Қазақстан Моңғолия нарығына белсендірек кірмек.
Жаңа сауда жеңілдіктері күшіне енгеннен кейін Астана мен Ұлан-Батор дипломатиялық уағдаластықтардан нақты жеткізілімдерге, қаржыландыруға және бірлескен өндірістерге көшуге кірісті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мәселе тек тауар айналымын өсіруде емес. Қазақстандық компаниялар Моңғолия нарығына қолжетімділігін кеңейте алады, ал алғашқы ірі жобалардың бірі ретінде шамамен 21 миллион долларлық теміржол вагондарын жеткізу қарастырылып жатыр.
Бұл мәселелер Астанада өткен Қазақстан-Моңғолия сауда-экономикалық, ғылыми-техникалық және мәдени ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссиясының 10-отырысында талқыланды. Жиынға Қазақстанның ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров, Моңғолия Премьер-министрінің орынбасары Нямтайшир Номтойбаяр, мемлекеттік органдар мен бизнес өкілдері қатысты.
367 тауар позициясына жеңілдік берілді
Негізгі өзгеріс 2026 жылғы 22 шілдеде болды. Сол күні ЕАЭО мен Моңғолия арасындағы Уақытша сауда келісімі күшіне енді.
Құжат екі тарап бойынша 367 тауар субпозициясына импорттық бажды төмендетуді немесе алып тастауды қарастырады.
Қазақстан үшін бұл келісім ауыл шаруашылығы өнімдері, машина жасау, металлургия және химия өнеркәсібі тауарлары экспорты тұрғысынан маңызды.
Агроөнеркәсіп кешеніндегі саудада өсім қазірдің өзінде байқалып отыр. 2025 жылдың қорытындысында Қазақстан мен Моңғолия арасындағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің саудасы 32 пайызға, ал 2026 жылдың алғашқы жеті айында тағы 11 пайызға ұлғайған.
Моңғолияға $21 млн-ға вагон жеткізу жобасы қаралып жатыр
Ең нақты қаржылық жобалардың бірі теміржол саласына қатысты.
Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігі Моңғолияның Trade and Development Bank банкіне 33 миллион доллар көлемінде лимит мақұлдаған.
Осы тетік аясында қазақстандық теміржол жартылай вагондарын шамамен 21 миллион долларға жеткізу жөніндегі мәмілелер пысықталып жатыр.
Бұл механизм қазақстандық өндірушілерге Моңғолиядағы сатып алушылармен экспорттық қаржыландыру құралдары арқылы жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Қазақстанның сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанова 2026 жылы сауда, қаржылық және ұйымдастырушылық тетіктер қалыптастырылғанын айтты.
«Биыл біз бірлесіп үлкен дайындық жұмысын жүргіздік. Сауда, қаржылық және ұйымдастырушылық тетіктер құрылды. Ендігі ортақ міндетіміз – оларды нақты мәмілелермен толықтырып, жаңа келісімшарттар жасасу және өзара тауар айналымының өсімін қамтамасыз ету», — деді Айжан Бижанова.
Made in Kazakhstan Ұлан-Баторда тұрақты алаңға ие болады
Тағы бір практикалық қадам — қазақстандық тауарларды тұрақты түрде сатуға арналған алаң құру.
Ұлан-Баторда Made in Kazakhstan сауда алаңын іске қосуға дайындық жүріп жатыр. Ол отандық өнімдердің Моңғолия нарығындағы тұрақты витринасына айналуы тиіс.
Осы бағытта KazTrade моңғолиялық серіктестермен, соның ішінде Mon-Kaz Trade & Investment Hub ұйымымен келісімдер жасасты.
Бұл форматтың бір реттік бизнес-миссиялардан айырмашылығы бар: қазақстандық өнімнің Моңғолиядағы тұрақты қатысуын қамтамасыз ету көзделіп отыр.
Сонымен қатар тараптар техникалық кедергілерді азайту бағытында жұмыс жүргізіп жатыр.
