Транзит цифрлық форматқа көшпек.
Қазақстан ЕАЭО аясында жүктердің қозғалысын жеделдету үшін цифрлық көлік дәліздерінің толыққанды экожүйесін қалыптастыруға басымдық беруді ұсынды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселе Минскіде Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Еуразиялық үкіметаралық кеңестің отырысында көтерілді. Жиында сыртқы және өзара сауда, көлік, өнеркәсіп, энергетика, агроөнеркәсіп кешені және кедендік әкімшілендіру мәселелері қаралды.
ЕАЭО экономикасы 1,1% өсті, инвестиция $244,5 млрд-қа жетті
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында ЕАЭО-ның жалпы ішкі өнімі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,1%-ға өсті. Осы кезеңде негізгі капиталға салынған инвестициялар ағымдағы бағамен 17%-ға артып, $244,5 млрд-қа жетті.
Осы көрсеткіштер аясында Қазақстан инвестициялық және өндірістік белсенділікті қолдау, экономикалық кооперацияны кеңейту және өсімнің жаңа көздерін қалыптастыру бойынша бірлескен жұмысты күшейту мәселесін көтерді.
Олжас Бектенов Қазақстанның ЕАЭО органдарындағы төрағалығы кезінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев белгілеген міндеттерге басымдық берілетінін айтты.
«Қазақстан Республикасының Еуразиялық экономикалық одақ органдарындағы төрағалығы кезеңінде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың ұйымға мүше мемлекеттер басшыларына жолдаған үндеуінде айқындалған негізгі мақсаттарды жүйелі түрде жүзеге асыру қажеттігін басшылыққа аламыз. Бүгін біз ЕАЭО-ның сыртқы саудасы мен елдеріміз арасындағы көлік байланысын, сондай-ақ мүше мемлекеттер бастамашылық жасаған жекелеген мәселелерді қарастырамыз. Бұл бағыттар ұлттық экономикаларды дамыту және олардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін аса маңызды. Бүгінгі жұмысымыздың нәтижелері Кеңес алдында тұрған мақсаттарға одан әрі қол жеткізуге және міндеттерді шешуге ықпал етеді деп сенемін», — деді Олжас Бектенов.
Smart Cargo жүк тасымалын бір терезеге жинайды
Қазақстан ЕАЭО елдері арасындағы өзара сауданы дамытудың негізгі факторларының бірі ретінде Одақтың транзиттік әлеуетін қарастырады.
Бектенов көлік саласын цифрлық трансформациялау және ЕАЭО-ның цифрлық көлік дәліздерінің толыққанды экожүйесін қалыптастыру қажеттігіне назар аударды.
Қазақстанда бұл міндетті шешуге арналған құралдардың бірі — Smart Cargo. Жүйе жүктерді электрондық сүйемелдеуді қамтамасыз етіп, мемлекеттік органдар мен бизнес арасындағы деректер алмасуды бірыңғай логистикалық терезеге біріктіреді.
Елде жүк ағындарын болжау және маршруттық желіні модельдеу үшін Echelon Alpha платформасы да қолданылады. Ал KinetiX жүйесі жылжымалы құрамды контактісіз диагностикалауға арналған.
Цифрлық логистика ЕАЭО үшін бұған дейін де Қазақстан көтерген негізгі бағыттардың қатарында болды. Тамызда Бектенов Одақтағы төрағалық аясында жасанды интеллект, логистика және цифрлық экономиканы дамытуға басымдық берілетінін мәлімдеген еді.
Қазақстанның көлік секторы бес жылда үш есе өсті
Цифрлық дәліздерге басымдық берілуінің артында көлік саласының жылдам өсуі тұр.
Соңғы бес жылда Қазақстанның көлік секторының жалпы өнімі үш есе өсіп, 14 трлн теңгеден асты. Ендігі міндет — осы инфрақұрылымды ЕАЭО кеңістігіндегі цифрлық жүйелермен байланыстыру.
Қазақстан бұған дейін де Одақтағы көлік-логистикалық байланысты күшейтуді көтерген. 2024 жылғы Еуразиялық үкіметаралық кеңесте сауда, логистика және экономикалық процестерді цифрландыруға арналған жаңа шешімдер талқыланып, цифрлық технологиялар бизнестің әкімшілік жүктемесін азайтатын құрал ретінде қарастырылған болатын.
ЕАЭО өнеркәсібі $938,6 млрд өнім шығарды
Өнеркәсіптік кооперация Минскідегі келіссөздердің тағы бір ірі бағытына айналды.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында ЕАЭО-дағы өнеркәсіп өнімінің көлемі $938,6 млрд-ты құрады. Соның ішінде өңдеу секторындағы өндіріс $630,9 млрд-қа жетті.
Бектенов 2030 жылға дейінгі өнеркәсіптік ынтымақтастықтың негізгі бағыттарын іске асыруды күшейту қажеттігін атап өтті. Негізгі назар бірлескен жобаларға, жаңа қосылған құн тізбектерін қалыптастыруға және мүше мемлекеттердің өндірістік кешендерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға аударылмақ.
Бұл ЕАЭО ішіндегі кооперацияны дайын өнім саудасымен ғана шектемей, бірнеше ел қатысатын өндірістік тізбектерге қарай кеңейтуге бағытталған.
Аграрлық өнімді кепілге қойып қаржы тартуға болады
ЕАЭО аясындағы тағы бір практикалық тетік ауыл шаруашылығы секторына қатысты.
Биыл маусымда күшіне енген қойма куәліктері туралы келісім аграрлық өнімді кепіл ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Соның арқасында астық пен ауыл шаруашылығы тауарларының басқа түрлерін кепілге қойып, қаржыландыру тартуға болады.
Еуразиялық экономикалық комиссия мүше мемлекеттермен бірге осы тетіктің толыққанды практикалық қолданылуын қамтамасыз етуі тиіс.
Кеңейтілген отырыста 2026–2027 жылдарға арналған агроөнеркәсіп кешеніндегі сұраныс пен ұсыныс теңгерімдері де қаралды. Сонымен қатар теңіз өткізу пункттеріндегі электрондық құжат айналымы, ортақ электр энергетикасы нарығы және кедендік әкімшілендіру мәселелері талқыланды.
Келесі келіссөздер желтоқсанда Мәскеуде өтеді
Минскідегі отырыс қорытындысында сауда, энергетика, өнеркәсіп және басқа салалар бойынша бірқатар құжатқа қол қойылды.
Еуразиялық экономикалық комиссия мен Еуразиялық тұрақтандыру және даму қоры арасында ынтымақтастық туралы меморандум да қабылданды. Кеңестің келесі отырысы биыл желтоқсанда Мәскеуде өтеді.
Премьер-министрдің Минскідегі ұсыныстары бұған дейін белгіленген цифрлық бағыттың жалғасы болды. Біз Бектеновтің Қырғызстандағы ЕАЭО отырысында жасанды интеллект, логистика және цифрлық экономиканы Одақтың жаңа басымдықтары ретінде атағаны туралы жазған едік. Енді Минскіде осы бағыт көлік дәліздері мен нақты цифрлық логистика құралдары деңгейінде талқыланды.
