Негізгі басымдық — өнеркәсіп.
Қазақстан мен Беларусь өзара сауданы жеделдетіп, техника өндірісін локализациялауды кеңейтуге және өсіп келе жатқан теміржол бағыттарына жаңа жүк көлемін тартуға ниетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов Минскіге ресми сапармен барып, Беларусь Президенті Александр Лукашенкомен және елдің Премьер-министрі Александр Турчинмен келіссөздер өткізді. Бектеновтің Беларуське 2026 жылғы 1 қазандағы сапары үкіметаралық келіссөздер туралы хабарламаларда да расталған.
Келіссөздердің негізгі экономикалық сигналы — тараптар өсіп келе жатқан тауар айналымын жаңа өндірістік жобаларға айналдырмақ. Қазақстан тарапы келтірген дерек бойынша, 2025 жылы өзара сауда көлемі шамамен 1,2 млрд долларға, ал 2026 жылдың жеті айында 723 млн долларға жеткен.
Сауда өсті, енді үкіметтер жаңа өсім көзін іздейді
Бектенов Александр Лукашенкоға Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың сәлемі мен ізгі тілегін жеткізді. Кездесуде екі ел президенттері арасындағы уағдаластықтарды іске асыру және үкіметтердің практикалық жұмысы басты назарда болды.
Қазақстан Үкіметі бұған дейін, 2025 жылғы маусымда, екі ел арасындағы 2024 жылғы тауар айналымы шамамен 900 млн доллар болғанын хабарлаған.
Минскідегі келіссөздер барысында Бектенов Қазақстан статистикасы бойынша 2025 жылы сауда көлемі 27,7 пайызға, ал биылғы жеті айда тағы 20 пайызға өскенін мәлімдеді.
«Беларусь Қазақстан үшін сенімді, уақыт сынынан өткен серіктес. Бізді ұзақ ортақ тарих, өзара құрмет, Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев пен Беларусь Президенті Александр Григорьевич Лукашенко арасындағы өте сенімді және тұрақты байланыстар біріктіреді. Біздің үкіметтердің міндеті — көшбасшыларымыз қол жеткізген уағдаластықтарды белсенді түрде жүзеге асыру. Бұл бағытта оң динамика бар. Біздің статистикалық деректер бойынша, өткен жылы тауар айналымының өсімі 27,7 пайызды, биылғы жеті айдың қорытындысында 20 пайызды құрады. Ынтымақтастығымызды одан әрі арттыруға, жеткізілетін өнім түрлерін, соның ішінде теміржол машина жасау саласындағы өнімдерді кеңейтуге мүмкіндік бар. Қазақстан Үкіметі Қазақстан мен Беларусь арасындағы көпжақты және өзара тиімді ынтымақтастықты жандандырып, тереңдетуге нық ниетті», — деді Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов.
Қазақстандық бизнес үшін мұнда тек жалпы сауда көлемі ғана маңызды емес. Үкімет Қазақстан экспортын ұлғайтуға мүмкіндік бар нақты тауар санаттарын атады: азық-түлік, көлік құралдары, металдар, химия және мұнай-химия өнімдері, тоқыма, машина жасау және теміржол саласының өнімі.
13 жобаға 200 млн доллардан астам инвестиция салынған
Өнеркәсіптік кооперация келіссөздердің негізгі тақырыптарының біріне айналды. Қазақстан мен Беларусь жалпы құны 200 млн доллардан асатын 13 бірлескен жобаны жүзеге асырған.
Қазақстан аумағында «Беларус» тракторлары, «Гомсельмаш» комбайндары, автомобиль және басқа да техникалар өндірісі локализацияланған. Енді Астана Беларусьтің жетекші кәсіпорындары өндірісін жергіліктендіруді одан әрі кеңейтуге мүдделі.
Мұндай модель екі ел арасында бірнеше жылдан бері дамып келеді. 2025 жылғы қарашада екі елдің үкімет басшылары жаңа бірлескен жобаларды және логистика саласындағы өзара іс-қимылды қоса алғанда, өнеркәсіптік кооперацияны кеңейтуді талқылаған.
Қазақстан үшін локализацияны кеңейту дайын өнім импортын ғана арттырудың орнына техниканың көбірек бөлігін ел ішінде шығаруға мүмкіндік береді. Алайда қазіргі келіссөздер қорытындысында жаңа жобалардың ауқымы мен инвестиция көлемі жарияланған жоқ.
