Ауыл шаруашылығы министрлігі сиыр етін шетелге шығару ережелеріне қатысты жаңа талаптарды түсіндірді. Бұл — толық тыйым емес, реттелген квота жүйесі. Мақсат — нарықта тәртіп орнату және ішкі сұранысты қорғау, деп хабарлайды DKNews.kz.
Не өзгерді?
2025 жылдың 31 желтоқсанынан бастап ЕАЭО елдеріне және үшінші мемлекеттерге ет экспортын квотамен бөлу ережелері күшіне енді.
Нормалар 2026 жылдың 30 маусымына дейін қолданылады. Жалпы квота — 20 мың тонна сиыр еті.
Етті экспорттай алатындар:
- өзіне тиесілі бордақылау алаңы бар кәсіпорындар
- толық циклмен жұмыс істейтін — бордақылау + өңдеу компаниялар
Қанша көлемде шығаруға болады?
Квота көлемі бордақылау алаңының қуатына байланысты:
- 5 000 бас — 1 000 тоннаға дейін
- 10 000 бас — 2 000 тонна
- 15 000 бас — 3 000 тонна
- 20 000 бас — 4 000 тонна
- 50 000 бас — 10 000 тонна
Бұл тәсіл өндіріс құрып, инвестиция салып отырғандарға басымдық береді.
Неге мұндай шектеу керек болды?
Басты себеп — ішкі нарықты қорғау және азық-түлік қауіпсіздігі.
Бұған дейін кейбір компаниялар мен ұсақ цехтар:
- малды сатып алатын
- ешқандай бордақылаусыз шетелге шығаратын
- өндірістік базаға инвестиция салмайтын
Нәтижесінде:
- делдалдық күшейді
- нарықтағы нақты теңгерім бұзылды
- ішкі бағалар өсіп, ет тапшылығы сезілді
Жаңа жүйе:
- делдал-экспорттаушыларды нарықтан шығару
- толық циклдегі өндірушілерді қолдау
- есеп пен бақылауды ашық ету
- ішкі тұтынуды бірінші орынға қою
мақсатында енгізіліп отыр.
Квотаны кім бөледі?
Квота көлемі мен мерзімін орталық мемлекеттік органдар уәкілетті құрылымдармен келісіп бекітеді.
Бұл нарықтағы жағдайға жедел жауап беруге мүмкіндік береді.
Бұл фермерлер мен тұтынушылар үшін нені білдіреді?
Министрліктің жоспарына сай:
- фермерлер мен өңдеушілер тұрақты нарыққа ие болады
- бордақылауға, технологияға инвестиция салуға ынта артады
- экспорт ішкі нарыққа қауіп емес, мүмкіндікке айналады
- сапалы сиыр еті халыққа қолжетімді бола түседі
Жалпы алғанда, қабылданған шаралар қазақстандық мал шаруашылығын ұзақ мерзімге нығайтып, тұрақты ішкі нарық қалыптастыруға бағытталған.
