Несие қыспағынан құтылуды армандаған ондаған астаналық үшін бұл уәде үміттің соңғы сәулесіндей көрінген. Алайда «қарызды есептен шығарамыз» деген ұсыныс көп ұзамай ауыр соққыға айналды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Астана қаласының соты тұтынушылық және автонесиелеу саласында ауқымды алаяқтық схема ұйымдастырған қылмыстық топ мүшелеріне қатысты айыптау үкімін шығарды. Ұйымдастырушы 9 жылға бас бостандығынан айырылса, қалған қатысушылар 6 жылдан 8 жылға дейінгі мерзімге сотталды. Үкім әзірге заңды күшіне енген жоқ.
Алаяқтар қалай әрекет еткен
Тергеу материалдарына сәйкес, қылмыстық топ өзін қаржылық «көмек көрсетуші» ретінде таныстырып, азаматтарға қолданыстағы тұтынушылық несиелерді «есептен шығару» қызметін ұсынған.
Схема сырттай қарағанда сенімді көрінген. Жәбірленушілерге жаңа кредиттер, оның ішінде автонесиелер рәсімдеуді ұсынып, ай сайынғы төлемдерді біз өзіміз төлейміз деп уәде берген. Азаматтарға бұл уақытша шешім екені, кейін барлық қарыз жабылатыны айтылған.
Алайда жаңа несиелер рәсімделген соң, уәделер ұмыт қалған. Төлемдер жасалмаған, ал барлық жауапкершілік қарыз алушылардың өзіне жүктелген.
Кімдер құрбан болды
Бұл схеманың ең алаңдатарлық тұсы - алаяқтардың нысаналы түрде әлеуметтік тұрғыдан осал азаматтарды таңдауы.
Құрбандардың қатарында:
- табысы төмен азаматтар
- мүмкіндігі шектеулі жандар
Қаржылық жағдайы қиын адамдар қарыз жүктемесін жеңілдетуге үміттеніп, тәуекелге барған. Алайда нәтижесінде олар бұрынғыдан да ауыр жағдайға тап болған.
Жәбірленушілерге келтірілген материалдық шығын 240 млн теңгеден асты.
Сот қандай шешім шығарды
Сот ұйымдасқан қылмыстық топтың барлық мүшесін кінәлі деп таныды. Ұйымдастырушы 9 жылға, ал қалған қатысушылар 6-8 жыл аралығында бас бостандығынан айырылды.
Үкім заңды күшіне енген жоқ және тараптар оны апелляциялық тәртіппен қайта қарата алады.
Прокуратура ескертеді
Астана қаласының прокуратурасы азаматтарды қаржылық мәселелерге қатысты «жедел шешім» ұсынып, кепілдік беретін қызметтерге сақтықпен қарауға шақырады.
Мамандардың айтуынша:
- үшінші тұлғаларға жеке және қаржылық деректерді беруге болмайды
- біреудің өтінішімен несие рәсімдеу аса қауіпті
- «қарызды өшіреміз» деген уәделер көбіне алаяқтықпен аяқталады
Күмәнді жағдайлар туындаған кезде құқық қорғау органдарына дереу жүгіну қажет.
Неге мұндай схемалар әлі де жұмыс істейді
Сарапшылардың пікірінше, мұндай алаяқтық түрлері халықтың жоғары деңгейдегі кредиттік жүктемесі мен қаржылық қысымның салдарынан әлі де өз «нарығын» тауып отыр. Адамдар тез әрі ауыртпалықсыз шешім іздейді, ал алаяқтар дәл осы әлсіздікті пайдаланады.
Бұл іс тағы бір рет еске салады: қаржылық мәселеде «оңай жол» сирек кездеседі, ал оның салдары өте қымбатқа түсуі мүмкін.
