2025 жыл Қазақстанның медиа саласы үшін жай ғана кезекті жыл емес, жүйелі өзгерістер кезеңі болды. Салада институционалдық даму жүріп, кәсіби стандарттарды нығайтуға бағытталған нақты қадамдар жасалды. Бұл өзгерістер медианың тек ақпарат тарату құралы ғана емес, қоғамдағы маңызды институт ретінде қалыптасып келе жатқанын көрсетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Елде қанша БАҚ бар және нарық қалай өзгерді
Бүгінде Қазақстанда 5029 бұқаралық ақпарат құралы тіркелген. Оның 306-сы – шетелдік БАҚ. Тек 2025 жылдың өзінде 515 жаңа медиа ұйым тіркелуі нарықтың әлі де белсенді екенін аңғартады.
Сарапшылардың айтуынша, жаңа БАҚ-тың едәуір бөлігі онлайн форматта жұмыс істейді. Бұл – оқырман әдетінің өзгеруі мен цифрлық платформалардың рөлінің артуының айқын белгісі.
Баспа басылымдарына нақты қолдау көрсетілді
2025 жылғы маңызды шешімдердің бірі – отандық баспа өнімдерін қолдау. 18 шілдеде Мемлекет басшысы қол қойған заңға сәйкес, жаңа Салық кодексінде баспа түріндегі кітап өнімдеріне қосымша құн салығы 10% деңгейінде бекітілді.
Бұл қадам баспа нарығы үшін маңызды сигнал болды. Соңғы жылдары шығынның өсуі мен жарнама табысының азаюы баспа редакцияларына үлкен салмақ түсірген еді. Сарапшылар бұл шешім саланың өміршеңдігін сақтауға және өңірлік басылымдарды қолдауға мүмкіндік береді деп бағалап отыр.
Онлайн-платформаларға қатысты жаңа ережелер
Медиа саласындағы тағы бір өзекті бағыт – онлайн-платформалар мен масс-медиаға қатысты заңнаманы жаңарту. 2025 жылы министрлік екі маңызды заң жобасын әзірледі:
- «Онлайн-платформалар мен масс-медиа мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»
- «Онлайн-платформалар мен масс-медиа мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»
Бұл бастамалар цифрлық ортадағы медиа жұмыстың нақты ережелерін қалыптастыруға, жауапкершілік пен ашықтықты арттыруға бағытталған. Яғни, медиа нарық жаңа шындыққа бейімделіп жатыр.
Қазақстан медиасы халықаралық деңгейге шығып келеді
2025 жыл халықаралық ынтымақтастық тұрғысынан да табысты болды. Қазақстандық продакшн-компаниялар шетелдік серіктестермен бірлескен ірі жобаларды іске асырды.
Түркиямен бірге «Қайта оралған Үміт» атты 100 сериялы телехикая түсірілімі аяқталды. Қытаймен алғашқы бірлескен жоба – «Іледе күтемін…» телесериалы жарыққа шықты. Ал Ресей Федерациясымен «Аллигатор» атты сегіз сериялы көркем телехикая дайындалды.
Бұл жобалар тек телехикая ғана емес, сонымен қатар Қазақстанның мәдени контентін шетел аудиториясына танытатын құралға айналып отыр.
Медиа саласы қай бағытқа бет алды
2025 жылғы өзгерістер Қазақстан медиасының жаңа кезеңге өткенін көрсетті. Бір жағынан – заңнамалық жаңарту мен нарықты реттеу, екінші жағынан – халықаралық жобалар мен контент экспорты.
Медиа енді тек жаңалық таратушы емес, қоғамдық диалогтың, мәдени ықпалдастықтың және шығармашылық индустрияның маңызды бөлігіне айналып келеді. Ал бұл үрдіс алдағы жылдары одан әрі күшейе түсуі мүмкін.
