Қазақстандық май зауыттары Қытайдан ірі тапсырыстар алды. Шанхайдағы халықаралық көрмеде отандық кәсіпорындар 108 млн доллардың келісімшарттарын жасасты. Ендігі мақсат — алдағы екі маусымда Қытайға экспортталатын май-тоңмай өнімдерінің көлемін 1 млн тоннаға жеткізу, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Майлы дақылдарды қайта өңдеушілердің ұлттық қауымдастығы (МДҚӨҰҚ) хабарлады. 5–10 қараша аралығында өтіп жатқан 9-шы Қытай халықаралық импорт көрмесіне (CIIE) Қазақстан атынан тоғыз май зауыты қатысты.
Тоғыз қазақстандық зауыт $108 млн-ның келісімшартына қол қойды
Қытай қазақстандық өсімдік майы, шрот пен күнжараның негізгі сатып алушыларының біріне айналып келеді. Жалпы құны 108 млн доллар болатын келісімдер қытайлық импорттаушылардың Қазақстанда өңделген өнімге қызығушылығы жоғары екенін көрсетеді.
Отандық өндірушілер өз өнімдерін Қазақстанның ұлттық павильонында таныстырды. Мұндай халықаралық алаңдар кәсіпорындарға шетелдік сатып алушылармен тікелей келіссөз жүргізуге және жаңа сауда серіктестерін табуға мүмкіндік береді.
Қауымдастық өкілдерінің айтуынша, Шанхайдағы көрмеге қатысу қазақстандық өндірушілер үшін тұрақты дәстүрге айналған.
«Біз осы алаңда төртінші жыл қатарынан май-тоңмай өнімдерін таныстырып, жаңа серіктестер тауып, келісімшарттар жасасып келеміз», — деп хабарлады қауымдастық өкілдері.
Дегенмен келісімшартқа қол қою мен тауарды нақты жеткізу екі бөлек кезең. Сондықтан жасалған келісімдердің қаржылық нәтижесі олардың қаншалықты орындалатынына байланысты болады.
Қытай Қазақстаннан $438 млн-ның май өнімдерін сатып алады
Соңғы бес маусымда Қазақстан мен Қытай арасындағы осы саладағы сауда көлемі айтарлықтай өсті.
Қауымдастық мәліметінше, Қазақстанның Қытайға өсімдік майын, шрот пен күнжара экспорттаудан түсетін валюталық кірісі бес маусым ішінде 385 млн долларға ұлғайып, 438 млн долларға жеткен.
Демек, бес маусым бұрын бұл көрсеткіш шамамен 53 млн доллар болған. Қазіргі экспорттық түсім сол кезеңмен салыстырғанда сегіз еседен астам өскен.
Қытай қазақстандық май-тоңмай өнімдерін импорттайтын мемлекеттер арасында екінші орында тұр.
Бұған дейін Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі хабарлағандай, 2025 жылдың қорытындысында еліміз Қытайға күнбағыс майын жеткізушілер арасында екінші орынға көтеріліп, күнбағыс шротын экспорттайтын жетекші үш елдің қатарына енген.
Бұл көрсеткіштер Қытай нарығының қазақстандық қайта өңдеу кәсіпорындары үшін қаншалықты маңызды екенін аңғартады.
Қазақстанның май-тоңмай экспорты $1,23 млрд-тан асты
Қытайға жеткізілімдердің артуы Қазақстанның бүкіл май-тоңмай өнеркәсібіндегі өсіммен қатар жүріп жатыр.
Майлы дақылдарды қайта өңдеушілердің ұлттық қауымдастығының атқарушы директоры Александр Яшков «Шыңжаңға инвестиция салыңыз» атты іс-шарада саланың қазіргі нәтижелері мен экспорттық мүмкіндіктерін таныстырды.
Оның мәліметінше, соңғы бес маусымда Қазақстанның май-тоңмай өнімдерін шетелге жеткізу көлемі бес есеге артқан.
2025/2026 маусымының қорытындысында экспорт көлемі 1,8 млн тоннадан асып, валюталық түсім 1 млрд 233 млн долларға жетті. Ақшалай есептегенде де сала бес еселік өсім көрсеткен.
