Алматы облысының Талғар ауданында жастар арасында құқықтық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған жұмыс күшейтілді. Бұл Мемлекет басшысы ұсынған «Заң және тәртіп» бастамасын іске асыру аясында жүзеге асуда. Жобаның басты мақсаты – жасөспірімдер арасындағы буллингтің, зорлық-зомбылықтың және құқықбұзушылықтардың алдын алу, деп хабарлайды DKNews.kz.
Алғашқы нәтижелер-ақ бастаманың тиімді екенін көрсетіп отыр.
Мыңдаған сабақ, тәжірибелі тәлімгерлер
Жоба аясында аудан аумағындағы 10 жалпы білім беретін мектеп пен 3 колледжде құқық қорғау органдарында қызмет атқарған, тәжірибесі мол тәлімгерлердің қатысуымен шамамен 9 мың сабақ өткізілген.
Сонымен қатар, 400-ге жуық білім алушымен жеке профилактикалық жұмыс ұйымдастырылды. Бұл жұмыс тәуекел тобындағы жасөспірімдермен тікелей қарым-қатынас орнатуға, олардың мінез-құлқындағы проблемаларды ерте кезеңде анықтауға бағытталған.
Теория емес, өмірден алынған мысалдар
Оқыту барысында құрғақ заң нормаларын жаттатудан гөрі, нақты өмірлік кейстерді талдауға басымдық берілді. Сабақтарда оқушылар өздері кездесуі мүмкін жағдайларды талқылап, әр әрекеттің құқықтық салдарын түсінді.
Мұндай формат білім алушылар мен педагогтердің белсенділігін арттырған. Нәтижесінде қылмыстық және әкімшілік жауапкершілік мәселелері бойынша жүргізілген анонимді тестілеу оқу материалының 90 пайыздан астамы меңгерілгенін көрсетті.
Құқықбұзушылық айтарлықтай азайды
Ағымдағы оқу жылының I және II тоқсандарының қорытындысы бойынша Талғар ауданында айқын оң динамика тіркелді.
Атап айтқанда:
- қылмыстық құқықбұзушылықтар саны алты есе азайды;
- әкімшілік құқықбұзушылықтар 29,5 пайызға төмендеді;
- ішкі істер органдарында профилактикалық есепте тұрған білім алушылар саны алты есе қысқарды;
- мектепішілік есептегі оқушылар саны 30 пайызға азайды.
Мамандар бұл көрсеткіштерді жүйелі әрі тұрақты жұмыстың нәтижесі деп бағалап отыр.
Жоба республикалық деңгейде енгізілуі мүмкін
Алынған нәтижелерді ескере отырып, жобаны кеңейту жоспары қарастырылуда. 2026 жылдың қыркүйек айынан бастап балалар құқықтарының бұзылу көрсеткіші жоғары білім беру ұйымдарында «Заң және тәртіп» жүйесін кеңінен енгізу көзделіп отыр.
Қазіргі уақытта кешенді талдау жүргізіліп, жобаны республикалық деңгейде апробациялау және енгізу үшін білім беру ұйымдарының тізбесі қалыптастырылуда.
Жүйелі профилактика және тұрақты бақылау
Пилоттық жоба аясындағы сабақтар екі аптада бір рет өткізіледі. Әдістемеде:
- құқықтық білім деңгейін анықтауға арналған бастапқы диагностика,
- оқу соңындағы қорытынды бағалау,
- сондай-ақ жасөспірімдер ортасындағы тәуекелдерді ерте анықтау үшін мінез-құлыққа тұрақты мониторинг қарастырылған.
Ұйымдастырушылардың айтуынша, жобаның басты ерекшелігі – жазалау емес, алдын алу, түсіндіру және диалогқа негізделген тәсіл.
Құқықтық мәдениет – қауіпсіз болашақтың негізі
Талғар ауданындағы тәжірибе көрсеткендей, жастармен ашық тілдесу, өмірлік мысалдар арқылы заңды түсіндіру және жүйелі профилактика нақты әрі өлшенетін нәтиже береді.
Бұл бастама жасөспірімдер арасында құқықтық жауапкершілікті күшейтіп қана қоймай, қоғамда қауіпсіз әрі саналы орта қалыптастыруға бағытталған маңызды қадам ретінде бағаланып отыр.