Қазақстан Беларуське май мен дайын өнім жеткізуді ұлғайтпақ
Отандық өндірушілер үшін тағы бір маңызды бағыт агроөнеркәсіп кешеніне қатысты.
Қазақстан Беларусь нарығына күнбағыс, мақсары және рапс майларын, сондай-ақ дайын бакалея өнімдерін жеткізуді кеңейтуге дайын екенін білдірді.
Бұл сапардағы ең нақты экспорттық бағыттардың бірі. Мұнда жалпы ынтымақтастық туралы декларациядан гөрі нақты тауар түрлерінің жеткізілімін арттыру жөніндегі сөз болып отыр.
Теміржол тасымалы 18,7 пайызға өсті
Келіссөздердегі тағы бір маңызды көрсеткіш логистикаға қатысты. 2026 жылдың жеті айында Қазақстан мен Беларусь арасындағы теміржол арқылы тасымалданған жүк көлемі 18,7 пайызға өсіп, 4,8 млн тоннаға жеткен.
Жүк ағынының өсуі көлік инфрақұрылымын екі елдің экономикалық байланыстарының дербес бағытына айналдырып отыр. Келіссөздерде тараптар логистикалық бағыттарды одан әрі дамыту перспективаларын талқылады.
Теміржол әсіресе Астана мен Минск қатар дамытуға ниетті салалар үшін маңызды: машина жасау, ауыл шаруашылығы өнімдері, металл және өнеркәсіптік кооперация.
Минск қазақстандық цифрлық шешімдерге де қызығушылық танытты
Күн тәртібі дәстүрлі тауар саудасымен шектелмеді. Тараптар қазақстандық цифрлық шешімдерді экспорттау, сондай-ақ туризм және мәдени-гуманитарлық саладағы ынтымақтастық мәселелерін көтерді.
Цифрлық бағыт екіжақты келіссөздерде бұған дейін де талқыланған. 2025 жылғы қарашада Қазақстан мен Беларусь үкіметтері цифрлық индустриядағы ынтымақтастық пен жасанды интеллект саласында тәжірибе алмасу мәселелерін қарастырған.
Қазіргі кездесу қорытындысында нақты өнімдер, компаниялар немесе ықтимал цифрлық келісімшарттардың сомасы жарияланған жоқ.
Өңірлерге 2029 жылға дейінгі жоспарлар бекітілді
Келіссөздер екі елдің өңірлері арасындағы құжаттарға қол қоюмен аяқталды.
Қостанай және Гродно облыстары 2027–2029 жылдарға арналған іс-шаралар жоспарын бекітті. Павлодар облысы Минск және Гомель облыстарымен 2026–2028 жылдарға арналған ынтымақтастық жоспарларына қол қойды.
Түркістан және Могилев облыстары өзара іс-қимылды дамыту жөніндегі меморандум мен іс-шаралар жоспарын бекітті. Құжаттар сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық және мәдени ынтымақтастықты қамтиды.
Беларусь Премьер-министрі Александр Турчин қазіргі байланыстардың деңгейі өзара жеткізілімдердің жаңа бағыттарын іздеуге мүмкіндік беретінін айтты.
«Бүгінгі бірлескен кездесуіміз Беларусь Республикасында Қазақстан Республикасына — біз барынша тығыз әрі жылы қарым-қатынас орнатуға ұмтылатын мемлекетке қандай мән берілетінін көрсетеді. Үкіметтер деңгейіндегі байланыстардың жоғары қарқынын қанағаттанушылықпен атап өтеміз. Бірлескен күш-жігердің нәтижесі — өзара сауданың тұрақты өсуі. Экономикалық өзара іс-қимылдың оң динамикасын Беларусь-Қазақстан сауда-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссиясының тиімді жұмысы қолдап отыр. Сонымен бірге өзара жеткізілімдерді арттыру үшін айтарлықтай әлеует бар. Бүгінгі кездесу одан әрі дамудың перспективалы өсу нүктелерін айқындап, екіжақты күн тәртібін жаңа мазмұнмен толықтыруға мүмкіндік беретініне сенімдімін. Өз тарапымнан диалогқа ашық екенімізді және байланыстарымызды нығайтуға мүдделі екенімізді тағы да атап өткім келеді», — деді Беларусь Премьер-министрі Александр Турчин.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Беларусь арасындағы келіссөздер туралы жазған едік. Сол кездесулерде тараптар өнеркәсіптік және өңіраралық ынтымақтастықты 2026–2028 жылдарға арналған жеке жол карталарымен бекіткен.