Қазір Қазақстанның май-тоңмай өнімдері әлемнің 20-дан астам еліне экспортталады. Олардың қатарында Орталық Азия, Еуропалық одақ, Таяу Шығыс мемлекеттері мен Қытай бар.
Экспорт бағыттарының көп болуы отандық кәсіпорындарға бірнеше нарықта қатар жұмыс істеуге жағдай жасайды. Соған қарамастан Қытай ең ірі сатып алушылардың бірі болып отыр.
Қазақстан Қытайға май өнімдерінің экспортын 1 млн тоннаға жеткізбек
Саланың келесі үлкен мақсаты — Қытай нарығындағы үлесін арттыру.
Қазақстан алдағы екі маусымда осы елге экспортталатын май-тоңмай өнімдерінің көлемін 1 млн тоннаға дейін ұлғайтуды жоспарлап отыр.
Салыстыру үшін айтсақ, Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, өткен маусымда Қытайға 657 мың тонна тиісті өнім экспортталған. Жоспарланған межеге жету үшін жеткізілім көлемін тағы 343 мың тоннаға арттыру қажет.
Ал Қытай нарығының жалпы сыйымдылығы әлдеқайда жоғары.
«Қытайда қазақстандық май-тоңмай өнімдеріне сұраныс жоғары. Мұны жыл сайын жасалатын миллиондаған долларлық келісімшарттар растайды. Қытайлық серіктестермен ынтымақтастықты одан әрі кеңейтуге бұл нарықтың ауқымы мүмкіндік береді. Биылғы маусымда Қытайдың өсімдік майлары, шрот пен күнжара импортының жиынтық көлемі 16 миллион тоннаға бағаланып отыр», — деді Александр Яшков.
16 млн тонна деген көрсеткіш Қытайдың импорт нарығы қаншалықты ауқымды екенін көрсетеді.
Қазақстан жеткізілім көлемін 1 млн тоннаға жеткізген күннің өзінде, бұл аталған импорт көлемінің небәрі 6,25 пайызына тең болады.
Яғни қазақстандық өндірушілердің Қытай нарығындағы қатысуын одан әрі кеңейтуге мүмкіндік бар. Алайда нақты нәтиже жаңа келісімдердің орындалуына және экспорт көлемінің өсуіне байланысты.
Шыңжаңдағы ынтымақтастық та назардан тыс қалған жоқ
Шанхайдағы келіссөздер тек экспорттық келісімшарттармен шектелмеді.
Қазақстандық делегация «Шыңжаңға инвестиция салыңыз» атты таныстырылымға да қатысты.
Іс-шараға Қытайдың Шыңжаң-Ұйғыр автономиялық ауданы халық үкіметі бас хатшысының орынбасары Сюй Байкэ мен Қазақстанның Шанхайдағы бас консулы Нұрлан Аққошқаров қатысты.
Кездесу барысында Александр Яшков қазақстандық май өңдеу өнеркәсібінің даму перспективалары мен экспорттық әлеуеті туралы баяндады.
Қазақстан үшін сыртқы нарықтағы сұраныстың артуы ел ішіндегі қайта өңдеу зауыттарының өнім өткізу мүмкіндігін кеңейтеді.
Оның үстіне экспорт тек өсімдік майымен шектелмейді. Қазақстан шетелге мал азығын өндіруде қолданылатын шрот пен күнжараны да жеткізеді.
Ал Шанхайда жасалған 108 млн долларлық келісімдердің нақты экономикалық нәтижесі өнім жеткізіліп, шарттар орындалған сайын белгілі болады.
Бұған дейін Қазақстанның 2028 жылға қарай өсімдік майы мен май-тоңмай өнімдерінің экспортын 1,5 млрд долларға дейін ұлғайтуды жоспарлап отырғаны туралы жазған едік. Бұл мақсатқа жету үшін еліміз шикізат базасын кеңейтіп, қайта өңдеу қуаттарын арттыруға және көлік логистикасын дамытуға басымдық беріп отыр.
