Туризмді дамыту Шығыс Қазақстан облысы экономикасының маңызды бағыттарының бірі болып қала береді. Өңірдің табиғи әлеуеті жоғары болғанымен, туристік саланың толыққанды дамуына кедергі келтіріп отырған жүйелі мәселелер әлі де бар. 2025 жылы дәл осы түйткілдер ШҚО Кәсіпкерлер палатасының басты назарында болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Осы бағыттағы жұмыстың қорытындылары туралы Палатаның сарапшысы Ринат Алимбаев айтып берді.
Бизнес пен мемлекет арасындағы диалог алаңы
Кәсіпкерлер палатасы бүгінде бизнес пен мемлекеттік органдар арасындағы байланыстырушы буын ретінде жұмыс істейді. Палата базасында құрылған туризм жөніндегі салалық кеңес кәсіпкерлердің мәселелерін ашық талқылап, нақты шешімдер іздейтін тұрақты алаңға айналды.
Жыл бойы 8 отырыс өткізіліп, олардың аясында туризм саласына тікелей әсер ететін 10 проблемалық мәселе қаралды.
Инфрақұрылым – басты кедергі
Ринат Алимбаевтың айтуынша, ең өзекті мәселе – инфрақұрылымдық шектеулер.
«Бұл туристік нысандарға апаратын кірме жолдардың жай-күйі, электрмен жабдықтаудың тұрақтылығы, инженерлік желілердің болуы және көлік логистикасы мәселелері», – деді ол.
Кәсіпкерлерді әсіресе электр энергиясының өшу қаупі алаңдатты. Электр беру желілерінің тозуы, өткізу қуатының жеткіліксіздігі және нақты жауапты оператордың болмауы туристік маусымның қызған шағында демалыс базаларының қалыпты жұмысына қауіп төндіріп отыр.
Бұл тек қолайсыздық емес, турбизнес үшін тікелей қаржылық және беделдік тәуекел.
Коммуналдық қызметтер және санитария
Коммуналдық қызметтермен өзара іс-қимыл да күрделі мәселе ретінде аталды. Кәсіпкерлердің айтуынша, қолданыстағы шарттар көбіне туризм бизнесінің ерекшелігіне бейімделмеген. Әсіресе сұйық қалдықтарды шығару мәселесі көп қиындық туғызады.
Жағдайды ушықтыратын факторлар:
- рұқсатсыз қоқыс орындарының болуы,
- туристік аумақтардың санитарлық жағдайына жүйелі бақылаудың жоқтығы,
- жауапкершіліктің нақты бөлінбеуі.
Бұл түйткілдер туристердің әсеріне тікелей ықпал етеді.
Бизнесті жүргізудегі теңсіздік
Тағы бір маңызды мәселе – тең емес бәсекелестік жағдайы. Заңды демалыс базалары барлық талапты орындап, келісімшарттармен жұмыс істесе, кейбір жеке нысандар тиісті бақылаусыз және міндеттемелерсіз қызметін жалғастырып келеді.
Нәтижесінде адал кәсіпкерлер ұтылып, нарықта «көлеңкелі» сегмент сақталып отыр.
Орман қоры және қысқы туризм әлеуеті
Кәсіпкерлер орман қоры жерлерінде туризмді дамыту мәселесін де қайта көтерді. Қысқы спорт түрлері мен тау шаңғысы туризмінің әлеуетін ескерсек, бұл Шығыс Қазақстан үшін ерекше маңызды бағыт.
Алайда қолданыстағы заңнамалық шектеулер мен қорғалатын аумақтардың мәртебесі бұл саланың дамуын әлі де тежеп отыр.
Мемлекеттік қолдау және жеңілдетілген қаржыландыру
Палата тарапынан кәсіпкерлерге консультациялық және құқықтық қолдау көрсетілді. Оның ішінде мемлекеттік қолдау және субсидиялау бағдарламаларына қатысу бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілді.
Ең сұранысқа ие құралдардың бірі – «Ауыл Аманаты» бағдарламасы. Бұл бағдарламада туризм басым бағыт ретінде айқындалған. Кәсіпкерлер қонақ үйлер мен қонақ үйлер (гостевые дома) салу және дамыту үшін жылдық 2,5 % мөлшерлемемен жеңілдетілген қаржыландыру ала алады.
Жобаларды сүйемелдеу «Өскемен Атамекен» МҚҰ арқылы жүзеге асырылады.
Өңір үшін мүмкіндік бар
Кәсіпкерлер палатасында атап өткендей, мемлекет пен бизнес арасындағы жүйелі жұмыс пен тиімді өзара іс-қимыл жағдайында Шығыс Қазақстан облысы елдің туристік картасындағы орнын айтарлықтай күшейте алады.
Инфрақұрылым мәселелері шешіліп, бизнесті жүргізудегі теңдік қамтамасыз етілсе, өңір ішкі туризмнің жаңа орталықтарының біріне айналуы әбден мүмкін.
