Егер адамзатта ұзақ өмір сүрудің дайын рецепті болғанда, бәрі әлдеқайда оңай болар еді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Нобель сыйлықтары. Дүниежүзілік даңқ. Ұзақ өмір сүргісі келетін миллиондаған адамдардың кезегі.
Бірақ ондай рецепт әзірге жоқ.
Дегенмен, Пирогов университетінің Клиникалық психология және әлеуметтік жұмыс институтының директоры, психология ғылымдарының докторы Вера Никишина атап өткендей, ғылым біз көбіне бағаламайтын маңызды нәрселерді көрсетеді.
Ұзақ өмірдің басты кандидаты - гомеостаз
Ұзақ өмір жайлы теориялардың арасында жиі кездесетін ұғым бар - гомеостаз.
Қарапайым тілмен айтқанда, бұл ішкі тепе-теңдік.
Ағзада:
- айқын тапшылық жоқ
- артық жүктеме жоқ
- ештеңе шамадан тыс жұмыс істемейді және әлсіреп тұрмайды
Бұл тек денеге ғана емес, психикаға да қатысты.
Артықтың да, тапшылықтың да зияны бар.
- шамадан тыс стресс - зиян
- шамадан тыс енжарлық пен «бос кеңістік» - да зиян
Гомеостаз - бұл жай ғана «ауру болмау» емес. Бұл - ағзаның ұзақ әрі тұрақты өмір сүру бағдарламасы.
Ұзақ өмір мен сапалы өмір - бір нәрсе емес
Мынаны түсіну маңызды:
ұзақ өмір сүру - жақсы өмір сүру деген сөз емес.
Егер өмірде қуаныш пен мағына аз болса, ұзақ жылдар да ештеңе өзгертпейді.
Өмір сапасын ақша да, дәрі де жасамайды. Оны жоғары эмоциялар қалыптастырады:
- шабыт
- таңдану
- құрмет
- достық
- бір нәрсеге тиесілі болу сезімі
Олар өмірді толыққанды етеді.
Бұл ұзақ өмірге кепіл емес. Бірақ өмірді әлдеқайда бағалы етеді.
«Жалқаулық бағдарламасы» - жау ма, әлде қорғаныс па?
Қызық парадокс: жалқаулық біздің психикамызға енгізілген.
Ол:
- күшті сақтауға
- шамадан тыс жұмыс істемеуге
- тепе-теңдікте болуға көмектеседі
Және қалыпты мөлшерде пайдалы.
Бірақ жалқаулық өмір позициясына айналғанда:
- апатия
- бейжайлық
- қызығушылықтың жоғалуы
- өмірдің мәнсіз көрінуі
өмір сапасы да, ұзақтығы да төмендейді.
Ал екінші шеткі позиция да қауіпті:
- тоқтаусыз белсенділік
- «көп істу керек»
- «бәріне үлгеру керек»
Бұл да гомеостазды бұзады.
Спорт: бәрін шешетін - мөлшер
Дәрігерлер мен психологтар келіседі: қозғалыс пайдалы.
Бірақ оның да өлшемі бар.
Пайдалысы:
- түрлі жаттығулар
- процестен ләззат алу
- эмоционалдық қатысу
Зияны:
- шамадан тыс жүктеме
- бірсарынды, қажытатын жаттығулар
- «аурып тұрса да істе» қағидасы
Спорт өз-өзіңді қинауға айналған сәттен бастап, ол ұзақ өмір факторы болудан қалады.
Қорытынды: ұзақ өмір дәріден емес, тепе-теңдіктен басталады
Ұзақ өмір - сиқыр емес.
Бұл:
- белсенділік пен демалудың тепе-теңдігі
- эмоциялық байлық
- фанатизмсіз қозғалыс
- орынды «жалқаулық»
- өз-өзіңе қамқорлық
Және - ішкі тепе-теңдік, яғни гомеостаз.
Құпия әлі жоқ. Бірақ бағыт бар.
