Астана мен Маскат ынтымақтастықты жаңа деңгейге шығаруға кірісті. Оман Сұлтанының Қазақстанға тарихтағы алғашқы мемлекеттік сапары хаттамалық кездесумен шектелген жоқ: келіссөздердің негізгі тақырыптарының қатарында Доңға мұнай кен орны, тікелей әуе қатынасын кеңейту және жаңа экономикалық жобалар болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
6 қазанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Оман Сұлтаны Хайсам бен Тарик Әл Саидпен Тәуелсіздік сарайында шағын құрамда келіссөз өткізді. Мемлекет басшысы бұл сапарды тарихи оқиға деп атап, екі ел арасындағы қатынасты жаңа деңгейге көтеруді ұсынды.
«Мәртебелі мырза! Сізді елімізде мемлекеттік сапармен қабылдау мен үшін зор мәртебе әрі үлкен қуаныш. Бұл – Оман Сұлтанының Қазақстанға тарихтағы алғашқы сапары. Сіздің бұл сапарыңыздың тарихи маңызы зор деп санаймын. Өйткені ол елдеріміз арасындағы сан қырлы ынтымақтастықтың жаңа парағын ашып отыр», — деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Доңға кен орны экономикалық келіссөздердің өзегіне айналды
Келіссөз барысында Қасым-Жомарт Тоқаев Маңғыстау облысындағы Доңға мұнай кен орнына қатысты келісімді арнайы атап өтті.
Президент бұл құжатты Қазақстан мен Оманның өзара мүдделі екенін және ынтымақтастықты жалғастыруға дайын екенін көрсететін маңызды белгі деп бағалады.
Оман тарапы бұл жобаға Oman Oil Company Limited арқылы қатысады. Доңға Қазақстан үшін де, шетелдік серіктестер үшін де нақты активке байланған ұзақмерзімді экономикалық ынтымақтастықтың мысалы болып отыр.
5 қазанда Энергетика министрлігі Доңға бойынша өнімді бөлу туралы келісім шеңберіндегі бірқатар даулы мәселені реттеуге қатысты құжатқа қол қойылғанын хабарлаған еді.
Келісім көп жылдан бері талқыланып келген тарихи шығындарды өтеу мәселелерін қамтиды. Сонымен қатар ол Қазақстанға қаржылық өтемақы төлеу және кен орнына инвестицияны жалғастыруға жағдай жасау тетіктерін қарастырады.
Бұл — Астана мен Маскат арасындағы экономикалық жақындасудың ең нақты нәтижелерінің бірі.
Қазақстан Оманмен тікелей рейстерді көбейткісі келеді
Келіссөздегі екінші практикалық бағыт — әуе қатынасы.
Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандықтардың Оманға қызығушылығы артып келе жатқанын айтып, қосымша тікелей коммерциялық рейстер екі ел арасындағы туристік ағынды ұлғайта алатынын атап өтті.
«Бүгінде көптеген азаматтарымыз Сіздің көркем еліңізге барып жүр. Сонымен қатар Маскат пен Оманның басқа қалаларында әлі болмаған отандастарымыз да аз емес. Елдеріміз арасында қосымша тікелей коммерциялық әуе рейстері ашылса, азаматтарымыз Сіздің елге әлдеқайда жиі баратын болады», — деді Президент.
Тікелей рейстердің маңызы туризммен ғана шектелмейді.
Қазақстан үшін Маскатпен тұрақты әуе қатынасы кәсіпкерлердің, инвесторлардың және делегациялардың қозғалысын жеңілдетеді. Сонымен бірге Оманның порттық инфрақұрылымы Қазақстанның Парсы шығанағы мен Үнді мұхиты бағытындағы логистикалық мүмкіндігін кеңейте алады.
Екі елдің бұған дейінгі консультацияларында да қазақстандық өнімді сыртқы нарықтарға шығару үшін Оман порттарының әлеуетін пайдалану мәселесі талқыланған.
Оман Сұлтаны Тоқаевты Маскатқа шақырды
Хайсам бен Тарик Әл Саид екі ел арасындағы байланыс соңғы үш онжылдықта айтарлықтай нығайғанын айтып, қазіргі сапар осы нәтижені бекітуге бағытталғанын жеткізді.
«Біздің бүгінгі сапарымыз қол жеткізілген нәтижелерді бекітіп, екіжақты қатынастарды жаңа деңгейге көтеруді көздейді. Сапар барысында бірнеше келісім мен өзара түсіністік туралы меморандумға қол қоямыз. Сіздің қолдауыңызбен экономика, саясат және мәдени-гуманитарлық салаларда өте берік байланыс орната алатынымызға сенімдімін», — деді Оман Сұлтаны.
Ол Оман азаматтарының Қазақстанға, ал қазақстандықтардың Оманға жиі барғанын қалайтынын да айтты.
Сөз соңында Хайсам бен Тарик Әл Саид Қасым-Жомарт Тоқаевты жақын арада Маскатта көруге үміттенетінін жеткізді.
Сапардың экономикалық бөлігі бұнымен аяқталмайды. Астанада өтіп жатқан Қазақстан–Оман бизнес форумында мұнай-газ, логистика, ауыл шаруашылығы, химия өнеркәсібі, құрылыс және инфрақұрылым салалары басым бағыттардың қатарына енгізілген.
Біз бұған дейін Оман Сұлтанының Қазақстанға мемлекеттік сапармен келгені және кездесулердің экономикалық күн тәртібі туралы жазған едік. Ол кезде инвестициялар, көлік дәліздері және Оман порттарының мүмкіндігі негізгі тақырыптардың қатарында аталған.
Енді бұл тізімге Доңға кен орны бойынша нақты келісім мен екі елдің көлік байланысын кеңейту жоспары қосылды. Оман Сұлтанының Қазақстанға алғашқы сапарының басты ерекшелігі де осында: Астана мен Маскат арасындағы қатынас жалпы дипломатиялық ниеттен нақты жобаларға көшіп келеді.
