Қытай АҚШ-ты басып озды, Қазақстан үздік 35 елдің қатарына енді. Әлемнің ең қуатты мемлекеттерінің 2026 жылғы рейтингінде күтпеген өзгерістер бар. Ресей алғашқы ондықтан тыс қалса, Қазақстан Таяу Шығыс пен Орталық Азиядағы бірқатар елден жоғары орналасты, деп хабарлайды DKNews.kz.
World Population Review аналитикалық порталы жариялаған рейтингке әлемнің 100 мемлекеті енген. Елдердің халықаралық ықпалын бағалау кезінде экономикалық қуаты, әскери әлеуеті, саяси салмағы және басқа да факторлар ескерілген.
Қытай бірінші орынға шықты, АҚШ екінші сатыға түсті
Рейтинг көшін Қытай бастап тұр. Америка Құрама Штаттары екінші орынға жайғасса, үздік үштікті Үндістан түйіндеді.
Бұл 2023 жылғы U.S. News рейтингімен салыстырғанда айтарлықтай өзгеше көрініс. Ол кезде АҚШ бірінші, Қытай екінші, ал Ресей үшінші орында болған.
World Population Review жариялаған 2026 жылғы рейтингтің алғашқы ондығы мынадай:
|
Орын |
Мемлекет |
|---|---|
|
1 |
Қытай |
|
2 |
АҚШ |
|
3 |
Үндістан |
|
4 |
Германия |
|
5 |
Жапония |
|
6 |
Оңтүстік Корея |
|
7 |
Франция |
|
8 |
Ұлыбритания |
|
9 |
Мексика |
|
10 |
Италия |
Азия мемлекеттерінің көрсеткіші ерекше назар аудартады. Қытай, Үндістан, Жапония және Оңтүстік Корея алғашқы алты орынның төртеуін иеленген.
Дегенмен бұл рейтингті тек әскер саны немесе экономиканың көлемі бойынша жасалған тізім деп қабылдауға болмайды. Мұнда елдің халықаралық байланыстары мен саяси көшбасшылығы да ескеріледі.
Қазақстан 34-орын алып, БАӘ мен Сауд Арабиясын басып озды
Қазақстан үшін рейтингтің ең қызықты тұсы алғашқы отыздықтан кейін басталады.
Еліміз 100 мемлекеттің ішінде 34-орынға жайғасты. Қазақстан Венгриядан кейін, Мысырдан бір саты жоғары орналасқан.
Осы тұста әлемдік саясат пен экономикада елеулі орны бар бірнеше мемлекет қатар тұр.
|
Мемлекет |
Орын |
|---|---|
|
Израиль |
32 |
|
Венгрия |
33 |
|
Қазақстан |
34 |
|
Мысыр |
35 |
|
Дания |
36 |
|
Біріккен Араб Әмірліктері |
37 |
|
Оңтүстік Африка Республикасы |
38 |
|
Норвегия |
39 |
|
Сауд Арабиясы |
40 |
Қазақстанның Біріккен Араб Әмірліктері мен Сауд Арабиясынан жоғары орналасуы назар аудартады.
Алайда бұл Қазақстан аталған елдерден экономика, қорғаныс немесе инвестициялық тартымдылық бойынша толық басым дегенді білдірмейді. Рейтингтегі орын әртүрлі факторлардың жиынтық бағасын көрсетеді.
Ресей алғашқы ондыққа кірмеді, Түркия 21-орында
Рейтингтегі тағы бір тосын нәтиже Ресейге қатысты.
Ресей 11-орынға тұрақтап, Италия, Мексика, Ұлыбритания және Франциядан кейін қалды.
Ал Түркия 21-орынға, Польша 22-орынға, Швейцария 23-орынға жайғасты.
Бұл нәтиже рейтинг құрастыру әдістемесінің қаншалықты маңызды екенін аңғартады. Әскери әлеуеттің жоғары болуы мемлекеттің халықаралық ықпал бойынша автоматты түрде көш бастайтынын білдірмейді.
