Тау шаңғысы еріксіз баурап алады: жылдамдық, биіктік, еркіндік сезімі. Бірақ дәрігерлердің статистикасы басқа нәрсені көрсетеді: көптеген жаңадан бастаушылар маусымды… жарақатпен бастайды.
Созылу, көгеру, байламдардың жыртылуы, сынулар – мұның бәрі көбінесе қауіпті беткейден емес, дұрыс бастамаудан болады.
Бұл туралы Пирогов университетінің Профилактикалық медицина институтының реабилитация, спорттық медицина және дене мәдениеті кафедрасының ассистенті, медицина ғылымдарының кандидаты Алексей Шишкин түсіндіреді.
Ереже №1: нұсқаушы – сән емес, қауіпсіздіктің негізі
Көпшілік былай ойлайды:
«Онда тұрған не бар, өзім үйреніп кетем».
Дәл осы жерде қателік басталады.
Өзің үйрену көбіне дұрыс емес қимылдарды бекітіп тастайды. Қателіктер әдетке айналып, құлау күтпеген әрі қатты болады.
Кәсіби нұсқаушы:
- дұрыс тұру мен салмақты бөлуге үйретеді,
- қауіпсіз құлауды көрсетеді,
- қалай тоқтау және жылдамдықты бақылау керегін түсіндіреді,
- қауіпті жерлерге «шығып кетпеуге» көмектеседі.
Яғни нұсқаушы – жарақаттан қорғайтын алғашқы «сақтандыру».
Ереже №2: дұрыс жабдық – қауіпсіздіктің жартысы
Горнолыждық жабдық – сән үшін емес. Бұл – физика мен анатомия.
Етік
Маманмен бірге таңдалуы керек.
- тығыз отырады,
- қыспайды,
- аяқ пен тобықты сенімді бекітеді.
Кең етік – қауіпті, тым тар етік – жарақатқа әкеледі.
Шаңғы мен бекітпелер
Мынаған қарай реттелуі тиіс:
- салмақ,
- бой,
- дайындық деңгейі.
Дұрыс реттелген бекітпелер құлау кезінде аяқтан босап, сөйтіп сүйек сынуы мен байламдардың жыртылуын болдырмайды.
Дулыға – міндетті
Бұл талқыланбайды.
Дулыға бас-ми жарақаттарынан қорғайды.
Көзілдірік
Бұл жай аксессуар емес.
Ол:
- көруді жақсартады,
- жел мен қардан қорғайды,
- көзді ультракүлгіннен сақтайды.
Ереже №3: біртіндеп, сабырмен бастау
Жаңадан бастаушылардың ең үлкен қатесі – бірден ең тік жерге шығу.
Бастау керек:
- оқу беткейлерінен,
- жайлап түсетін жолдардан,
- «жасыл» трассалардан.
Алдымен ағза бейімделуі тиіс:
- аяқ бұлшықеттері,
- корпус,
- тізе буындары,
- тепе-теңдік.
Дайындық неге маңызды
Тауларға дейін:
- аяқтарыңызды нығайтсаңыз,
- балансқа жаттықсаңыз,
- төзімділік қоссаныз – шаңғы ағза үшін стресс болмайды.
Шаршадыңыз ба – демалыңыз
Шаршау – техникаға басты қауіп.
Егер:
- қимыл дөрекіленсе,
- аяқ «қатып» қалса,
- назар бөлінуі төмендесе – міндетті түрде тоқтап, демалу керек.
«Жігермен» жалғастыру – құлауға тікелей жол.
Слоттағы тәртіп – бәрінен маңызды
Есте сақтайтын қарапайым ережелер бар:
- жүру алдында әрқашан жоғары қарай қарап алыңыз,
- басқа шаңғышылардың жолын кесіп өтпеңіз,
- озып бара жатқанда жеткілікті арақашықтық қалдырыңыз,
- көрінбейтін жерлерде тоқтамаңыз.
Склонда сіз тек өзіңізге ғана емес, айналадағы адамдарға да жауаптысыз.
Ең бастысы
Тау шаңғысы – керемет эмоция. Бірақ ол қауіпсіздікпен бірге болғанда ғана.
- нұсқаушы – міндетті
- дұрыс жабдық – қауіпсіздіктің жартысы
- біртіндеп үйрену – сенімділіктің кілті
- демалыс – амбициядан маңызды
- тәртіп – бәрінің қауіпсіздігі
Сонда ғана шаңғы қуаныш пен денсаулық сыйлайды, ал травмпункт – сіздің жоспарыңызда болмайды.
