездесесің», — дейді Мұрат Ғабдусалимов.
Қазақстанды тек садақшылар ғана таныстырған жоқ
Қазақстанның Бугацтағы Ұлы құрылтайға қатысуы садақ атумен шектелген жоқ.
Қазақстан Сыртқы істер министрлігінің мәліметінше, Құрылтайда қазақстандық Arkayim және «Шертер» ұжымдары өнер көрсетіп, Шығыс базарында қазақ шеберлерінің бұйымдары таныстырылған.
ТҮРКСОЙ IX Ұлы ғұн-түркі құрылтайын үш күндік мәдени-тарихи шара ретінде сипаттайды. Бағдарламада дәстүрлі спорт түрлері, тарихи реконструкциялар, өнерпаздардың қойылымдары және ғылыми іс-шаралар болған.
Бугац мұндай кездесулерді екі жылда бір рет қабылдайды. 2026 жылы Мажарстан даласында бірнеше күн бойы киіз үйлер тігіліп, садақшылар, шабандоздар, қолөнершілер мен түрлі дәстүрлі мәдениет өкілдері бас қосты.
Ғабдусалимовтер отбасы үшін Құрылтайдың аяқталуы турнир кестесіндегі орыннан гөрі жылдар бойы жалғасқан достық кездесулермен байланысты.
«Бұл әрдайым достармен қоштасу және қайта кездесуге деген үміт», — деді Мұрат Ғабдусалимов.
Бірнеше күн бұрын біз Мажарстанда түркі әлемінің өкілдерін жинаған Ұлы құрылтай және онда Қазақстанның қалай таныстырылғаны туралы жазған едік. Ол материалда мәдениет, дипломатия мен қолөнерге басымдық берілсе, қазақстандық садақшылардың тарихы Бугацтағы кездесудің спорттық қырын көрсетеді.
