Қазақстан обырды емдеудің жаңа технологияларын зерттеп жатыр. Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова Қытай делегациясымен кездесуде CAR-T және CAR-NK жасушалық иммунотерапиясын еліміздің клиникалық тәжірибесінде қолдану мүмкіндігін талқылады. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің ақпаратына сәйкес хабарланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Тараптар онкологиялық ауруларды ерте анықтау, молекулалық және генетикалық диагностика, ғылыми зерттеулер мен медицина мамандарын даярлау бағыттарындағы ынтымақтастықты кеңейту мәселелерін қарастырды. Әзірге жаңа емдеу технологияларын Қазақстанда енгізу туралы түпкілікті шешім қабылданған жоқ.

CAR-T және CAR-NK технологиялары дегеніміз не?
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі – жасушалық иммунотерапияны қатерлі ісіктің жекелеген түрлерін емдеуде қолдану мүмкіндігі.
CAR-T – иммундық жүйенің Т-жасушаларын қатерлі ісік жасушаларын тануға және оларға қарсы әрекет етуге бейімдейтін технология. Мұндай емдеу тәсілі кейбір қан жүйесінің қатерлі ауруларында қолданылып келеді.
CAR-NK технологиясы табиғи киллер жасушаларына негізделген. Бұл жасушалар иммундық жүйенің қатерлі ісікке қарсы қорғанысында маңызды рөл атқарады. CAR-NK негізіндегі емдеу тәсілдері әлі де белсенді зерттеліп жатыр.
Екі технологияның да мақсаты – иммундық жасушалардың ісікке қарсы әсерін күшейту. Алайда олардың тиімділігі мен қауіпсіздігі аурудың түріне, пациенттің жағдайына және қолданылатын емдеу әдісіне байланысты.
Сондықтан CAR-T және CAR-NK технологияларын қатерлі ісіктің барлық түріне бірдей қолдануға болатын әмбебап ем ретінде қарастыруға болмайды.

Қазақстанда жасушалық иммунотерапия енгізіле ме?
Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, қытайлық әріптестермен кездесуде инновациялық технологияларды Қазақстанда қолданудың ғылыми және клиникалық мүмкіндіктері талқыланған.
Бұл бағытта қосымша зерттеулер жүргізу, сараптамалық бағалау және отандық денсаулық сақтау жүйесінің мүмкіндіктерін зерделеу қажет.
Атап айтқанда, технологиялардың клиникалық тиімділігі, қауіпсіздігі және оларды қолдануға қажетті медициналық инфрақұрылым бағалануы тиіс.
Кездесуде CAR-T немесе CAR-NK терапиясын Қазақстанда енгізудің нақты мерзімі, қаржыландыру көлемі және оны жүргізетін медициналық ұйымдар жарияланған жоқ.

Онкологиялық ауруларды ерте анықтауға назар аударылды
Қазақстан мен Қытай өкілдері қатерлі ісікті диагностикалау әдістерін жетілдіру мәселесін де қарастырды.
Негізгі бағыттардың қатарында молекулалық және генетикалық диагностика бар. Бұл әдістер ісіктің биологиялық ерекшеліктерін анықтауға және белгілі бір жағдайларда емдеу тәсілін таңдауға көмектеседі.
Тараптар скринингтік бағдарламалардың тиімділігін арттыру және онкологиялық ауруларды ерте анықтау тәжірибесімен алмасу мүмкіндіктерін талқылады.
Өкпе обырын ерте анықтау бағдарламаларын жетілдіруге ерекше назар аударылды.
Мұндай ынтымақтастықтың практикалық нәтижесі алдағы уақытта ұсынылатын диагностикалық шешімдерге, олардың клиникалық бағалауына және денсаулық сақтау жүйесіне енгізілуіне байланысты болады.
Қазақстан мен Қытай қандай бағыттар бойынша жұмыс істемек?
Кездесу қорытындысында тараптар болашақ ынтымақтастықтың төрт негізгі бағытын айқындады:
- Медициналық технологияларды бағалау. Инновациялық емдеу тәсілдеріне бірлескен сараптама жүргізу және оларды Қазақстанда қолдану мүмкіндігін зерттеу.
- Ғылыми зерттеулер. Жасушалық иммунотерапия, молекулалық және генетикалық диагностика салаларындағы зерттеу жұмыстарын дамыту.
- Ерте диагностика. Онкологиялық ауруларды, оның ішінде өкпе обырын ерте анықтау бағдарламалары бойынша тәжірибе алмасу.
- Мамандарды даярлау. Қазақстандық және қытайлық дәрігерлер мен зерттеушілер үшін бірлескен білім беру бағдарламаларын, тағылымдамалар мен кәсіби тәжірибе алмасуды ұйымдастыру.
Бұл бағыттар әзірге алдағы ынтымақтастықтың басымдықтары ретінде белгіленді. Нақты жобалар мен олардың іске асырылу мерзімдері туралы қосымша ақпарат берілген жоқ.
Ақмарал Әлназарова не деді?
Денсаулық сақтау министрі Қытайдың ғылыми және медициналық орталықтарымен ынтымақтастық отандық онкологияны дамытуға ықпал етеді деген сенім білдірді.
«Қытайдың жетекші ғалымдарымен және медициналық орталықтарымен өзара ынтымақтастық отандық онкология ғылымы мен практиканың дамуына қосымша серпін беріп, Қазақстанның инновациялық шешімдерді енгізу жөніндегі өңірлік алаң ретіндегі әлеуетін нығайта түсетініне сенімдімін».
Министрлік халықаралық әріптестікті тек жаңа технологияларды зерттеумен шектемей, ғылыми тәжірибе алмасу және мамандардың кәсіби біліктілігін арттыру бағытында да дамытуды көздеп отыр.
Бұл қазақстандық пациенттер үшін нені білдіреді?
Қазақстан мен Қытай арасындағы келіссөздер онкологиялық көмекті дамытудың жаңа ғылыми бағыттарын қарастыруға мүмкіндік береді.
CAR-T және CAR-NK технологиялары белгілі бір қатерлі ауруларды емдеуде перспективалы бағыттар саналғанымен, оларды Қазақстанда қолдану мәселесі әлі зерттеу және бағалау кезеңінде тұр.
Сондықтан қазіргі кездесу пациенттер үшін жаңа емдеу әдістері бірден қолжетімді болады дегенді білдірмейді.
Алдағы жұмыстың маңызды бөлігі – технологиялардың қауіпсіздігі мен тиімділігін бағалау, дәрігерлердің даярлығын күшейту және онкологиялық ауруларды ерте анықтау мүмкіндіктерін кеңейту.
Бұған дейін біз Қазақстандағы балалар онкологиясының нәтижелері және CAR-T терапиясы бойынша ғылыми ынтымақтастықты дамыту ұсыныстары туралы жазған едік. Ол материалда да жасушалық терапияны зерттеу мен оны клиникалық тәжірибеге енгізудің арасындағы айырмашылыққа назар аударылған.