Қазақстан мен Моңғолия жүн мен теріні бірге өңдеуі мүмкін
Тараптар қарапайым саудадан бірлескен өндіріске көшуге де ниетті.
Перспективалы бағыттардың бірі — жүн мен теріні терең өңдейтін бірлескен кластерлер құру.
Жоба Моңғолияның шикізат әлеуеті мен Қазақстанның өндірістік мүмкіндіктерін біріктіріп, қосылған құны жоғары дайын өнім шығаруға бағытталмақ.
Айдарбек Сапаров өзара қызығушылық тудыратын бірлескен инвестициялық жобалардың жеке тізімін қалыптастырып, оларды салалық мемлекеттік органдар деңгейінде сүйемелдеуді ұсынды.
Бұдан бөлек машина жасау, ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеу, тау-кен металлургиясы және логистика салалары перспективалы бағыттар ретінде аталды.
Қазақстандық кәсіпорындар аккумулятор батареяларын, ауыл шаруашылығы және арнайы техниканы жеткізуді де арттыруға дайын.
«Екіжақты қатынастарды дамыту үшін мемлекеттеріміздің басшылары деңгейіндегі саяси диалогтың маңызы ерекше. Жоғары деңгейде берілген саяси серпін мемлекеттік органдардың жұмысында және ең алдымен нақты бірлескен жобаларда, сауда келісімшарттары мен жаңа өндірістік байланыстарда көрініс табуы қажет», — деді ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров.
Жүк тасымалы қазірдің өзінде өсіп келеді
Қазақстан мен Моңғолияның ортақ шекарасы жоқ. Сондықтан екі ел арасындағы сауданың құны мен жылдамдығы транзиттік бағыттарға тікелей тәуелді.
2026 жылдың сегіз айында теміржол арқылы жүк тасымалы 16 пайызға өсті.
Ал 2025 жылдың қорытындысында автомобиль тасымалы 52 пайызға артып, 17,3 мың тоннаға жеткен.
Тараптар Қытай аумағы арқылы өтетін теміржол және автомобиль бағыттарын одан әрі дамыту мүмкіндіктерін қарастырып жатыр.
Сонымен қатар Қазақстан – Ресей – Моңғолия бағытына ерекше мән берілуде.
Екі ел астанасының арасында тікелей әуе қатынасының ашылуы да байланыстарды кеңейтетін қосымша факторға айналды.
Келесі кезең нақты келісімшарттармен өлшенеді
Моңғолия үкіметаралық комиссия жұмысының нәтижесі бизнес үшін нақты мәмілелерге ұласуына мүдделі.
«Моңғолия Қазақстанмен қарым-қатынасты дамытуға үлкен мән береді. Біз сауда-экономикалық ынтымақтастықты, көлік, инвестициялар, өнеркәсіптік кооперация және гуманитарлық байланыстарды кеңейту үшін елеулі әлеует көріп отырмыз. Үкіметаралық комиссия жұмысының практикалық нәтиже беріп, екі елдің бизнесі үшін жаңа мүмкіндіктер қалыптастыруы маңызды», — деді Моңғолия Премьер-министрінің орынбасары Нямтайшир Номтойбаяр.
Отырыс қорытындысында тараптар алдағы ынтымақтастықтың басым бағыттарын бекітетін хаттамаға қол қойды.
2027 жылы Қазақстан мен Моңғолияда дипломатиялық қатынастардың орнағанына 35 жыл толуына арналған Мәдениет күндері өтеді.
Алайда қазіргі келісімдердің экономикалық нәтижесі бұдан ертерек көрінуі мүмкін. Негізгі өлшем — қол қойылған келісімшарттар, іске қосылған өндірістер және нақты жеткізілімдер.
Алғашқы ірі межелердің бірі белгілі: шамамен 21 миллион долларлық қазақстандық теміржол вагондары жобалық деңгейден нақты мәмілеге айналуы тиіс.
Бұған дейін біз Қазақстан мен Моңғолия арасындағы экономикалық байланысты кеңейту аясында экспорттық келісімдер мен қазақстандық дайын өнімнің Моңғолия нарығындағы үлесі туралы жазған едік.
