2026 жылғы 20–30 қаңтар аралығында Түркістан қаласында, Олимпиада резервін даярлау орталығында 18 жасқа дейінгі жасөспірімдер арасында Қазақстан Республикасының шахмат чемпионаты өтті. Елдің 17 облысы мен республикалық маңызы бар үш қаладан келген мыңға жуық бала классикалық шахмат, рапид және блиц бағдарламалары бойынша жүлдеге таласты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жарыс қорытындысында Астана құрамасы үш бағыттың жиынтығында 16 алтын медаль жеңіп алып, жалпыкомандалық Кубокты иеленді. Сонымен қатар медальдар географиясы кең болды: жүлделер көптеген өңірлерге тарады, ал кей нәтижелер тәжірибелі бапкерлердің өзін таңғалдырды.
Чемпионаттың ерекшелігі неде болды
Түркістандағы жарыста бірнеше буын бір алаңда тоғысты: әлем және Азия чемпиондары да, алғашқы ірі турниріне қатысқан жас шахматшылар да болды. Барлығына ортақ бір белгі анық байқалды — балалар соңғы жүріске дейін күресе білді, ал көптеген санатта тартыс соңғы турларға дейін сақталды.
Классика: тоғыз тур, ұзақ партиялар және сенсация
Классикалық бағдарлама 20 қаңтарда басталып, швейцар жүйесі бойынша тоғыз турдан тұрды. Уақыт бақылауы — партияға 90 минут және әр жүріске 30 секунд. 27 қаңтарда 14 жас санаты бойынша чемпиондар анықталды.
Классикадағы ең көп талқыланған сенсациялардың бірі тіркелді. Тараз қаласының тумасы, 2020 жылғы 29 маусымда туған Амина Саймасай G6 санатында барлық қарсыластарын артта қалдырып, 9 ұпай жинады және чемпиондықты турнир аяқталмай тұрып, бір тур қалғанда-ақ қамтамасыз етті.
Классикадағы кей чемпиондар
- G6 қыздар: Амина Саймасай, 9 ұпай
- U6 ұлдар: Арнұр Сабыржанұлы, 9 ұпай
- U8 ұлдар: Абдул-Мәлік Қайрат, 8 ұпай
- U10 ұлдар: Нұрали Нұршин, 8 ұпай
- U12 ұлдар: Әлімжан Жауынбай, 8 ұпай
- U14 ұлдар: Мақсат Байсалбеков, 7½ ұпай
- U16 ұлдар: Назар Талғатов, 7 ұпай
- U18 ұлдар: Алан Петухов, 7 ұпай
Қыздар арасында да Астана мен өңірлер арасындағы бәсеке айқын байқалды. Мысалы, G8 санатында Венера Жақышева, G10 санатында Аделина Нұрханқызы, G14 санатында Әкерке Молдағали жеңімпаз атанды.
Рапид: 15 минуттық партияда ымыра аз
28–29 қаңтар күндері рапид кезеңі өтті. Уақыт бақылауы — партияға 15 минут және әр жүріске 10 секунд. Көптеген санатта ойын мәнері түбегейлі өзгерді: классикадағы байыпты жоспардың орнына жылдам есеп, тәуекел және психологиялық төзімділік алдыңғы орынға шықты.
Рапидтегі назар аудартқан жайттардың бірі — классикада жоғары нәтиже көрсеткен кей көшбасшылар ересектер турнирлеріне дайындық үшін рапид пен блицке қатыспады. Олардың орнын жаңа, өршіл ойыншылар бірден басты.
Рапидтегі үздік нәтижелер
- U10 ұлдар: Нұрмұхамед Елемес, 8½ ұпай
- U14 ұлдар: Ернұр Ержанұлы, 9 ұпай
- U16 ұлдар: Сауат Нұрғалиев, 8 ұпай
- G14 қыздар: Ақнұр Мамакова, 8 ұпай
Блиц: найзағайдай жүрістер, шешуші қателікке орын жоқ
30 қаңтарда блиц бойынша жеңімпаздар анықталды. Уақыт бақылауы — партияға 3 минут және әр жүріске 2 секунд. Бұл кезеңде бір ғана дәл емес жүріс бүкіл турнир тағдырын өзгерте алатынын балалар анық көрсетті.
Блиц чемпиондары
- U18 ұлдар: Алан Петухов, 9 ұпай
- G18 қыздар: Айару Алтынбек, 8½ ұпай
- U14 ұлдар: Марк Смирнов, 8½ ұпай
- U16 ұлдар: Сауат Нұрғалиев, 8 ұпай
Жалпыкомандалық есеп: Астананың басымдығы
Үш бағдарламаның жиынтық нәтижесінде Астана делегациясы 16 алтын медальмен жалпыкомандалық Кубокты жеңіп алды. Бұл жүйелі дайындықтың және жас спортшылардың саны мен тұрақты нәтижесінің көрсеткіші ретінде бағаланды.
Сонымен бірге Түркістандағы чемпионат тағы бір маңызды үрдісті көрсетті: Қазақстан шахматы жасарып, жыл сайын күшейіп келеді. Бүгін U8 немесе U10 санатында медаль алып жүрген балалардың бір бөлігі алдағы жылдары ересектер арасындағы халықаралық ареналарда тұрақты ойыншыға айналуы әбден мүмкін.
