Қазақстан мұнай өндірудің жаңа технологияларына басымдық бермек. Қытайдың CNPC компаниясымен бірлесіп, қолданыстағы кен орындарының тиімділігін арттыру, мұнай алудың жаңа әдістерін сынақтан өткізу және алдағы төрт жылға арналған нақты жобаларды айқындау жоспарланып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселелер Астанада өткен IV «Қазақстан–CNPC» техникалық семинарында талқыланды. Жиынға Қазақстанның энергетика вице-министрі Ерлан Ақбаров қатысты. Семинар қорытындысы бойынша 2027–2030 жылдарға арналған бірлескен технологиялық жоспар әзірлеу ұсынылды.
30 жылға жуық ынтымақтастық: 350 млн тоннадан астам мұнай өндірілді
CNPC отыз жылға жуық уақыт ішінде Қазақстанның мұнай-газ саласындағы негізгі серіктестерінің біріне айналды.
Семинарда келтірілген мәліметке сәйкес, «Ақтөбемұнайгаз» АҚ, PetroKazakhstan тобы және «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ активтерінде өндірілген мұнайдың жиынтық көлемі 350 млн тоннадан асты.
Бұл көрсеткіш Қазақстан мен Қытай арасындағы мұнай-газ ынтымақтастығының ауқымын аңғартады. Ендігі міндет — игеріліп жатқан кен орындарының мүмкіндігін барынша тиімді пайдалану.
Ерлан Ақбаров екі ел арасындағы жинақталған тәжірибе жаңа технологияларды енгізуге негіз болатынын айтты.
Басым бағыттардың қатарында мұнай бергіштігін арттыру, бұрғылау жұмыстарын жетілдіру, геологиялық модельдеу және кен орындарын цифрлық технологиялар арқылы басқару бар.
Мұнай компаниялары үшін мұндай шешімдердің практикалық маңызы зор. Өйткені мұнай бергіштігін арттыру технологиялары дәстүрлі әдістермен өндіру қиын қорларды игеруге мүмкіндік береді. Дегенмен олардың нәтижесі әр кен орнының геологиялық ерекшеліктеріне байланысты.
Қаламқас кен орнында мұнай өндірудің жаңа әдісі сыналуы мүмкін
Семинарда талқыланған нақты бағыттардың бірі — Маңғыстау облысындағы Қаламқас кен орны.
Мұнда полимерлік суландыру технологиясын қолдану мүмкіндігі қарастырылып жатыр.
Бұл әдіс мұнайды қабаттан тиімдірек ығыстыруға бағытталған. Ол үшін кәдімгі суға қарағанда тұтқырлығы жоғары полимер ерітіндісі пайдаланылады.
Тиісті геологиялық жағдайда мұндай ерітінді қабаттың мұнайды ығыстырумен қамтылатын бөлігін ұлғайтып, өндіру тиімділігін арттыруы мүмкін.
Қазақстан үшін Қытайдағы Дацин кен орнында қолданылған нүктелік суландыру тәжірибесі де қызығушылық тудырып отыр.
Семинар барысында осы технологияларды қазақстандық кен орындарының геологиялық жағдайына бейімдеу мүмкіндіктері қаралды.
Алайда Қаламқаста полимерлік суландыруды өнеркәсіптік ауқымда енгізу туралы шешім әзірге жарияланған жоқ. Қазір технологияны қолдану перспективасы мен оның ықтимал тиімділігі талқыланып жатыр.

Газлифт, гидроүзілім және цифрлық басқару: қандай технологиялар енгізілуі мүмкін?
Қазақстан мен CNPC технологиялық ынтымақтастықты бірнеше бағыт бойынша дамытуды көздеп отыр.
Олардың қатарында қабатқа газ айдау, гидравликалық жару, газлифт және тұтқырлығы жоғары мұнайды өндіру технологиялары бар.
Әрқайсысының атқаратын міндеті бөлек.
Газлифт ұңғымаға газ айдау арқылы сұйықтықты жер бетіне көтеруге көмектеседі. Ал қабатты гидравликалық жару тау жыныстарында жарықшақтар түзіп, мұнай мен газдың ұңғымаға келуін арттыру үшін қолданылады.
Қабатқа газ айдау технологиясы қабат қысымын ұстап тұруға және көмірсутектерді өндіру тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Тағы бір бағыт — цифрландыру.
Геологиялық модельдеу, геофизикалық зерттеулер және кен орындарын цифрлық басқару жүйелері жер қойнауының жағдайын дәлірек бағалауға, өндірістік шешімдерді нақты деректер негізінде қабылдауға көмектеседі.
Дегенмен барлық кен орнына бірдей тиімді болатын әмбебап технология жоқ. Сондықтан қытайлық тәжірибені Қазақстанның геологиялық жағдайына бейімдеу мәселесіне ерекше назар аударылды.

