Астанада тұрғын үйді үлестік негізде сатып алу әлі де жоғары тәуекел аймағы болып отыр. Жаңа пәтерге қол жеткізгісі келген жүздеген адам үшін бұл үміт пен қауіп қатар жүретін процесс. 2025 жылдың басынан бері елорда прокуратурасының деректері осы саланың қаншалықты проблемалы екенін ашық көрсетіп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Заңсыз сатылған пәтерлер және ондаған айыппұл
Астана қаласының прокуратурасы үлестік тұрғын үй құрылысы саласындағы заңдылықты қамтамасыз ету бойынша жұмысты жүйелі түрде жүргізіп келеді. Негізгі назар - құрылыс салушылардың азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталған «Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы» Заң талаптарын қатаң сақтауына аударылған.
2025 жылдың басынан бері жүргізілген қадағалау шаралары нәтижесінде салынып жатқан тұрғын үй кешендеріндегі пәтерлерді заңсыз сату фактілері анықталды. Бұл заңбұзушылықтар үшін 61 құрылыс компаниясы әкімшілік жауаптылыққа тартылды. Салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 49 млн теңгені құрады.
Үлескерлердің ақшасын заңсыз тартқан алаяқтар
Әкімшілік шаралармен шектелмей, прокуратура үлескерлердің қаражатын заңсыз тартуға бағытталған алаяқтық схемаларды ұйымдастырған тұлғаларға қатысты қылмыстық тергеу бастады.
Тергеу қорытындысы бойынша 5 адам қылмыстық жауаптылыққа тартылып, олардың мүлкі тәркіленді. Бұл істерде сөз тек формальды ережелерді бұзу туралы емес, нақты азаматтардың ақшасын заңсыз иемдену туралы болып отыр.
900-ден астам үлескерге 11 млрд теңге қайтарылды
Қадағалау қызметінің ең маңызды бағыттарының бірі - азаматтардың бұзылған құқықтарын қалпына келтіру. Осы бағытта да нақты нәтижелер бар.
Соттар прокуратураның 900-ден астам үлескердің мүддесін қорғау үшін берген 10 талап-арызын қанағаттандырды. Сот шешімдері бойынша олардың пайдасына 11 млрд теңгеден астам қаражат өндірілді. Сонымен қатар 4 жер учаскесі қайтарылды.
Бұл - жүздеген отбасы үшін өз қаражатын қайтарып алу мүмкіндігі және әділеттің орнауы деген сөз.
Алдын ала келісімдерге неге тыйым салынған
Прокуратура азаматтарға тағы бір рет ескерту жасайды: құрылыс сатысындағы тұрғын үйді сатып алу кезінде аса сақ болу қажет.
Заңға сәйкес, салынып жатқан тұрғын үйді сату барысында алдын ала келісімдердің кез келген түріне тыйым салынады. Бұл брондау шарттары, инвестициялық келісімдер, алдын ала сатып алу-сату шарттары және осыған ұқсас құжаттардың барлығын қамтиды. Мұндай схемалар сатып алушыны құқықтық тұрғыдан қорғамайды және тәуекелді арттырады.
Сондай-ақ үлестік құрылыс шеңберінде жылжымайтын мүлікті сатып алу жөніндегі барлық мәмілелер тек қолма-қол ақшасыз нысанда жүзеге асырылуы тиіс. Қолма-қол есеп айырысу - қауіптің айқын белгісі.
Бақылау күшейе береді
Астана қаласының прокуратурасы үлестік тұрғын үй құрылысы саласындағы заңдылықты қамтамасыз ету жұмысы жалғасатынын және бұл мәселе тұрақты бақылауда екенін атап өтті.
Сарапшылардың айтуынша, басты ереже қарапайым: жарнама мен уәделерге емес, заңды құжаттарға сену керек. Өйткені бір қате шешім жылдарға созылатын сот дауына және жоғалған қаражатқа әкелуі мүмкін.
Астанадағы үлестік құрылыс төңірегіндегі жағдай тағы бір нәрсені анық көрсетіп отыр: қырағылық - өз ақшаңды қорғаудың ең тиімді жолы.
