Қазақстан Қытаймен құрылыс саласындағы ынтымақтастығын кеңейтеді. Орталық Азияның бес мемлекеті мен Қытай 2027–2028 жылдарға арналған бірлескен іс-қимыл жоспарын қабылдады. Бұл келісім Қазақстанның құрылыс саласы он айда 13,1%-ға өскен кезеңге тұспа-тұс келіп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бішкекте «Орталық Азия – Қытай» форматындағы құрылыс министрлерінің екінші кездесуі өтті. Қазақстан делегациясын өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев басқарды.
Алты ел 2028 жылға дейінгі құрылыс жоспарын бекітті
Бішкектегі келіссөздерге Қазақстан, Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және Түрікменстанның құрылыс саласына жауапты ведомство басшылары қатысты.
Кездесудің басты нәтижесі – екі құжаттың қабылдануы. Олар: Бірлескен мәлімдеме және 2027–2028 жылдарға арналған құрылыс саласындағы ынтымақтастықты дамыту жөніндегі іс-шаралар жоспары.
Қырғызстанның Құрылыс министрлігі хабарлағандай, қатысушылар Бейжің бастамасының іске асырылу барысын, бұған дейінгі келісімдердің нәтижелерін және алдағы бірлескен жұмыстың бағыттарын талқылады.
Келіссөздердің негізгі тақырыптары қатарында құрылысты цифрландыру, заманауи технологияларды енгізу, қалаларды орнықты дамыту, құрылыс стандарттарын жетілдіру және мамандар даярлау мәселелері болды.
Қазақстан үшін жобалау мен құрылыс сапасын бақылаудың озық технологияларын меңгеру өзекті. Өйткені бұл бағыттар еліміздегі құрылыс саласын жаңғырту жұмыстарының бір бөлігіне айналған.
Дегенмен қабылданған құжаттар нақты құрылыс нысандары бірден салына бастайды немесе инвестиция бөлінеді дегенді білдірмейді. Кездесу қорытындысында бірлескен жобалардың тізімі мен қаржыландыру көлемі жарияланған жоқ.
Қазақстанда құрылыс көлемі он айда 13,1%-ға өсті
Қазақстан құрылыс саласындағы халықаралық келіссөздерге нарықтағы айтарлықтай өсіммен келді.
Салалық мәліметтерге сәйкес, 2026 жылдың қаңтар–қазан айларында еліміздегі құрылыс жұмыстарының көлемі 13,1%-ға артқан.
- 13,1% - 2026 жылдың он айындағы өсім
- 73% - Отандық құрылыс материалдарының үлесі
-
$22 млрд - 2025 жылғы құрылыс жұмыстарының көлемі
Ал 2025 жылы құрылыс жұмыстарының көлемі 16%-ға ұлғайып, 22 млрд долларға жеткен. Салаға тартылған инвестиция шамамен 8 млрд долларды құрады.
Құрылыс материалдары нарығында да өзгеріс бар. Қазір ішкі нарықтағы отандық өнімнің үлесі 73%-ға жетті.
Алайда нарықтың қалған бөлігі әлі де импортқа тәуелді. Бұған дейін біз Қазақстанның жыл сайын 1,2 млрд долларға құрылыс материалдарын импорттайтыны туралы жазған едік.
Осы тұрғыдан алғанда, халықаралық ынтымақтастық қазақстандық кәсіпорындар үшін бірнеше бағытта маңызды: жаңа технологияларды игеру, құрылыс стандарттарын жетілдіру және жергілікті өндірісті дамыту.
Қазақстан BIM технологияларын және цифрлық бақылауды енгізіп жатыр
Бішкектегі кездесуде құрылыс саласын технологиялық жаңғырту мәселесіне ерекше көңіл бөлінді.
Қазақстанда ғимараттарды ақпараттық модельдеу технологиялары (BIM), құрылыс жобаларын басқаруға арналған цифрлық платформалар және зияткерлік мониторинг жүйелері енгізіліп жатыр.
