Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 1 қазанда NVIDIA вице-президенті Рев Лебаредянмен кездесті. Әлемдік жасанды интеллект индустриясының негізгі технологиялық ойыншыларының бірі саналатын компанияның шешімдері Қазақстандағы екі суперкомпьютерлік кластерде қазірдің өзінде қолданылып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі — Екібастұздағы «Деректерді өңдеу орталықтары алқабы» жобасының келесі кезеңі. NVIDIA бұл бастамаға қатысуға мүдделі. Жобаның бастапқы қуаты шамамен 300 МВт болады деп жоспарланған, кейін оны 1 ГВт-қа дейін ұлғайту мүмкіндігі қарастырылып отыр.
Gov
Қазақстан үшін бұл енді тек қуатты чиптер сатып алу мәселесі емес. 2026 жылғы маусымда Үкімет Firebird және NVIDIA компанияларымен жасанды интеллект пен цифрлық инфрақұрылым саласында жалпы құны $10 млрд болатын келісімдер жасасты. Ендігі міндет — ірі AI-модельдер мен дата-орталықтардың жұмысын қамтамасыз ететін толыққанды есептеу инфрақұрылымын қалыптастыру.
Тоқаев пен NVIDIA нені талқылады
Кездесу барысында Қасым-Жомарт Тоқаев NVIDIA-ның жаһандық жасанды интеллект экожүйесін қалыптастырудағы рөліне жоғары баға берді. Президент Қазақстан экономикасының басым салаларында жасанды интеллектіні кеңінен қолданудың маңызын атап өтті.
Екі тараптың ынтымақтастығы қазірдің өзінде нақты жобаларға ұласқан. Қазақстанда NVIDIA технологияларына негізделген екі суперкомпьютерлік кластер жұмыс істейді. Кездесуде маман даярлау, технологиялық ортаны дамыту және есептеу инфрақұрылымын кеңейту мәселелері де қозғалды.
Рев Лебаредян NVIDIA-ның «Деректерді өңдеу орталықтары алқабы» жобасының келесі кезеңіне қатысу жоспары туралы айтты.
Екібастұздағы жоба шамамен 300 МВт есептеу қуатын орналастыруға есептелген. Кейін бұл көрсеткішті кезең-кезеңімен 1 ГВт-қа дейін жеткізу жоспарланып отыр. Қазақстан тарапы жоба үшін алаң, энергетикалық және базалық инфрақұрылым ұсынады.
Рев Лебаредян кім
Рев Лебаредян NVIDIA-да 2002 жылдан бері жұмыс істейді және компьютерлік графика саласында 30 жылдан астам тәжірибесі бар.
NVIDIA-ға келгенге дейін ол Warner Brothers Digital және Disney Dream Quest Images студияларында еңбек етіп, кейін Steamboat Software компаниясын құрған.
Қазір Лебаредян NVIDIA-ның Physical AI симуляциясы бағытына жетекшілік етеді. Оның командасы NVIDIA Omniverse платформасын дамытады.
Бұл технология нақты әлемнің цифрлық модельдерін жасап, сол виртуалды ортада роботтарды, автономды жүйелерді және жасанды интеллект модельдерін үйретуге мүмкіндік береді. Яғни өндірістік немесе роботтандырылған жүйелерді нақты ортаға шығармай тұрып, олардың жұмысын цифрлық кеңістікте сынауға болады.
NVIDIA неге әлемдік AI нарығының орталығына айналды
NVIDIA 1993 жылы Калифорнияда құрылған. Ұзақ уақыт бойы компания компьютерлік ойындарға арналған графикалық процессорлар өндірушісі ретінде танылды.
Алайда кейін GPU процессорларының нейрондық желілерді оқытуға өте тиімді екені белгілі болды. Жасанды интеллект индустриясының қарқынды өсуі NVIDIA бизнесінің ауқымын түбегейлі өзгертті.
2026 қаржы жылында NVIDIA-ның кірісі $215,9 млрд-қа жетті. Бұл бір жыл бұрынғы көрсеткіштен 65%-ға жоғары. Компанияның таза пайдасы шамамен $120,1 млрд болды.
Fortune дерегіндегі кейінгі есеп бойынша, 2026 жылғы 30 сәуірге дейінгі 12 айда компания кірісі $253,5 млрд, ал пайдасы $159,6 млрд болған. NVIDIA-да шамамен 42 мың адам жұмыс істейді.
2026 жылғы 18 тамыздағы бағалау бойынша компанияның нарықтық капитализациясы шамамен $5,32 трлн-ға жеткен.
NVIDIA-ның табыстылығы да әлемдегі ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Visual Capitalist жүргізген Fortune Global 500 компанияларының салыстыруында NVIDIA әрбір $100 кірістен $55,60 таза пайда тапқан.
