Жаңа жыл таңы әркімге әртүрлі сезіледі. Біреулер шат көңілмен оянады, ал біреулерді самайдағы сыздаған ауырсыну, ауыздың кебуі мен жағымсыз жүрек айну қарсы алады. Күннің жарығы мазалайды, бас «ауырлап» тұрғандай, ал кішкене қозғалыстың өзі әлсіздік тудырады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мұндай белгілер көпшілікке таныс – тіпті әдетте салауатты өмір салтын ұстанатындарға да. Неліктен бұлай болады және ағзаға қалай көмектесуге болады?
Бұл туралы Пирогов университетінің фармакология кафедрасының ассистенті және жас ғылыми қызметкері Денис Борозденко түсіндіреді.
Алкоголь ағзаға неге соншалық әсер етеді
Алкоголь ағзаға түскен соң тез арада қанға сіңеді. Одан кейін негізгі «тазалаушы орган» – бауыр жұмысқа кіріседі. Бауыр этанолды алкогольдегидрогеназа ферментінің көмегімен ацетальдегидке айналдырады.
Мәселенің түбі осында: ацетальдегидтің уыттылығы алкогольден 10-30 есе күшті.
Дәл осы зат себеп болады:
- жүрек айнуға
- жүрек соғысының жиілеуіне
- бас ауруына
- жалпы улану белгілеріне
Алкогольдік интоксикация – жай ғана «көңіл күйдің болмауы» емес, ағза үшін жедел улану жағдайы. Сондықтан процесті түсіну – дұрыс көмектің кілті.
Интоксикацияның алдын қалай алуға болады (егер ішпеу мүмкін болмаса)
Денсаулық сақтау органдарының негізгі кеңесі анық – мүлде ішпеу.
Бірақ егер дастарханнан бас тарту мүмкін болмаса, мына ережелер көмектеседі.
1️⃣ Аш қарынға ішпеңіз
Тамақ алкогольдің сіңуін баяулатады.
2️⃣ Майлы тағамды көп жемеу
Май бауыр мен ұйқы безіне қосымша салмақ түсіреді.
3️⃣ Алкогольді сумен алмастырып ішіңіз
Бұл сусызданудың алдын алып, жүрекке түсетін салмақты азайтады.
4️⃣ Мөлшерді бақылаңыз
Есте сақтаңыз: мас болу сезімі соңғы ішкеннен кейін шамамен 40-60 минутқа кешігіп байқалады.
Қауіпсіздеу нұсқа – сағатына:
- 30 мл күшті сусын
- немесе 150 мл шарап
осымен шектелу.
Сонда жағдайды бақылау оңайырақ болады.
Егер бәрібір артық ішіп қойсаңыз
Ішкеннен кейінгі алғашқы 1-2 сағат ішінде сорбенттер көмектесуі мүмкін:
- белсендірілген көмір
- Полисорб
- Энтеросгель
⚠️ Таңертең сорбент ішудің пайдасы жоқ – уыттар әлдеқашан сіңіп болған.
Таңертең ағзаға қалай көмектесеміз
💧 1. Сұйықтық теңгерімін қалпына келтіру
Үздік нұсқа – минералды суды күні бойы аз мөлшермен (шамамен 300 мл) ішіп отыру.
Сондай-ақ:
- әлсіз шай
- морс
да жарайды.
Кофе ішу ұсынылмайды – жүрекке салмақ түсіреді.
🌿 2. Жүрек айнуға – имбирь
Шайға қосуға немесе кепкен түрінде қолдануға болады.
🚶 3. Серуен және ұйқы
Таза ауа, жай жүріс және күндізгі тынығу ағзаның қалпына келуіне көмектеседі.
🥗 4. Жеңіл тамақ
Көкөніс пен жемісті көбейтіп, ауыр, майлы тағамнан бас тартқан дұрыс.
Қандай дәрілерге болады, ал қайсысына болмайды
Бас ауырғанда қолдануға болады:
- ибупрофен
- нимесулид
- аспирин
❌ Категориялық түрде болмайды – парацетамол. Ол бауырға қатты зиян келтіруі мүмкін.
Жүрек айну кезінде:
- метоклопрамид
- домперидон
қолданылады.
Ацетальдегидтің алмасуын жеделдету үшін кейде янтар қышқылын береді.
Ең бастысы
Алкоголь – «залалсыз» нәрсе емес. Аз мөлшердің өзі бауырды, жүректі және жүйке жүйесін шаршатады. Ең дұрысы – мөлшерді білу және ағзаны тыңдау.
Ал егер мереке өтіп кетсе – ағзаға қауіпсіз жолмен көмектескен дұрыс.