BIM технологиясы ғимараттың цифрлық моделін жасауға мүмкіндік береді. Мұндай модельде сәулеттік шешімдер, ғимараттың құрылымдық элементтері мен инженерлік жүйелер туралы мәліметтер біріктіріледі.
Соның арқасында жобалаушылар құрылыс басталмай тұрып-ақ ықтимал сәйкессіздіктерді анықтай алады.
Құрылыс компаниялары үшін бұл жобалық шешімдерді бақылауға көмектессе, тапсырыс берушілерге нысан туралы толық әрі жүйеленген ақпарат алуға мүмкіндік береді.
Цифрландыру біртіндеп саланың жаңа талаптарына айналып келеді.
Бұған дейін біз Қазақстанда BIM технологияларын міндетті қолдану аясы кеңейтілетіні туралы хабарлаған болатынбыз.
Қытаймен және Орталық Азия мемлекеттерімен ынтымақтастық осы бағыттағы тәжірибе алмасуды жандандыруы мүмкін. Дегенмен 2027–2028 жылдарға арналған жоспар аясында нақты қандай технологиялар бірлесіп енгізілетіні әзірге белгісіз.
Құрылыс қауіпсіздігі мен ортақ стандарттар да талқыланды
Кездесуге Қытайдың тұрғын үй, қала және ауыл құрылысы министрі Ни Хун, Қырғызстанның құрылыс, сәулет және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық министрі Нурдан Орунтаев, Түрікменстанның құрылыс және сәулет министрі Абдулла Гелдиев қатысты.
Сондай-ақ Өзбекстанның құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық министрі Шерзод Хидоятов пен Тәжікстанның құрылыс және сәулет комитетінің төрағасы Низом Мирзозода келіссөздерге қатысты.
Тараптар құрылыс нормаларын жетілдіру, ғылыми-техникалық байланыстарды нығайту және білікті мамандар даярлау мәселелерін қарастырды.
Бішкектегі кездесудің күн тәртібіне сейсмикалық төзімді құрылыс, қолжетімді тұрғын үй, құрылыс материалдарын өндіру және инвестиция тарту мәселелері де енгізілді.
Қазақстан үшін ғимараттардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және құрылыс сапасын арттыру – өзекті міндеттердің бірі.
Инженерлік тәжірибе алмасу күрделі нысандарды жобалау мен қалалық инфрақұрылымды дамытуда пайдалы болуы мүмкін.
Дегенмен елдер арасындағы стандарттарды талқылау Қазақстандағы құрылыс нормалары бірден өзгереді деген сөз емес. Ол үшін уәкілетті мемлекеттік органдардың тиісті шешімдері қажет.
2027–2028 жылдары қандай өзгерістер күтіледі?
Бішкектегі екінші кездесу 2025 жылы Бейжіңде басталған келіссөздердің жалғасы болды. Сол кезде қатысушы мемлекеттер құрылыс саласындағы ынтымақтастықты дамытуға бағытталған Бейжің бастамасын қабылдаған еді.
Енді алты мемлекет алдағы екі жылға арналған бірлескен іс-қимыл жоспарын бекітті.
Қазақстан үшін жұмыстың негізгі бағыттары белгілі: құрылысты цифрландыру, жаңа технологияларды енгізу, жобалау сапасын жақсарту, құрылыс нормаларын жетілдіру және кәсіби тәжірибе алмасу.
Дегенмен құрылыс нарығы үшін шешуші мәселе әлі ашық күйінде қалып отыр. Қабылданған келісімдердің қайсысы нақты инвестициялық жобаларға, технологиялық шешімдерге немесе жаңа құрылыс талаптарына айналатыны әзірге нақтыланған жоқ.
Қазіргі кезде ынтымақтастықтың 2028 жылға дейінгі мерзімі мен негізгі басымдықтары ғана белгілі. Жаңа құрылыс нысандарына бөлінетін қаржы көлемі мен нақты инвестициялық міндеттемелер жарияланған жоқ.