Қазақстан мен CNPC 2030 жылға дейін нақты жобалар мен қаржыландыру көлемін айқындамақ
Семинар қорытындысында 2027–2030 жылдарға арналған технологияларды енгізудің бірлескен жоспарын әзірлеу ұсынылды.
Болашақ құжатта ынтымақтастықтың жалпы бағыттарымен шектелмей, нақты өндірістік міндеттер көрсетілуі тиіс.
Атап айтқанда, мына мәселелерді айқындау көзделген:
- Жаңа технологиялар сыналатын кен орындары мен пилоттық учаскелер.
- Әр жобаның орындалуына жауапты тараптар.
- Қаржыландыру көлемі.
- Жобаларды жүзеге асыру мерзімдері.
- Технологиялардың тиімділігін бағалайтын нақты көрсеткіштер.
- Сынақ нәтижелері бойынша өнеркәсіптік қолданысқа көшу шарттары.
Мұнай-газ бизнесі үшін соңғы тармақтың маңызы ерекше.
Белгілі бір ұңғымада сәтті сыналған технологияны бүкіл кен орнына енгізу әрдайым экономикалық тұрғыдан тиімді бола бермейді. Сондықтан пилоттық жобалардың нәтижесін бағалау өлшемдері алдын ала белгіленуі керек.
Бұл компанияларға қандай шешімдерді кеңінен қолдануға болатынын анықтауға көмектеседі.
Әзірге бірлескен жоспарды әзірлеу ұсынысы ғана айтылды. Құжаттың түпкілікті мазмұны, бюджеті және оған қатысатын ұйымдардың толық тізімі жарияланған жоқ.
Каспий маңы ойпаты мен Оңтүстік Торғай бассейні назарда
Қазақстан мұнай өндіру технологияларын жетілдірумен қатар, көмірсутек ресурстарының қорын толықтыру мәселесін де көтерді.
Ерлан Ақбаров осы бағыттағы жұмыстарды жалғастыру қажеттігін айтты.
Атап айтқанда, Каспий маңы ойпаты мен Оңтүстік Торғай бассейнінің мұнай-газ әлеуетін одан әрі зерттеу ұсынылды.
Бұл аумақтар болашақ геологиялық барлау жұмыстары үшін маңызды бағыттардың қатарында қарастырылып отыр.
Алайда перспективалы аумақтарды зерттеу жаңа өнеркәсіптік қорлардың табылғанын білдірмейді. Ол үшін тиісті геологиялық зерттеулер мен барлау жұмыстары жүргізілуі қажет.
Сонымен бірге қолданыстағы өндірістік активтердің тұрақты дамуын қамтамасыз етуге басымдық берілмек.
Мұнда екі бағыт бірін-бірі толықтырады: геологиялық барлау жаңа ресурстарды іздеуге бағытталса, мұнай бергіштігін арттыру технологиялары бұрыннан белгілі қорларды тиімдірек игеруге мүмкіндік береді.

Жаңа технологиялардың тағдырын сынақ нәтижелері шешеді
Энергетика вице-министрі Ерлан Ақбаров жоспарланған шараларды уақытылы қаржыландыруға және олардың сапалы орындалуына ерекше көңіл бөлу керектігін айтты.
Жаңа технологияларды кеңінен енгізу үшін олардың Қазақстан кен орындарында нақты нәтиже беретінін дәлелдеу қажет.
Қазақстан мен CNPC арасындағы ынтымақтастықтың артында 350 млн тоннадан астам өндірілген мұнай мен 30 жылға жуық бірлескен тәжірибе тұр.
Енді серіктестіктің келесі кезеңі нақты жобалар, белгіленген мерзімдер және өлшенетін тиімділік көрсеткіштері арқылы бағаланбақ.
Алдағы басты міндет — 2027–2030 жылдарға арналған жоспарды әзірлеп, пилоттық учаскелерді, қаржыландыру көлемін және технологияларды өнеркәсіптік қолданысқа енгізу шарттарын нақтылау.
Бұған дейін біз Қазақстан мен CNPC арасындағы бірлескен мұнай-газ жобалары туралы да жазған едік. Ынтымақтастық аясында геологиялық барлау, мұнай өңдеу және газ саласын дамыту бағыттары да қарастырылып келеді.


