Қазақстанда құрылыс саласы жаңа технологиялық кезеңге аяқ басты.
Енді құрылыс жобаларын сараптау барысында жасанды интеллект (ЖИ) қолданылатын болады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл бастама құжаттарды тексеру уақытын қысқартып, адами факторды азайтуға және саланың ашықтығын арттыруға бағытталған.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бұған дейін бірнеше рет жасанды интеллектіні дамытудың стратегиялық маңызын атап өткен еді. Мемлекет басшысы бұл технологияларсыз елдің жаһандық бәсекеге қабілетті болуы мүмкін еместігін ашық айтқан. Осы бағыттағы нақты қадамдардың бірі — 2026 жылды Қазақстанда цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялау.
Жасанды интеллект құрылысқа қалай енгізіледі?
2026 жылдың бірінші тоқсанында бірыңғай құрылыс порталы — Qportal.kz платформасында жасанды интеллект технологиялары пилоттық режимде іске қосылады. Алғашқы кезеңде ЖИ жүйелері құрылыс жобаларын кешенді ведомстводан тыс сараптамадан өткізу кезінде жүктелетін:
- бастапқы құжаттардың,
- рұқсат беру құжаттарының
толықтығы мен сәйкестігін автоматты түрде тексереді.
Яғни, бұрын сарапшылар қолмен қарап шығатын процестер енді алгоритмдер арқылы жүзеге асады. Бұл — уақытты үнемдеумен қатар, қателіктердің алдын алуға мүмкіндік береді.
Келесі қадам: смета мен нормаларға сәйкестік
Жасанды интеллектіні енгізу мұнымен шектелмейді. Келесі кезеңде жүйені:
- сметалық есептердің дұрыстығын тексеруге,
- жобалық шешімдердің қолданыстағы құрылыс нормаларына сәйкестігін бағалауға
бейімдеу жоспарланған. Бұл құрылыс саласындағы ең күрделі әрі жауапты кезеңдердің бірі саналады.
«Бір терезе» қағидаты: құрылыс саласының цифрлық өзегі
Еске сала кетейік, 2026 жылдың басынан бастап Қазақстанда құрылыстың барлық кезеңін қамтитын бірыңғай құрылыс порталы толық іске қосылды. Портал салалық және мемлекеттік ақпараттық жүйелерді «бір терезе» қағидаты бойынша біріктіреді.
Бүгінде портал арқылы мынадай қызметтер қолжетімді:
- жобалау үшін бастапқы және рұқсат беру құжаттарын (пилоттық режимде) алу;
- инженерлік ізденістерді ұйымдастыру және жобалау жұмыстарын жүргізу;
- кешенді ведомстводан тыс және қала құрылысы сараптамасын өткізу;
- жобалардың ашық тізілімі мен аттестаттау;
- құрылыс компаниялары мен мамандарын аккредиттеу және лицензиялау;
- геопортал мен үлестік құрылыс порталына қол жеткізу;
- нысандарды пайдалануға қабылдау (пилоттық режимде);
- құрылыс жобаларының мемлекеттік банкі модулі.
BIM-модуль: ғимараттың «цифрлық көшірмесі»
Порталда сонымен қатар BIM-модуль жұмыс істейді. Бұл — ғимараттардың ақпараттық модельдерін (Building Information Modeling) көруге және басқаруға мүмкіндік беретін заманауи цифрлық құрал.
BIM технологиясы арқылы:
- ғимараттың барлық параметрлері бір модельде жинақталады;
- жобалау, салу және пайдалану кезеңдері өзара байланысты болады;
- нормативтік-құқықтық база да бір жерге шоғырланған.
Бұл не үшін маңызды?
Сарапшылардың пікірінше, жасанды интеллектіні құрылыс саласына енгізу:
- жобаларды қарау мерзімін қысқартады;
- сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтады;
- құрылыс сапасын арттырады;
- саланы толық цифрландыруға жол ашады.
Қазақстан осылайша құрылыс индустриясын дәстүрлі қағазбастылықтан интеллектуалды цифрлық жүйеге көшіруді көздеп отыр.