Бір жайтты ескерген жөн. World Population Review сайтындағы кесте 2026 жылмен белгіленгенімен, оған қоса берілген түсіндірме мәтінде U.S. News ұйымының 2023 жылғы нәтижелері де келтірілген. Сондықтан әр жылдағы көрсеткіштерді тікелей салыстырып, белгілі бір мемлекеттің ықпалы өсті немесе әлсіреді деп кесіп айтуға негіз жоқ.
Қазақстан Өзбекстаннан 37 саты жоғары тұр
Орталық Азия тұрғысынан қарағанда, Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы айырмашылық ерекше байқалады.
Қазақстан 34-орынды иеленсе, Өзбекстан 71-сатыға орналасқан. Екі елдің арасындағы алшақтық 37 орынға жетеді.
Қазақстан үшін саяси және экономикалық тұрғыдан маңызды өзге мемлекеттердің көрсеткіштері де назар аударарлық:
- Пәкістан — 42-орын;
- Иран — 46-орын;
- Беларусь — 57-орын;
- Катар — 64-орын;
- Өзбекстан — 71-орын;
- Моңғолия — 94-орын.
Бұл көрсеткіштер мемлекеттердің халықаралық ықпалға қатысты рейтингтегі орнын сипаттайды. Бірақ оларды халықтың табысы, өмір сапасы немесе инфрақұрылымның даму деңгейімен теңестіруге болмайды.
Бизнес үшін мұндай рейтингтер халықаралық нарықтарды бағалауда қосымша бағдар бола алады. Дегенмен инвестициялық шешім қабылдау үшін нақты экономикалық көрсеткіштерді, заңнамалық талаптарды және ықтимал тәуекелдерді жеке зерттеу қажет.
Экономикасы қуатты ел неге рейтингте төмен тұруы мүмкін?
Мемлекеттің ықпалы тек жалпы ішкі өнімнің көлемімен өлшенбейді.
World Population Review сілтеме жасайтын U.S. News әдістемесінде саяси көшбасшылық, экономикалық ықпал, әскери және халықаралық одақтар сияқты көрсеткіштер қарастырылады.
Сондықтан рейтингтің жоғарғы сатысында тұрған мемлекеттің экономикасы міндетті түрде ең ірі немесе әскері ең көп болуы шарт емес.
Мұны Мексиканың тоғызыншы, ал Ресейдің он бірінші орынға орналасуынан байқауға болады.
Сонымен қатар World Population Review АҚШ-ты қазіргі алпауыт державалардың бірі ретінде сипаттаса, Қытайды әлеуетті алпауыт держава деп атайды. Бұл рейтингтегі орын мен мемлекеттің геосаяси мәртебесі әрдайым сәйкес келе бермейтінін көрсетеді.
Қазақстан үшін 34-орынның мәні қандай?
Қазақстанның нәтижесі ең алдымен аймақтық салыстыруда назар аудартады.
Еліміз 100 мемлекеттің алғашқы жартысына кіріп қана қоймай, халықаралық экономикалық байланыстарын дамытуға ұмтылып отырған Өзбекстаннан едәуір жоғары орналасқан.
Алайда рейтингтегі 34-орын Қазақстанға инвестиция бірден көбейеді немесе елдің дипломатиялық ықпалы өткен жылмен салыстырғанда міндетті түрде артты дегенді білдірмейді.
Мемлекеттің халықаралық беделі бірнеше бағыт бойынша бағаланады. Мәселен, бұған дейін біз Қазақстанның 2026 жылғы жаһандық жұмсақ күш индексіндегі орны туралы жазған едік. Brand Finance зерттеуінде елдің танымалдығы, беделі және халықаралық ықпалы сияқты көрсеткіштер қарастырылады.
Ал World Population Review рейтингінде Қазақстан 34-орын, Өзбекстан 71-орын алған. Бұл Орталық Азиядағы екі елдің халықаралық ықпалын бағалауда айтарлықтай айырмашылық бар екенін көрсетеді.
Дегенмен 37 саты айырмашылық екі елдің экономикалық немесе саяси әлеуеті де дәл осындай деңгейде ерекшеленеді деген сөз емес. Мұндай қорытынды үшін әр көрсеткішті бөлек салыстыру қажет.
