Халықтың Қазақстан банктеріндегі салымдары тұрақты түрде өсіп келеді, бұл азаматтардың қаржылық мінез-құлқының өзгерісімен қатар жалпы макроэкономикалық жағдайды да көрсетеді. Инфляциялық күтілімдерге, валюта бағамының ауытқуларына және пайыздық мөлшерлемелердің өсуіне қарамастан, депозиттер қазақстандықтар үшін қаражатты сақтаудың ең түсінікті әрі қолжетімді құралдарының бірі болып қала береді.
ҚР Ұлттық банкінің соңғы деректеріне сәйкес 2025 жылдың қараша айының соңына қарай жеке тұлғалардың ел банктеріндегі салымдары 26,6 трлн теңгеге жетті, салымдар жыл басынан бері 8,3%-ға немесе 2 трлн теңгеден астам сомаға артқан.
Қазақстандағы 23 ЕДБ-ның 14-і оң динамика көрсетсе, 7 қаржы институтында салым көлемі қысқарған. Тағы 2 банк — жаңа ойыншылар, сондықтан өсімге қатысты статистика әзірге қалыптаспаған.
Барлық қаржы институттарының ішінде халықтың салымдары бойынша ең жоғары өсімді Kaspi Bank көрсетті: жыл басынан бері салымдар көлемі 453 млрд теңгеге (немесе 7,4%-ға) ұлғайып, 6,6 трлн теңгеге жетті.
Екінші орынға Halyk Bank орналасты: жеке тұлғалардың депозиттері 366,2 млрд теңгеге (немесе 5,2%-ға) өсіп, 7,4 трлн теңгеге жетті.
Үздік үштікке Банк ЦентрКредит кірді, халық салымдары 323,5 млрд теңгеге немесе 11,6%-ға артқан.
Ал теріс динамика көрсеткен қаржы институттары бойынша салымдардың жалпы көлемі 170 млрд теңгеге кеміді.
Жеке тұлғалардың салымдары ұзақ уақыт бойы тұрақты түрде өсіп келеді. Егер 2017 жылға дейін банк секторы турбулентті кезеңді бастан өткерсе, бүгінде нарық тек тұрақты өсімді көрсетіп отыр, бұл қаржы секторының дамып, нығайып келе жатқанын аңғартады. Мәселен, бір жыл ішінде салымдар 15,3%-ға артса, соңғы бес жылда олардың көлемі 2,5 еседен астам, ал он жыл ішінде 4 еседен де көп өскен.
2025 жылдың қорытындысы бойынша нарықтағы оң динамика бірқатар факторлармен түсіндіріледі. Атап айтқанда, ақша-кредит саясатын қатаңдату аясында базалық мөлшерлеменің көтерілуі депозиттердің пайыздық мөлшерлемелерін өсірді. Жыл бойы олар бақылау жүргізілген бүкіл кезеңдегі ең жоғары деңгейге жетіп, депозиттік өнімдерге деген қызығушылықты айтарлықтай арттырды.
Қосымша фактор ретінде банк секторына деген сенімнің нығаюын атап өтуге болады. Ірі банктер жеке тұлғалар мен заңды тұлғалардың сеніміне ие. Бұған қаржылық көрсеткіштердің жақсаруы, халықаралық рейтингтік агенттіктердің жоғары бағалары және уәкілетті мемлекеттік органдардың тарапынан жүргізілетін қадағалау ықпал етуде.
Сонымен қатар жинақтаудың балама құралдарымен салыстырғанда, банктік депозиттер мемлекет кепілдігімен қорғалған, бұл салымдарды салымшылар үшін сенімді әрі түсінікті қаржы құралы етеді.
Сондай-ақ цифрлық банктік сервистердің дамуы да маңызды рөл атқарды: депозиттер мен ағымдағы шоттарды ашу барынша жеңіл, ыңғайлы әрі ашық бола түсті.
Аталған барлық факторлар оң динамиканы тұрақты ұстап тұр.
