Қазақстанда цифрландыру мен жаңа технологияларды енгізу нақты нәтижесін бере бастады. Мемлекет басшысы айқындаған жасанды интеллектіні кеңінен қолдану бағыты аясында облыстық прокуратураның бастамасымен ерекше әлеуметтік маңызы бар жоба іске асырылуда, деп хабарлайды DKNews.kz.
Психоневрологиялық ауытқуы бар балаларға арнайы әлеуметтік қызмет көрсететін медико-әлеуметтік мекемеде «Жасанды интеллект зорлық-зомбылыққа қарсы» атты пилоттық жоба енгізілді. Оның басты мақсаты — балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және оларға қатысты күш қолданудың алдын алу.
Жүйе агрессияны автоматты түрде анықтайды
Жоба аясында мекемедегі бейнебақылау камераларына мінез-құлықты талдайтын интеллектуалды жүйе орнатылған. Жасанды интеллект бейнежазбаларды үздіксіз сараптап, агрессия белгілерін анықтайды — ұру, айқайлау, күш қолдану, кенет қимылдар мен құлау жағдайларын тіркейді.
Ең маңыздысы — жүйе мұндай әрекеттерді автоматты түрде белгілеп, жауапты органдарға дереу хабар береді. Бұл адам факторын азайтып, заңбұзушылықты жасыруға жол бермейді.
13 жастағы балаға жасалған зорлық дерегі тіркелді
2025 жылғы 30 желтоқсанда жасанды интеллект жүйесі аутизм диагнозы қойылған 13 жастағы балаға күш қолдану фактісін анықтады. Тексеру барысында аталған әрекетті облыстық психоневрологиялық орталықтың күзетшісі жасағаны белгілі болды.
Аталған дерек бойынша материалдар құқық қорғау органдарына жолданып, тиісті процессуалдық шешім қабылданды.
Қылмыстық іс қозғалды
Оқиғаға байланысты Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 109-1-бабы бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды. Қазіргі уақытта іс полиция өндірісінде қаралуда.
Прокуратура бұл жағдайдың дәл жасанды интеллект жүйесінің көмегімен анықталғанын ерекше атап өтті.
Бұл — бірінші емес
Жоба іске қосылған сәттен бастап бұл балаларға қатысты күш қолданудың екінші тіркелген дерегі. Бұған дейін дәл осындай факт бойынша мекеме қызметкері қылмыстық жауапкершілікке тартылып, атқарып отырған қызметінен босатылған.
Балаларды қорғаудағы жаңа құрал
Қадағалау органдарының мәліметінше, жасанды интеллектіні әлеуметтік мекемелерде пайдалану — тек технологиялық жаңашылдық емес, балалардың құқығын қорғаудың тиімді тетігі.
Бұл жүйе заңбұзушылықты анықтап қана қоймай, оның алдын алуға, персоналдың жауапкершілігін арттыруға және қауіпсіз орта қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Жоба кеңейтіледі
Прокуратура алдағы уақытта мұндай цифрлық шешімдерді басқа да әлеуметтік мекемелерге енгізу мүмкіндігі қарастырылып жатқанын хабарлады. Негізгі мақсат — балаларға қатысты кез келген зорлық-зомбылықты болдырмау, әсіресе өз құқығын өзі қорғай алмайтын тәрбиеленушілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету.