Салыстыру үшін Microsoft-та бұл көрсеткіш $36,10, Alphabet-та — $32,80, Meta-да — $30,10, ал Toyota-да $7,60 болған.
Мұндай айырмашылық бизнес модельдерінің ерекшелігіне байланысты. Цифрлық өнімдер мен технологияларды салыстырмалы түрде төмен қосымша шығынмен кең көлемде таратуға болады. Ал өнеркәсіп пен сауда саласындағы компаниялар шикізатқа, өндіріске, тауарға және логистикаға тұрақты түрде қомақты қаржы жұмсайды.
Қазақстанда екі суперкомпьютер жұмыс істейді
Қазақстандағы ірі есептеу жүйелерінің бірі — Alem.Cloud ұлттық суперкомпьютері. Оның іске қосылуына Қасым-Жомарт Тоқаев қатысқан.
Жүйе NVIDIA H200 үлгісіндегі 512 графикалық процессорға негізделген. Оның есептеу ресурстарын мемлекеттік органдар, жоғары оқу орындары, ғылыми ұйымдар мен жеке компаниялар пайдалана алады.
Alem.Cloud 2025 жылғы қарашадағы TOP500 рейтингінде әлемде 86-орынға көтерілген еді. 2026 жылғы маусымдағы жаңартылған рейтингте ол 20,48 PFlop/s Linpack өнімділігімен 104-орында тұр.
Бұл суперкомпьютердің қуаты төмендеді дегенді білдірмейді. TOP500 тізіміндегі орын жаңа әрі қуатты жүйелер іске қосылған сайын өзгеріп отырады.
Қазақстандағы екінші кластер — «Қазақтелеком» іске қосқан AI-Farabium. Бұл жүйе де NVIDIA H200 процессорларына негізделген.
TOP500 мәліметіне сәйкес, AI-Farabium құрамында 57 600 есептеу ядросы бар. Linpack сынағындағы өнімділігі — 17,93 PFlop/s. 2026 жылғы маусымдағы рейтингте ол 122-орынға орналасқан.
Оның есептеу қуаттары Қазақстанның KazLLM және AlemLLM тілдік модельдерін дамыту үшін де пайдаланылып отыр.
Мұндай инфрақұрылымның болуы Қазақстандағы университеттерге, зерттеу орталықтарына, мемлекеттік ұйымдар мен бизнеске заманауи AI-модельдерді оқыту үшін қажет аса қуатты есептеу ресурстарына қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Келесі үлкен жоба — Екібастұз
Қазақстандағы жаңа кезеңнің ауқымы қазіргі суперкомпьютерлік кластерлерден әлдеқайда үлкен.
2026 жылғы 15 маусымда Қазақстан жасанды интеллект және цифрлық инфрақұрылым саласында жалпы сомасы $10 млрд болатын келісімдер пакетін жариялады. Жобаға америкалық Firebird компаниясы мен NVIDIA қатысады.
Басты нысандардың бірі — Екібастұзда құрылатын «Деректерді өңдеу орталықтары алқабы».
Ынтымақтастық моделі бойынша Firebird жасанды интеллект пен жоғары өнімді есептеуге арналған технологиялық инфрақұрылымды қалыптастыруға қатысады. NVIDIA технологиялық серіктес болады. Қазақстан алаң, энергетика және базалық инфрақұрылым ұсынады.
Сонымен бірге $10 млрд — қазір жарияланған келісімдердің көлемі. Ал бұған дейін «Деректерді өңдеу орталықтары алқабына» тартылуы мүмкін инвестицияның жалпы көлемі шамамен $30 млрд деп айтылған.
Жоба аясындағы алғашқы дата-орталықты 2027 жылы іске қосу жоспарланып отыр.
Алғашқы кезеңдегі қуат шамамен 300 МВт болады. Кейін Екібастұздағы инфрақұрылымды 1 ГВт-қа дейін кеңейту мүмкіндігі қарастырылған.
Сондықтан Тоқаев пен NVIDIA басшыларының кездесуі жеке технологиялық келіссөзден әлдеқайда кең мәселені қамтиды. Қазақстанда қазірдің өзінде екі суперкомпьютерлік кластер бар, ал келесі мақсат — жекелеген есептеу жүйелерінен халықаралық деңгейдегі ірі AI-инфрақұрылымға көшу.
Бұған дейін DKNews.kz Екібастұздағы «Деректерді өңдеу орталықтары алқабы» Қазақстанға не үшін қажет екенін талдаған еді. Сондай-ақ Alem.Cloud суперкомпьютерінің ресурстарына бизнес, университеттер мен зерттеушілер қалай қол жеткізе алатыны туралы жазғанбыз.
